← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§2.724-2.804

克瑞乌萨的失踪与幽灵的建国预言

埃涅阿斯在携家眷逃离特洛伊时迷失了妻子克瑞乌萨,他重返燃烧的城中寻找,却遇到了妻子的幽灵,并听到了关于他将在意大利建国的伟大命运预言。最终,他顺从命运,背负着父亲安喀塞斯,带领幸存的难民们撤往山区。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
724

​implicuit sequiturque patrem non passibus aequis;

他(用手)抓住我的手,以不相称的步履紧跟在父亲身后;

725

​pone subit coniunx: ferimur per opaca locorum;

妻子随后跟来。我们穿过那些幽暗的地方;

​et me, quem dudum non ulla iniecta movebant

而我,不久前任何投来的武器都不能使我动摇,

​tela neque adverso glomerati ex agmine Grai,

迎面结队而来的希腊军队也不能令我动容,

​nunc omnes terrent aurae, sonus excitat omnis

如今每一缕微风都让我胆战,每一个声音都让我心惊,

​suspensum et pariter comitique onerique1 timentem.

让我悬心吊胆,同样为我的同伴和我的重担而担忧。

730

​Iamque propinquabam portis, omnemque videbar

现在我正接近城门,似乎已经避过了

​evasisse viam, subito cum creber ad auris

所有的道路,忽然间,一阵密集的脚步声仿佛

​visus adesse pedum sonitus, genitorque per umbram

传到耳畔,而父亲穿过黑暗向外张望,

​prospiciens; Nate exclamat, fuge nate, propinquant.

高喊:“儿子,快跑,儿子!他们逼近了。

​Ardentis clipeos atque aera micantia cerno! —

我看见了燃烧的盾牌和闪光的青铜!” —

735

​Hic mihi nescio quod trepido male numen amicum2

在此,某种不怀好意的神明,夺去了我这惊恐之人的

​confusam eripuit mentem. Namque avia cursu

混乱心智。因为当我奔跑着追寻无路之境,

​dum sequor, et nota excedo regione viarum,

偏离了熟悉的道路区域时,

​heu, misero coniunx fatone erepta Creüsa

哀哉!我那不幸的妻子克瑞乌萨,是被命运从我身边夺走而停步,

​substitit, erravitne via, seu lassa resedit,3

还是迷失了道路,或是疲惫地坐了下来,

740

​incertum; nec post oculis est reddita nostris.

均不可知;此后她再也没有出现在我们的眼前。

​Nec prius amissam respexi animumque reflexi,

直到我们来到古老刻瑞斯的小丘和神圣的圣所,

​quam tumulum antiquae Cereris sedemque sacratam

我才回头寻找失去的她,并将心思转向她;

​venimus; hic demum collectis omnibus una

就在这里,当所有人最终聚集在一起时,唯独她一人

​defuit, et comites natumque virumque fefellit.

缺席,她背弃了她的同伴、儿子和丈夫。

745

​Quem non incusavi amens hominumque deorumque,

狂乱的我,没有控诉过人类和神明中的哪一个?

​aut quid in eversa vidi crudelius urbe?

在这被倾覆的城市中,我还能见到什么比这更残酷的事情?

​Ascanium Anchisenque patrem Teucrosque Penatis

我把阿斯卡尼乌斯、父亲安喀塞斯和特洛伊的佩纳特斯

​commendo sociis et curva valle recondo;

托付给同伴们,并将他们藏匿于弯曲的山谷中;

​ipse urbem repeto et cingor fulgentibus armis.

我独自重返城市,披上闪亮的盔甲。

750

​Stat casus renovare omnis, omnemque reverti

我决意重历所有的危难,重新走遍

​per Troiam, et rursus caput obiectare periclis.

特洛伊,再次将生命置于危险之中。

​Principio muros obscuraque limina portae,

首先,我重回城墙和我刚才迈步出来的城门

​qua gressum extuleram, repeto, et vestigia retro

那幽暗的入口,在黑夜中追寻并审视

​observata sequor per noctem et lumine lustro.

我曾留下的足迹,用目光去搜寻。

755

​Horror ubique animo, simul ipsa silentia terrent.

所到之处,心中皆是恐惧,同时寂静本身也令人胆寒。

​Inde domum, si forte pedem, si forte tulisset,

随后我重返家中,看看她是否,是否曾将脚步迈向那里:

​me refero: inruerant Danai, et tectum omne tenebant.

希腊人已冲入其中,占领了整座房屋。

​Ilicet ignis edax summa ad fastigia vento

转瞬间,贪婪的烈火被风卷向最高的屋脊;

​volvitur; exsuperant flammae, furit aestus ad auras.

火焰高涨,热浪直冲云霄。

760

​Procedo et Priami sedes arcemque reviso.

我继续前行,重新探访普里阿摩斯的住所和城堡。

​Et iam porticibus vacuis Iunonis asylo

如今,在朱诺避难所那空荡荡的走廊里,

​custodes lecti Phoenix et dirus Ulixes

精选的守卫者波尼克斯和可怕的乌里克斯

​praedam adservabant. Huc undique Troia gaza

看守着战利品。从各处抢掠来的特洛伊财宝、

​incensis erepta adytis, mensaeque deorum,

从焚毁的圣所中夺来的神明餐桌、

765

​crateresque auro solidi, captivaque vestis

纯金的混酒器以及被俘获的衣物

​congeritur; pueri et pavidae longo ordine matres

都被堆积在这里;孩子们和惊恐的母亲们排成严整的长队

​stant circum.

守立在四周。

​Ausus quin etiam voces iactare per umbram

不仅如此,我还鼓起勇气在黑暗中发出声音,

​implevi clamore vias, maestusque Creüsam

呼喊声充满了街道,我悲伤地

770

​nequiquam ingeminans iterumque iterumque vocavi.

徒劳地一遍又一遍地呼喊着克瑞乌萨的名字。

​Quaerenti et tectis urbis sine fine furenti

当我无休止地寻找、狂乱地穿行于城中房屋时,

​infelix simulacrum atque ipsius umbra Creüsae

克瑞乌萨本人那不幸的幽灵和阴魂

​visa mihi ante oculos et nota maior imago.

显现在我的眼前,那形象比我平日所熟知的更为高大。

​Obstipui, steteruntque comae et vox faucibus haesit.

我惊呆了,毛发竖立,声音卡在喉咙里。

​Quid tantum insano iuvat indulgere dolori,

“我亲爱的丈夫,何必如此沉溺于狂乱的悲伤之中?

​O dulcis coniunx? Non haec sine numine divom

这些事情绝非没有神明的神意而发生;你不能将克瑞乌萨

​eveniunt; nec te hinc comitem asportare Creüsam

作为你的同伴从这里带走,这不合天意,

​fas, aut ille sinit superi regnator Olympi.

高高在上的奥林匹斯主宰也不允许。

780

​Longa tibi exsilia, et vastum maris aequor arandum,

长期的流亡等待着你,你必须耕耘广阔的海面,

​et terram Hesperiam venies, ubi Lydius arva

你将来到赫斯佩里亚之地,在那里,吕底亚的台伯河

​inter opima virum leni fluit agmine Thybris:

以平缓的水流在人们丰饶的田野间流淌。

​illic res laetae regnumque et regia coniunx

在那里,幸福的境遇、王国和王室的妻子

​parta tibi. Lacrimas dilectae pelle Creüsae.

已为你准备妥当。请驱散为你心爱的克瑞乌萨所流的泪水。

785

​Non ego Myrmidonum sedes Dolopumve superbas

我不会去瞩目密耳弥多涅斯人或多罗皮亚斯人傲慢的居所,

​aspiciam, aut Graiis servitum4 matribus ibo,

也不会去充当希腊母亲们的奴仆,

​Dardanis, et divae Veneris nurus.

我是一个特洛伊女人,是神圣维纳斯的儿媳。

​Sed me magna deum genetrix his detinet oris:

但伟大的众神之母将我留在了这片土地上。

​iamque vale, et nati serva communis amorem.

现在,别了,请保留对我们共同的儿子的爱。”

790

​Haec ubi dicta dedit, lacrimantem et multa volentem

当她说完这些话,便抛下了流着泪、想要说许多话的我,

​dicere deseruit, tenuisque recessit in auras.

隐入稀薄的微风之中。

​Ter conatus ibi collo dare bracchia circum:

我曾三次试图用双臂搂住她的脖颈,

​ter frustra comprensa manus effugit imago,

那徒劳抓取的身影三次从我手中逃脱,

​par levibus ventis volucrique simillima somno.

轻若微风,极似翩跹而去的梦境。

795

​Sic demum socios consumpta nocte reviso.

就这样,黑夜已经过去,我终于重新见到了同伴们。

​Atque hic ingentem comitum adfluxisse novorum

在此,我惊奇地发现,大量的新同伴已经汇聚,

​invenio admirans numerum, matresque virosque,

有母亲,有男子,

​collectam exsilio pubem, miserabile volgus.

是一群为流亡而集结的青年,是一群可怜的平民。

​Undique convenere, animis opibusque parati,

他们从四面八方聚集而来,在精神和物质上都已做好准备,

800

​in quascumque velim pelago deducere terras.

愿意跟随我去往我渴望在海上引导他们到达的任何土地。

​Iamque iugis summae surgebat Lucifer Idae

此时,启明星已从最高的伊达山脊上升起,

​ducebatque diem, Danaique obsessa tenebant

引导着白昼,希腊人占据着被包围的

​limina portarum, nec spes opis ulla dabatur;

城门通道,没有留下任何得救的希望;

​cessi, et sublato montes genitore petivi.

我屈服了,背起父亲,向山区进发。

语法注4 条
  1. 2.729comitique onerique

    由分词 timentem 支配的与格。虽然动词 timeo 通常接宾格作直接宾语,但在此处作为诗歌用法,使用与格以强调对 comiti(同伴,即儿子和妻子)和 oneri(重担,即父亲)两者的担忧。-que... -que 的连用突出了对这两方具有同等的(pariter)忧虑。

  2. 2.735male amicum

    副词 male 修饰形容词 amicum(友好的、好意的),将其本意否定并反转为“不友好的”、“敌对的”(即 non amicum 或 inimicum)。这是拉丁语诗歌中常用的一种修辞用法,用以间接或带有讽刺意味地表达不利的境况。

  3. 2.738fatone erepta Creüsa substitit, erravitne via, seu lassa resedit

    整个从句作为名词性从句(间接选择疑问句),受2.740行中形容词 incertum [est](……是不确定的)的支配。表示选择的虚词 -ne... -ne... seu... 将克瑞乌萨失踪的多种可能性并列起来,通过语法结构本身展现了叙述者当时混乱而悲痛的心境。

  4. 2.786servitum

    不及物动词 servio(侍奉、奴役)的目的一方(第一目的分词,第一苏平)。伴随着表示运动的动词 ibo(eo 的将来时,“我将去”),用以表示动作的目的,即“去侍奉”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:2.724-2.804