- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:2.724-2.804
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
埃涅阿斯在携家眷逃离特洛伊时迷失了妻子克瑞乌萨,他重返燃烧的城中寻找,却遇到了妻子的幽灵,并听到了关于他将在意大利建国的伟大命运预言。最终,他顺从命运,背负着父亲安喀塞斯,带领幸存的难民们撤往山区。
implicuit sequiturque patrem non passibus aequis;
他(用手)抓住我的手,以不相称的步履紧跟在父亲身后;
pone subit coniunx: ferimur per opaca locorum;
妻子随后跟来。我们穿过那些幽暗的地方;
et me, quem dudum non ulla iniecta movebant
而我,不久前任何投来的武器都不能使我动摇,
tela neque adverso glomerati ex agmine Grai,
迎面结队而来的希腊军队也不能令我动容,
nunc omnes terrent aurae, sonus excitat omnis
如今每一缕微风都让我胆战,每一个声音都让我心惊,
suspensum et pariter comitique onerique1 timentem.
让我悬心吊胆,同样为我的同伴和我的重担而担忧。
Iamque propinquabam portis, omnemque videbar
现在我正接近城门,似乎已经避过了
evasisse viam, subito cum creber ad auris
所有的道路,忽然间,一阵密集的脚步声仿佛
visus adesse pedum sonitus, genitorque per umbram
传到耳畔,而父亲穿过黑暗向外张望,
prospiciens; Nate exclamat, fuge nate, propinquant.
高喊:“儿子,快跑,儿子!他们逼近了。
Ardentis clipeos atque aera micantia cerno! —
我看见了燃烧的盾牌和闪光的青铜!” —
Hic mihi nescio quod trepido male numen amicum2
在此,某种不怀好意的神明,夺去了我这惊恐之人的
confusam eripuit mentem. Namque avia cursu
混乱心智。因为当我奔跑着追寻无路之境,
dum sequor, et nota excedo regione viarum,
偏离了熟悉的道路区域时,
heu, misero coniunx fatone erepta Creüsa
哀哉!我那不幸的妻子克瑞乌萨,是被命运从我身边夺走而停步,
substitit, erravitne via, seu lassa resedit,3
还是迷失了道路,或是疲惫地坐了下来,
incertum; nec post oculis est reddita nostris.
均不可知;此后她再也没有出现在我们的眼前。
Nec prius amissam respexi animumque reflexi,
直到我们来到古老刻瑞斯的小丘和神圣的圣所,
quam tumulum antiquae Cereris sedemque sacratam
我才回头寻找失去的她,并将心思转向她;
venimus; hic demum collectis omnibus una
就在这里,当所有人最终聚集在一起时,唯独她一人
defuit, et comites natumque virumque fefellit.
缺席,她背弃了她的同伴、儿子和丈夫。
Quem non incusavi amens hominumque deorumque,
狂乱的我,没有控诉过人类和神明中的哪一个?
aut quid in eversa vidi crudelius urbe?
在这被倾覆的城市中,我还能见到什么比这更残酷的事情?
Ascanium Anchisenque patrem Teucrosque Penatis
我把阿斯卡尼乌斯、父亲安喀塞斯和特洛伊的佩纳特斯
commendo sociis et curva valle recondo;
托付给同伴们,并将他们藏匿于弯曲的山谷中;
ipse urbem repeto et cingor fulgentibus armis.
我独自重返城市,披上闪亮的盔甲。
Stat casus renovare omnis, omnemque reverti
我决意重历所有的危难,重新走遍
per Troiam, et rursus caput obiectare periclis.
特洛伊,再次将生命置于危险之中。
Principio muros obscuraque limina portae,
首先,我重回城墙和我刚才迈步出来的城门
qua gressum extuleram, repeto, et vestigia retro
那幽暗的入口,在黑夜中追寻并审视
observata sequor per noctem et lumine lustro.
我曾留下的足迹,用目光去搜寻。
Horror ubique animo, simul ipsa silentia terrent.
所到之处,心中皆是恐惧,同时寂静本身也令人胆寒。
Inde domum, si forte pedem, si forte tulisset,
随后我重返家中,看看她是否,是否曾将脚步迈向那里:
me refero: inruerant Danai, et tectum omne tenebant.
希腊人已冲入其中,占领了整座房屋。
Ilicet ignis edax summa ad fastigia vento
转瞬间,贪婪的烈火被风卷向最高的屋脊;
volvitur; exsuperant flammae, furit aestus ad auras.
火焰高涨,热浪直冲云霄。
Procedo et Priami sedes arcemque reviso.
我继续前行,重新探访普里阿摩斯的住所和城堡。
Et iam porticibus vacuis Iunonis asylo
如今,在朱诺避难所那空荡荡的走廊里,
custodes lecti Phoenix et dirus Ulixes
精选的守卫者波尼克斯和可怕的乌里克斯
praedam adservabant. Huc undique Troia gaza
看守着战利品。从各处抢掠来的特洛伊财宝、
incensis erepta adytis, mensaeque deorum,
从焚毁的圣所中夺来的神明餐桌、
crateresque auro solidi, captivaque vestis
纯金的混酒器以及被俘获的衣物
congeritur; pueri et pavidae longo ordine matres
都被堆积在这里;孩子们和惊恐的母亲们排成严整的长队
stant circum.
守立在四周。
Ausus quin etiam voces iactare per umbram
不仅如此,我还鼓起勇气在黑暗中发出声音,
implevi clamore vias, maestusque Creüsam
呼喊声充满了街道,我悲伤地
nequiquam ingeminans iterumque iterumque vocavi.
徒劳地一遍又一遍地呼喊着克瑞乌萨的名字。
Quaerenti et tectis urbis sine fine furenti
当我无休止地寻找、狂乱地穿行于城中房屋时,
infelix simulacrum atque ipsius umbra Creüsae
克瑞乌萨本人那不幸的幽灵和阴魂
visa mihi ante oculos et nota maior imago.
显现在我的眼前,那形象比我平日所熟知的更为高大。
Obstipui, steteruntque comae et vox faucibus haesit.
我惊呆了,毛发竖立,声音卡在喉咙里。
Quid tantum insano iuvat indulgere dolori,
“我亲爱的丈夫,何必如此沉溺于狂乱的悲伤之中?
O dulcis coniunx? Non haec sine numine divom
这些事情绝非没有神明的神意而发生;你不能将克瑞乌萨
eveniunt; nec te hinc comitem asportare Creüsam
作为你的同伴从这里带走,这不合天意,
fas, aut ille sinit superi regnator Olympi.
高高在上的奥林匹斯主宰也不允许。
Longa tibi exsilia, et vastum maris aequor arandum,
长期的流亡等待着你,你必须耕耘广阔的海面,
et terram Hesperiam venies, ubi Lydius arva
你将来到赫斯佩里亚之地,在那里,吕底亚的台伯河
inter opima virum leni fluit agmine Thybris:
以平缓的水流在人们丰饶的田野间流淌。
illic res laetae regnumque et regia coniunx
在那里,幸福的境遇、王国和王室的妻子
parta tibi. Lacrimas dilectae pelle Creüsae.
已为你准备妥当。请驱散为你心爱的克瑞乌萨所流的泪水。
Non ego Myrmidonum sedes Dolopumve superbas
我不会去瞩目密耳弥多涅斯人或多罗皮亚斯人傲慢的居所,
aspiciam, aut Graiis servitum4 matribus ibo,
也不会去充当希腊母亲们的奴仆,
Dardanis, et divae Veneris nurus.
我是一个特洛伊女人,是神圣维纳斯的儿媳。
Sed me magna deum genetrix his detinet oris:
但伟大的众神之母将我留在了这片土地上。
iamque vale, et nati serva communis amorem.
现在,别了,请保留对我们共同的儿子的爱。”
Haec ubi dicta dedit, lacrimantem et multa volentem
当她说完这些话,便抛下了流着泪、想要说许多话的我,
dicere deseruit, tenuisque recessit in auras.
隐入稀薄的微风之中。
Ter conatus ibi collo dare bracchia circum:
我曾三次试图用双臂搂住她的脖颈,
ter frustra comprensa manus effugit imago,
那徒劳抓取的身影三次从我手中逃脱,
par levibus ventis volucrique simillima somno.
轻若微风,极似翩跹而去的梦境。
Sic demum socios consumpta nocte reviso.
就这样,黑夜已经过去,我终于重新见到了同伴们。
Atque hic ingentem comitum adfluxisse novorum
在此,我惊奇地发现,大量的新同伴已经汇聚,
invenio admirans numerum, matresque virosque,
有母亲,有男子,
collectam exsilio pubem, miserabile volgus.
是一群为流亡而集结的青年,是一群可怜的平民。
Undique convenere, animis opibusque parati,
他们从四面八方聚集而来,在精神和物质上都已做好准备,
in quascumque velim pelago deducere terras.
愿意跟随我去往我渴望在海上引导他们到达的任何土地。
Iamque iugis summae surgebat Lucifer Idae
此时,启明星已从最高的伊达山脊上升起,
ducebatque diem, Danaique obsessa tenebant
引导着白昼,希腊人占据着被包围的
limina portarum, nec spes opis ulla dabatur;
城门通道,没有留下任何得救的希望;
cessi, et sublato montes genitore petivi.
我屈服了,背起父亲,向山区进发。
- 2.729comitique onerique
由分词 timentem 支配的与格。虽然动词 timeo 通常接宾格作直接宾语,但在此处作为诗歌用法,使用与格以强调对 comiti(同伴,即儿子和妻子)和 oneri(重担,即父亲)两者的担忧。-que... -que 的连用突出了对这两方具有同等的(pariter)忧虑。
- 2.735male amicum
副词 male 修饰形容词 amicum(友好的、好意的),将其本意否定并反转为“不友好的”、“敌对的”(即 non amicum 或 inimicum)。这是拉丁语诗歌中常用的一种修辞用法,用以间接或带有讽刺意味地表达不利的境况。
- 2.738fatone erepta Creüsa substitit, erravitne via, seu lassa resedit
整个从句作为名词性从句(间接选择疑问句),受2.740行中形容词 incertum [est](……是不确定的)的支配。表示选择的虚词 -ne... -ne... seu... 将克瑞乌萨失踪的多种可能性并列起来,通过语法结构本身展现了叙述者当时混乱而悲痛的心境。
- 2.786servitum
不及物动词 servio(侍奉、奴役)的目的一方(第一目的分词,第一苏平)。伴随着表示运动的动词 ibo(eo 的将来时,“我将去”),用以表示动作的目的,即“去侍奉”。
