- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:2.565-2.647
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
维纳斯向埃涅阿斯显现,向他揭示了诸神亲自摧毁特洛伊的真相,并力劝他带家人逃离。埃涅阿斯赶回父亲的宅邸,但父亲安喀塞斯拒绝流亡,决意与城共存亡。
Deseruere1 omnes defessi, et corpora saltu
众人皆疲惫地抛弃了我,他们飞身跳跃,将身体
ad terram misere aut ignibus aegra dedere.
掷于地面,或将虚弱的躯体付与烈火。
cum mihi se, non ante oculis tam clara, videndam2
这时,温存的母亲向我呈现了她的容姿,此前从未在我的眼前如此显赫,
obtulit et pura per noctem in luce refulsit
她在黑夜里闪耀着纯净的光芒,
alma parens, confessa deam,3 qualisque videri
她彰显了自己神圣的身份,一如她平时向天神显现的那般姿态
caelicolis et quanta solet, dextraque prehensum
和那般高大,她用右手拉住我
continuit, roseoque haec insuper addidit ore:
阻拦着,并用她玫瑰般的红唇说出了这些话:
Nate, quis indomitas tantus dolor excitat iras?
“我的儿子,是什么如此巨大的痛苦激起了你无法遏制的愤怒?
Quid furis, aut quonam nostri tibi cura recessit?
你为何狂怒?你对我们的眷顾又退避到了何方?
Non prius aspicies, ubi fessum aetate parentem
难道你不想先去看一眼,你把那因年迈而疲惫的父亲安喀塞斯
liqueris Anchisen; superet coniunxne Creüsa,
留在何处了吗?你的妻子克瑞乌萨是否还活着?
Ascaniusque puer? Quos omnes undique Graiae
还有幼子阿斯卡尼乌斯?四面的希腊军队
circum errant acies, et, ni mea cura resistat,
正在他们周围徘徊,若非我的护佑在抵挡,
iam flammae tulerint4 inimicus et hauserit ensis.
此时烈火早已将他们夺走,敌人的利刃也已饮尽他们的鲜血。
Non tibi Tyndaridis facies invisa Lacaenae
并不是那拉栖代梦的廷达瑞俄斯之女令你憎恨的容貌,也不是那被指责的
culpatusve Paris: divom inclementia, divom,
帕里斯之过:而是诸神的,诸神的残酷无情,
has evertit opes sternitque a culmine Troiam.
倾覆了这些财富,将特洛伊从巅峰扫平。
Aspice—namque omnem, quae nunc obducta tuenti
看着吧——因为我要将遮蔽在你眼前的、
mortalis hebetat visus tibi et umida circum
迟钝了你凡人视线并让周围变得潮湿昏暗的重云全部夺去;
caligat, nubem eripiam; tu ne qua parentis
你不要惧怕母亲的任何命令,
iussa time, neu praeceptis parere recusa:—
也不要拒绝服从这些训诫:——
hic, ubi disiectas moles avolsaque saxis
在这里,当你看到散落的断垣残壁、从石头中剥离出来的
saxa vides mixtoque undantem pulvere fumum.
石头,以及夹杂着尘土起伏翻腾的烟雾。
Neptunus muros magnoque emota tridenti
尼普顿正用他那巨大的三叉戟震摇着城墙和被撼动的
fundamenta quatit, totamque a sedibus urbem
地基,将整座城市从根基处
eruit; hic Iuno Scaeas saevissima portas
铲除;在此处,最为残酷的朱诺一马当先地占领了斯开亚门,
prima tenet, sociumque furens a navibus agmenferro accincta vocat.
铁甲在身,狂怒地召唤着船上的同盟军队。
Iam summas arces Tritonia, respice, Pallas
回头看吧,特里托尼亚的帕拉斯已经端坐在最高的
insedit, nimbo effulgens et Gorgone saeva.
城堡上,在云霓和凶残的戈耳工盾牌下熠熠生辉。
Ipse pater Danais animos viresque secundas
父亲亲自给希腊人注入了勇气和顺遂的力量,
sufficit, ipse deos in Dardana suscitat arma.
他亲自激起诸神去反对达尔达尼亚的兵刃。
Eripe, nate, fugam, finemque impone labori.
逃走吧,我的儿子,给这辛劳画上句号。
Nusquam abero, et tutum patrio te limine sistam.
我断不会离开,会将你安全地送达你父亲的家门。”
Dixerat, et spissis noctis se condidit umbris.
她说完了,便消逝在夜幕稠密的阴影中。
Adparent dirae facies inimicaque Troiae
恐怖的面容显现,那些敌视特洛伊的、
numina magna deum.
神明的伟大权能浮现。
Tum vero omne mihi visum considere5 in ignis
那时,在我眼中,整个伊利乌姆似乎真的沉入了火海,
Ilium et ex imo verti Neptunia Troia;
尼普顿的特洛伊从根基处被掀翻;
ac veluti summis antiquam in montibus ornum
宛如在崇山峻岭之上,一棵古老的梣树
cum ferro accisam crebrisque bipennibus instant
被铁器砍伐,农夫们正争先恐后地用接连不断的
eruere agricolae certatim,—illa usque minatur
斧头将其合力伐倒,——那树不断颤摇着要倒下,
et tremefacta comam concusso vertice nutat,
枝叶颤动,摇晃着树顶频频颔首,
volneribus donec paulatim evicta, supremum
直到最后,在累累伤口下逐渐不支,它发出了
congemuit, traxitque iugis avolsa ruinam.
最后的叹息,从山脊上被连根拔起,拖带着废墟坍塌。
Descendo, ac ducente deo flammam inter et hostis
我走下楼,在神明的指引下,我在火焰与敌阵之间
expedior; dant tela locum, flammaeque recedunt.
穿行逃脱;兵刃退避,火焰退去。
Atque ubi iam patriae perventum6 ad limina sedis
到了我已经抵达父亲宅邸的门槛、
antiquasque domos, genitor, quem tollere in altos
那古旧的老屋前,我的父亲——我本想首先将他抬往崇山
optabam primum montis primumque petebam,
峻岭,也最先去寻找他——
abnegat excisa vitam producere Troia
却拒绝在特洛伊被毁之后苟延残喘,
exsiliumque pati. Vos O, quibus integer aevi7
拒绝去承受流亡。
sanguis, ait solidaeque suo stant robore vires,
“噢,你们,”他说,“你们的血液未受岁月的侵蚀,
vos agitate fugam:
你们的力量在自身的健壮中依然稳固,你们快去逃命吧。
me si caelicolae voluissent ducere vitam,
倘若天神们曾愿意让我苟延残喘,
has mihi servassent sedes. Satis una superque
他们本会为我保留这处居所。我们已经目睹了
vidimus exscidia et captae superavimus urbi.
一次毁灭,并从被占领的城市中幸存下来,这已足够,甚至太多了。
Sic O, sic positum8 adfati discedite corpus.
就这样,噢,就这样向我安放好的躯体告别,然后离去吧。
Ipse manu mortem inveniam; miserebitur hostis
我会亲手找到死路;敌人会怜悯我,
exuviasque petet; facilis iactura sepulcri.
并来掠夺战利品;失去坟墓是容易承受的损失。
Iam pridem invisus divis et inutilis annos
早已被神明厌弃、毫无用处的我,苟活着岁月……”
- 2.565Deseruere
直陈式完成时第三人称复数(代替标准的 -erunt)的诗歌缩略形式。
- 2.589videndam
与直接宾语 se(维纳斯)一致的动形容词(gerundive),作表语表示目的或被动必要性(“呈现她自己以便被看见”)。
- 2.591confessa deam
异态动词(deponent)confiteor 的完成分词 confessa 带有主动含义,并支配对格 deam 作为其直接宾语(“表明自己是女神”)。
- 2.599ni mea cura resistat, iam flammae tulerint
混合条件句的形式。条件从句使用现在时虚拟语气 resistat 表示持续进行或当前的假设,而主句使用完成时虚拟语气 tulerint 和 hauserit 带有紧迫感地表达过去与事实相反的结果(“烈火早将他们夺走”)。
- 2.624visum considere
依附于非人称动词 visum [esse](“在[我]看来似乎”)的“对格+不定式”结构,其中 omne Ilium 是主语对格,considere 是不定式。
- 2.634perventum
不及物动词 pervenio 的非人称被动完成式(省略了 est),字面意为“当到达被发生时”,在上下文语境中译为“当我抵达时”。
- 2.638integer aevi
形容词 integer 支配一个表示方面/限定的属格(aevi),字面意思是“在年龄方面未受损”,借指年轻力壮、血气方刚的人。
- 2.644positum
形容词性用法,指为了葬礼而安放或在死亡中躺下的尸体。安喀塞斯将自己比作一具已经安放好的遗体,要求家人向他作最后的告别。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
