← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§2.565-2.647

维纳斯的显现与安喀塞斯的拒绝

维纳斯向埃涅阿斯显现,向他揭示了诸神亲自摧毁特洛伊的真相,并力劝他带家人逃离。埃涅阿斯赶回父亲的宅邸,但父亲安喀塞斯拒绝流亡,决意与城共存亡。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
565

​Deseruere1 omnes defessi, et corpora saltu

众人皆疲惫地抛弃了我,他们飞身跳跃,将身体

​ad terram misere aut ignibus aegra dedere.

掷于地面,或将虚弱的躯体付与烈火。

​cum mihi se, non ante oculis tam clara, videndam2

这时,温存的母亲向我呈现了她的容姿,此前从未在我的眼前如此显赫,

590

​obtulit et pura per noctem in luce refulsit

她在黑夜里闪耀着纯净的光芒,

​alma parens, confessa deam,3 qualisque videri

她彰显了自己神圣的身份,一如她平时向天神显现的那般姿态

​caelicolis et quanta solet, dextraque prehensum

和那般高大,她用右手拉住我

​continuit, roseoque haec insuper addidit ore:

阻拦着,并用她玫瑰般的红唇说出了这些话:

​Nate, quis indomitas tantus dolor excitat iras?

“我的儿子,是什么如此巨大的痛苦激起了你无法遏制的愤怒?

595

​Quid furis, aut quonam nostri tibi cura recessit?

你为何狂怒?你对我们的眷顾又退避到了何方?

​Non prius aspicies, ubi fessum aetate parentem

难道你不想先去看一眼,你把那因年迈而疲惫的父亲安喀塞斯

​liqueris Anchisen; superet coniunxne Creüsa,

留在何处了吗?你的妻子克瑞乌萨是否还活着?

​Ascaniusque puer? Quos omnes undique Graiae

还有幼子阿斯卡尼乌斯?四面的希腊军队

​circum errant acies, et, ni mea cura resistat,

正在他们周围徘徊,若非我的护佑在抵挡,

600

​iam flammae tulerint4 inimicus et hauserit ensis.

此时烈火早已将他们夺走,敌人的利刃也已饮尽他们的鲜血。

​Non tibi Tyndaridis facies invisa Lacaenae

并不是那拉栖代梦的廷达瑞俄斯之女令你憎恨的容貌,也不是那被指责的

​culpatusve Paris: divom inclementia, divom,

帕里斯之过:而是诸神的,诸神的残酷无情,

​has evertit opes sternitque a culmine Troiam.

倾覆了这些财富,将特洛伊从巅峰扫平。

​Aspice—namque omnem, quae nunc obducta tuenti

看着吧——因为我要将遮蔽在你眼前的、

605

​mortalis hebetat visus tibi et umida circum

迟钝了你凡人视线并让周围变得潮湿昏暗的重云全部夺去;

​caligat, nubem eripiam; tu ne qua parentis

你不要惧怕母亲的任何命令,

​iussa time, neu praeceptis parere recusa:—

也不要拒绝服从这些训诫:——

​hic, ubi disiectas moles avolsaque saxis

在这里,当你看到散落的断垣残壁、从石头中剥离出来的

​saxa vides mixtoque undantem pulvere fumum.

石头,以及夹杂着尘土起伏翻腾的烟雾。

610

​Neptunus muros magnoque emota tridenti

尼普顿正用他那巨大的三叉戟震摇着城墙和被撼动的

​fundamenta quatit, totamque a sedibus urbem

地基,将整座城市从根基处

​eruit; hic Iuno Scaeas saevissima portas

铲除;在此处,最为残酷的朱诺一马当先地占领了斯开亚门,

​prima tenet, sociumque furens a navibus agmen​ferro accincta vocat.

铁甲在身,狂怒地召唤着船上的同盟军队。

615

​Iam summas arces Tritonia, respice, Pallas

回头看吧,特里托尼亚的帕拉斯已经端坐在最高的

​insedit, nimbo effulgens et Gorgone saeva.

城堡上,在云霓和凶残的戈耳工盾牌下熠熠生辉。

​Ipse pater Danais animos viresque secundas

父亲亲自给希腊人注入了勇气和顺遂的力量,

​sufficit, ipse deos in Dardana suscitat arma.

他亲自激起诸神去反对达尔达尼亚的兵刃。

​Eripe, nate, fugam, finemque impone labori.

逃走吧,我的儿子,给这辛劳画上句号。

620

​Nusquam abero, et tutum patrio te limine sistam.

我断不会离开,会将你安全地送达你父亲的家门。”

​Dixerat, et spissis noctis se condidit umbris.

她说完了,便消逝在夜幕稠密的阴影中。

​Adparent dirae facies inimicaque Troiae

恐怖的面容显现,那些敌视特洛伊的、

​numina magna deum.

神明的伟大权能浮现。

​Tum vero omne mihi visum considere5 in ignis

那时,在我眼中,整个伊利乌姆似乎真的沉入了火海,

625

​Ilium et ex imo verti Neptunia Troia;

尼普顿的特洛伊从根基处被掀翻;

​ac veluti summis antiquam in montibus ornum

宛如在崇山峻岭之上,一棵古老的梣树

​cum ferro accisam crebrisque bipennibus instant

被铁器砍伐,农夫们正争先恐后地用接连不断的

​eruere agricolae certatim,—illa usque minatur

斧头将其合力伐倒,——那树不断颤摇着要倒下,

​et tremefacta comam concusso vertice nutat,

枝叶颤动,摇晃着树顶频频颔首,

630

​volneribus donec paulatim evicta, supremum

直到最后,在累累伤口下逐渐不支,它发出了

​congemuit, traxitque iugis avolsa ruinam.

最后的叹息,从山脊上被连根拔起,拖带着废墟坍塌。

​Descendo, ac ducente deo flammam inter et hostis

我走下楼,在神明的指引下,我在火焰与敌阵之间

​expedior; dant tela locum, flammaeque recedunt.

穿行逃脱;兵刃退避,火焰退去。

​Atque ubi iam patriae perventum6 ad limina sedis

到了我已经抵达父亲宅邸的门槛、

635

​antiquasque domos, genitor, quem tollere in altos

那古旧的老屋前,我的父亲——我本想首先将他抬往崇山

​optabam primum montis primumque petebam,

峻岭,也最先去寻找他——

​abnegat excisa vitam producere Troia

却拒绝在特洛伊被毁之后苟延残喘,

​exsiliumque pati. Vos O, quibus integer aevi7

拒绝去承受流亡。

​sanguis, ait solidaeque suo stant robore vires,

“噢,你们,”他说,“你们的血液未受岁月的侵蚀,

640

​vos agitate fugam:

你们的力量在自身的健壮中依然稳固,你们快去逃命吧。

​me si caelicolae voluissent ducere vitam,

倘若天神们曾愿意让我苟延残喘,

​has mihi servassent sedes. Satis una superque

他们本会为我保留这处居所。我们已经目睹了

​vidimus exscidia et captae superavimus urbi.

一次毁灭,并从被占领的城市中幸存下来,这已足够,甚至太多了。

​Sic O, sic positum8 adfati discedite corpus.

就这样,噢,就这样向我安放好的躯体告别,然后离去吧。

645

​Ipse manu mortem inveniam; miserebitur hostis

我会亲手找到死路;敌人会怜悯我,

​exuviasque petet; facilis iactura sepulcri.

并来掠夺战利品;失去坟墓是容易承受的损失。

​Iam pridem invisus divis et inutilis annos

早已被神明厌弃、毫无用处的我,苟活着岁月……”

语法注8 条
  1. 2.565Deseruere

    直陈式完成时第三人称复数(代替标准的 -erunt)的诗歌缩略形式。

  2. 2.589videndam

    与直接宾语 se(维纳斯)一致的动形容词(gerundive),作表语表示目的或被动必要性(“呈现她自己以便被看见”)。

  3. 2.591confessa deam

    异态动词(deponent)confiteor 的完成分词 confessa 带有主动含义,并支配对格 deam 作为其直接宾语(“表明自己是女神”)。

  4. 2.599ni mea cura resistat, iam flammae tulerint

    混合条件句的形式。条件从句使用现在时虚拟语气 resistat 表示持续进行或当前的假设,而主句使用完成时虚拟语气 tulerint 和 hauserit 带有紧迫感地表达过去与事实相反的结果(“烈火早将他们夺走”)。

  5. 2.624visum considere

    依附于非人称动词 visum [esse](“在[我]看来似乎”)的“对格+不定式”结构,其中 omne Ilium 是主语对格,considere 是不定式。

  6. 2.634perventum

    不及物动词 pervenio 的非人称被动完成式(省略了 est),字面意为“当到达被发生时”,在上下文语境中译为“当我抵达时”。

  7. 2.638integer aevi

    形容词 integer 支配一个表示方面/限定的属格(aevi),字面意思是“在年龄方面未受损”,借指年轻力壮、血气方刚的人。

  8. 2.644positum

    形容词性用法,指为了葬礼而安放或在死亡中躺下的尸体。安喀塞斯将自己比作一具已经安放好的遗体,要求家人向他作最后的告别。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:2.565-2.647