← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§2.487-2.564

皮鲁斯闯入宫殿与普里阿摩斯之死

皮鲁斯等希腊士兵强行闯入宫殿深处,在普里阿摩斯国王和王后面前杀害了其子波利特斯。普里阿摩斯无力地反抗,最终被皮鲁斯残忍地杀害于祭壇前,这使埃涅阿斯想起了自己的家人。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
487

​miscetur, penitusque cavae plangoribus aedes

一片混乱,在宫殿深处,空旷的大厅回荡着女性的

​femineis ululant; ferit aurea sidera clamor.

哀号;哭喊声直冲云霄。

​Tum pavidae tectis matres ingentibus errant;

那时,惊恐的母亲们在巨大的宫殿里四处游荡;

490

​amplexaeque tenent postis atque oscula figunt.

她们紧紧抱住门柱,并在上面留下吻痕。

​Instat vi patria Pyrrhus; nec claustra, neque ipsi

皮鲁斯以他父亲般的勇猛步步紧逼;无论是门闩还是卫兵们自己

​custodes sufferre valent; labat ariete crebro

都无法抵挡他;大门在接连不断的撞击下摇晃,

​ianua, et emoti procumbunt cardine postes.

被震出门闩的门柱倾倒在地。

​Fit via vi; rumpunt aditus, primosque trucidant

力量开辟了道路;希腊人冲破入口,被放入的士兵屠杀着最前面的

495

​immissi Danai, et late loca milite complent.

守卫,并用军队将各处填满。

​Non sic,1 aggeribus ruptis cum spumeus amnis

洪流冲垮堤防,泡腾的河水

​exiit, oppositasque evicit gurgite moles,

汹涌而出,以漩涡征服了阻挡的障碍物,

​fertur in arva furens cumulo, camposque per omnis

以万钧之势狂暴地冲向田野,并穿过所有的平原

​cum stabulis armenta trahit. Vidi ipse furentem

将牲畜连同畜棚一起冲走时,也不曾如此猛烈。我亲眼看见那在杀戮中狂怒的

500

​caede Neoptolemum geminosque in limine Atridas;

新普托勒摩斯,以及在门槛上的阿特柔斯双子;

​vidi Hecubam centumque nurus, Priamumque per aras

我看见了赫卡巴和她的百位儿媳,以及在祭坛之中的普里阿摩斯,

​sanguine foedantem, quos ipse sacraverat, ignis.2

用鲜血玷污着他亲自奉为神圣的祭坛之火。

​Quinquaginta illi thalami, spes tanta nepotum,

那五十间婚房,子孙的巨大希望,

​barbarico postes auro spoliisque superbi,

那因异国黄金和战利品而骄傲的门柱,

505

​procubuere; tenent Danai, qua deficit ignis.

都倾倒了;凡是火焰未及之处,都被希腊人占领。

​Forsitan et Priami fuerint quae fata requiras.

也许你也会问,普里阿摩斯的命运如何。

​Urbis uti captae casum convolsaque vidit

当他看到被占领的城市的陷落,以及被拆毁的

​limina tectorum et medium in penetralibus hostem,

宫殿入口,和在内殿正中的敌人时,

​arma diu senior desueta trementibus aevo

这位老人将久不使用的盔甲徒劳地套在因年迈而颤抖的

510

​circumdat nequiquam umeris, et inutile ferrum

肩膀上,并佩戴上无用的宝剑,

​cingitur, ac densos fertur moriturus in hostis.

抱着必死之心冲向密集的敌群。

​Aedibus in mediis nudoque sub aetheris axe

在宫殿正中,在露天的穹苍之下,

​ingens ara fuit iuxtaque veterrima laurus,

有一座巨大的祭坛,旁边有一棵极古老的月桂树,

​incumbens arae atque umbra complexa Penatis.

俯临着祭坛,用它的阴影庇护着家神神像。

515

​Hic Hecuba et natae nequiquam altaria circum,

在这里,赫卡巴和她的女儿们徒劳地围在祭坛周围,

​praecipites atra ceu tempestate columbae,

如同在黑暴风中被驱赶的鸽子,

​condensae et divom amplexae simulacra sedebant.

紧紧挤在一起,怀抱着神像坐着。

​Ipsum autem sumptis Priamum iuvenalibus armis

但是,当她看到普里阿摩斯自己穿上了年轻时的盔甲,

​ut vidit, Quae mens tam dira, miserrime coniunx,

她便说:“我最可怜的丈夫,是什么如此可怕的念头

520

​impulit his cingi telis? Aut quo ruis? inquit;

驱使你穿上这些武器?你又要奔向何方?

​Non tali auxilio nec defensoribus istis

如今的时候不需要这样的帮助,也不需要那样的防卫者,

​tempus eget, non, si ipse meus nunc adforet Hector.

不,即使我的赫克托尔亲自在这里也是如此。

​Huc tandem concede; haec ara tuebitur omnis,

请终于到这里来吧;这座祭坛将保护我们所有人,

​aut moriere simul. Sic ore effata recepit

否则我们就一起死。” 她这样说着,便将他迎入

525

​ad sese et sacra longaevum in sede locavit.

自己身边,让这位长者坐在神圣的座位上。

​Ecce autem elapsus Pyrrhi de caede Polites,

但是看啊,波利特斯从皮鲁斯的杀戮中逃脱出来,

​unus natorum Priami, per tela, per hostis

他是普里阿摩斯的孩子之一,穿过兵刃,穿过敌人,

​porticibus longis fugit, et vacua atria lustrat

在长廊中奔逃,负伤穿过空旷的大厅:

​saucius: illum ardens infesto volnere Pyrrhus

皮鲁斯带着仇恨的杀意在后面紧追不舍,

530

​insequitur, iam iamque manu tenet et premit hasta.

一次又一次用手几乎抓住他,并用长枪逼迫。

​Ut tandem ante oculos evasit et ora parentum,

当他终于逃到父母的眼前和面庞前,

​concidit, ac multo vitam cum sanguine fudit.

他倒下了,伴随着大量的鲜血吐出了生命。

​Hic Priamus, quamquam in media iam morte tenetur,

在此处,普里阿摩斯虽然已经深陷死亡的包围中,

​non tamen abstinuit, nec voci iraeque pepercit:

然而他并没有隐忍,也没有吝惜声音与愤怒:

535

​At tibi pro scelere , exclamat, pro talibus ausis,

“但愿神明因你的罪行,”他喊道,“因你这般暴行,

​di, si qua est caelo pietas,3 quae talia curet,

如果天上有任何眷顾此等事的正义存在,

​persolvant grates dignas et praemia reddant

向你支付应得的惩罚,并给予你应受的

​debita, qui nati coram me cernere letum

报应!你竟让我在面前亲眼看着儿子的死亡,

​fecisti et patrios foedasti funere voltus.

并用死亡玷污了父亲的面庞。

540

​At non ille, satum quo te mentiris,4 Achilles

然而,你谎称自己是由他所生的那个阿喀琉斯,

​talis in hoste fuit Priamo; sed iura fidemque

对敌人普里阿摩斯不曾如此;他顾及了叹愿者的权利

​supplicis erubuit, corpusque exsangue sepulchro

与信任,将赫克托尔失去血色的遗体归还以作葬礼,

​reddidit Hectoreum, meque in mea regna remisit.

并将我送回了我的王国。”

​Sic fatus senior, telumque imbelle sine ictu

长者如此说完,将软弱无力的长枪毫无杀伤力地

545

​coniecit, rauco quod protinus aere repulsum

投掷出去,那枪撞在当啷作响的青铜盾上便立即被弹回,

​e summo clipei nequiquam umbone pependit.

徒劳地悬挂在盾牌凸面的最顶端。

​Cui Pyrrhus: Referes ergo haec et nuntius ibis

皮鲁斯对他说:“那么,你就去报告这些,作为使者去到

​Pelidae genitori; illi mea tristia facta

培琉斯之子我的父亲那里;记住向他讲述我的残酷行径,

​degeneremque Neoptolemum narrare memento.

以及他那不肖的儿子新普托勒摩斯。

550

​Nunc morere. Hoc dicens altaria ad ipsa trementem

现在,死吧。” 说着,他将颤抖着、

​traxit et in multo lapsantem sanguine nati,

并在儿子大量鲜血中滑倒的普里阿摩斯拉到祭坛前,

​implicuitque comam laeva, dextraque coruscum

用左手缠住他的头发,右手拔出闪烁的

​extulit, ac lateri capulo tenus abdidit ensem.

宝剑,直插进他的胁下直至剑柄。

​Haec finis Priami fatorum; hic exitus illum

这是普里阿摩斯命运的终结;这般结局因命运

555

​sorte tulit, Troiam incensam et prolapsa videntem

降临于他,使他亲眼看见焚烧中的特洛伊和倾覆的

​Pergama, tot quondam populis terrisque superbum

帕加马,他曾是亚洲如此多部族与土地的傲慢的

​regnatorem Asiae. Iacet ingens litore truncus,

统治者。如今他巨大的躯干横尸在海滩上,

​avolsumque umeris caput, et sine nomine corpus.

头颅被从双肩上砍下,成了一具无名的尸体。

​At me tum primum saevus circumstetit horror

但就在那时,残酷的恐惧第一次将我包围。

560

​Obstipui; subiit cari genitoris imago,

我惊呆了;我亲爱的父亲的形象浮现在我心头,

​ut regem aequaevum crudeli volnere vidi

当我看见这位同龄的国王在残忍的伤口下

​vitam exhalantem; subiit deserta Creüsa,

吐出生命;被遗弃的克瑞乌萨、

​et direpta domus, et parvi casus Iuli.

被洗劫的家,以及小尤卢斯的命运也浮现在我脑海中。

​Respicio, et quae sit me circum copia lustro.

我回头张望,审视我周围还有多少力量。

语法注4 条
  1. 2.496Non sic

    引入“不曾如此(猛烈)”的比较。通过说明即使是具有毁灭性的洪水也不及希腊军队的侵入那般凶猛,来强调后者的狂暴。

  2. 2.502quos ipse sacraverat, ignis

    ignis 为宾格复数形式(等同于 ignes)。它是关系代名词 quos 的先行词,并被并入关系子句中,指代普里阿摩斯亲自奉为神圣的祭坛之火。

  3. 2.536si qua est caelo pietas

    此处的 pietas 指神明的“正义”或“怜悯”。条件从句中的“如果”是一种强烈的诉求,建立在确信神明正义确实存在的基础之上。

  4. 2.540satum quo te mentiris

    satum 是 sero 的完成分词,意为“所生者”。与 quo(夺格关系代名词,指代阿喀琉斯)连用,构成“你虚谎地声称自己是由他所生的(阿喀琉斯)”这一结构,其中省略了宾格不定式句式(satum esse te)中的 esse。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:2.487-2.564