← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§2.322-2.404

埃涅阿斯出战与换装希腊铠甲的奇袭

听闻潘图斯讲述特洛伊陷落的绝望局面后,埃涅阿斯怀着狂热的决心与同伴们投身战场。他们击败了安德罗格奥斯及其希腊士兵,换上敌人的铠甲伪装自己,并在黑暗中接连消灭了许多入侵者。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
322

​Quo res summa, loco, Panthu? Quam prendimus arcem?

“潘图斯,最危急的事态处于何种境地?我们该夺取哪座卫城?”

​Vix ea fatus eram, gemitu cum talia reddit:

我话音未落,他便带着叹息这样回答道:

​Venit summa dies et ineluctabile tempus

“达尔达尼亚最后的一天和不可避免的时刻已经到来。

325

​Dardaniae: fuimus Troes, fuit Ilium1 et ingens

我们曾是特洛伊人,伊利昂曾存在,而特乌克里人伟大的

​gloria Teucrorum; ferus omnia Iuppiter Argos

荣耀也已成过去;残暴的朱庇特已将一切转移到

​transtulit; incensa Danai dominantur in urbe.

阿尔戈斯;希腊人在焚烧的城市中主宰一切。

​Arduus armatos mediis in moenibus adstans

耸立在城墙中央的巨大木马

​fundit equus, victorque Sinon incendia miscet

倾泻出武装的士兵,而胜者西农正在得意洋洋地四处纵火。

330

​insultans; portis alii bipatentibus adsunt,

其他人守在双开的大门前,

​milia quot magnis umquam venere Mycenis;

数量多得就像曾从伟大的迈锡尼来过的人那样;

​obsedere alii telis angusta viarum

还有人持武器阻挡,包围了狭窄的街道

​oppositi; stat ferri acies mucrone corusco

迎敌;拔出的铁剑带着闪烁的锋芒伫立着,为杀戮做好准备;

​stricta, parata neci; vix primi proelia temptant

城门的头一批守卫几乎无法尝试战斗,

335

​portarum vigiles, et caeco Marte resistunt.

只是在盲目的战斗中进行无力的抵抗。”

​Talibus Othryadae dictis et numine divom

听了奥特律阿得斯的这番话并在神明的旨意下,

​in flammas et in arma feror, quo tristis Erinys,

我冲向烈火和武器,冲向那无情的复仇女神、

​quo fremitus vocat et sublatus ad aethera clamor.

冲向那轰鸣声和冲向云霄的呼喊声在召唤我的地方。

​Addunt se socios Rhipeus et maximus armis

勇武过人的埃皮图斯和里培乌斯

340

​Epytus oblati per lunam Hypanisque Dymasque,

在月光下现身,加入了我们的行列,还有许帕尼斯和迪马斯,

​et lateri adglomerant nostro, iuvenisque Coroebus,

聚集在我们的身旁,还有年轻的科罗伊布斯,

​Mygdonides: illis ad Troiam forte diebus

缪格东之子:偶然在那些日子里他来到了特洛伊,

​venerat, insano Cassandrae incensus amore,

燃烧着对卡桑德拉的疯狂爱火,

​et gener auxilium Priamo Phrygibusque ferebat,

并作为女婿向普里阿摩斯和弗里吉亚人提供援助,

345

​infelix, qui non sponsae praecepta furentis

不幸的人啊,他没有听从他那处于狂乱之中的

​audierit.2

未婚妻的劝告。

​Quos ubi confertos audere in proelia vidi,

当我看见他们聚集成团、勇于投入战斗时,

​incipio super his: Iuvenes, fortissima frustra

我便对他们说道:“年轻人们,徒劳而无比勇敢的

​pectora, si vobis audentem extrema cupido

心灵啊!如果你们有坚定不移的渴望,想要追随敢于挑战极限的我,

350

​certa sequi, quae sit rebus fortuna videtis:

你们已然看到我们的局势面临着何种命运:

​excessere omnes, adytis arisque relictis,

维系着这个帝国的所有神明,都已离去,遗弃了神殿和祭坛;

​di, quibus imperium hoc steterat; succurritis urbi

你们是在拯救一座已被焚烧的城市;

​incensae; moriamur et in media arma ruamus.

让我们死吧,让我们冲进武器的中央。

​Una salus victis, nullam sperare salutem.

对于战败者来说,唯一的生路就是不抱任何生路之望。”

355

​Sic animis iuvenum furor additus: inde, lupi ceu

就这样,年轻人的心中平添了狂怒:从此,就像在

​raptores atra in nebula, quos improba ventris

黑暗的迷雾中,饥肠辘辘的狂热驱使着它们

​exegit caecos rabies, catulique relicti

变得盲目,而它们被遗弃的小狼

​faucibus exspectant siccis, per tela, per hostis

正张着干燥的喉咙等待着的掠夺之狼一般,我们穿过武器,穿过敌人,

​vadimus haud dubiam in mortem, mediaeque tenemus

走向毫无疑问的死亡,我们走向城市的

360

​urbis iter; nox atra cava circumvolat umbra.

中央;黑夜用它空洞的阴影在我们的周围盘旋。

​Quis cladem illius noctis, quis funera fando

谁能用言语道尽那一夜的惨烈,谁能说清那些死亡,

​explicet, aut possit lacrimis aequare labores?

亦或谁能用眼泪来配得上我们所承受的苦难?

​Urbs antiqua ruit, multos dominata per annos;

统治了许多年的古老城市正在倾覆;

​plurima perque vias sternuntur inertia passim

街道上到处横陈着无数静止不动的

365

​corpora, perque domos et religiosa deorum

尸体,还有房屋和神明神圣的门口也是如此。

​limina. Nec soli poenas dant sanguine Teucri;

不仅特乌克里人在用鲜血付出代价;

​quondam etiam victis redit in praecordia virtus

有时,败者的心中也会重燃勇气,

​victoresque cadunt Danai: crudelis ubique

胜利的希腊人也会倒下:到处是残酷的

​luctus, ubique pavor, et plurima mortis imago.

哀恸,到处是恐惧,以及无数种死亡的景象。

370

​Primus se, Danaum magna comitante caterva,

迎面走来的是安德罗格奥斯,他带着一大群希腊人,

​Androgeos offert nobis, socia agmina credens

把我们的队伍误认为是盟友,

​inscius, atque ultro verbis compellat amicis:

自作主张地用友善的话语向我们搭话:

​Festinate, viri: nam quae tam sera moratur

“快点,战友们!是什么迟到的懈怠阻碍了你们?

​segnities? Alii rapiunt incensa feruntque

其他人已经在洗劫并搬空燃着大火的培尔加马;

375

​Pergama; vos celsis nunc primum a navibus itis.

你们到现在才从高大的船上下来吗?”

​Dixit, et extemplo, neque enim responsa dabantur

他说完了,随即(因为没有得到足够信任的

​fida satis, sensit medios delapsus in hostis.

回答)他意识到自己已经陷入了敌人的包围之中。

​Obstipuit, retroque pedem cum voce repressit:

他惊愕不已,连声倒退:

​inprovisum aspris veluti qui sentibus anguem

宛如一个人在粗糙的荆棘丛中,用力踩到了地上的一只

380

​pressit humi nitens, trepidusque repente refugit

意想不到的蛇,惊恐之下突然退缩回去,

​attollentem iras et caerula colla tumentem;

避开那昂首发怒、膨胀着青蓝色脖子的蛇一般;

​haud secus Androgeos visu tremefactus abibat.

安德罗格奥斯一见之下同样惊恐万分,连连退缩。

​Inruimus, densis et circumfundimur armis,

我们冲入敌阵,用密集的兵刃包围了他们,

​ignarosque loci passim et formidine captos

击倒了那些对地形陌生且被恐惧占据的

385

​sternimus: adspirat primo fortuna labori.

敌人:命运向我们的第一次尝试吹来了和煦的风。

​Atque hic successu exsultans animisque Coroebus,

此时,科罗伊布斯因这次成功和高涨的士气而欣喜若狂,说道:

​O socii, qua prima inquit fortuna salutis

“噢,战友们,既然拯救我们的第一缕幸运之光

​monstrat iter, quoque ostendit se dextra, sequamur

指明了道路,且在好运展现的地方,让我们追随它:

​mutemus clipeos, Danaumque insignia nobis

让我们换掉盾牌,把希腊人的徽记佩戴在自己身上。

390

​aptemus: dolus an virtus, quis in hoste requirat?

无论是诡计还是英勇,对待敌人谁会在乎这个?

​Arma dabunt ipsi. Sic fatus, deinde comantem

他们自己会为我们提供武器。”他这样说完,接着

​Androgei galeam clipeique insigne decorum

戴上了安德罗格奥斯长满羽饰的头盔,以及盾牌上

​induitur,3 laterique Argivum accommodat ensem.

精美的徽章,并把阿尔戈斯人的剑佩戴在腰间。

​Hoc Rhipeus, hoc ipse Dymas omnisque iuventus

里培乌斯、迪马斯本人以及所有的年轻人都

395

​laeta facit; spoliis se quisque recentibus armat.

欢快地照此办理;每个人都用新夺得的战利品把自己武装起来。

​Vadimus immixti Danais haud numine nostro,4

我们混在希腊人中前进,所凭依的并不是保佑我们的神明,

​multaque per caecam congressi proelia noctem

在漆黑的夜里我们进行了许多交战,

​conserimus, multos Danaum demittimus Orco.

并把许多希腊人送入了冥府。

​Diffugiunt alii ad navis, et litora cursu

其他人纷纷向船只逃窜,并飞奔着

400

​fida petunt: pars ingentem formidine turpi

奔向安全的海岸:还有一部分人因可耻的恐惧

​scandunt rursus equum et nota conduntur in alvo.

重新爬上巨大的木马,藏身于那熟悉的腹中。

​Heu nihil invitis fas quemquam fidere divis!

哀哉!神明若不赞同,任何人都不该对任何事抱有信心!

​Ecce trahebatur passis Priameïa virgo

看啊,普里阿摩斯的处女之女

​crinibus a templo Cassandra adytisque Minervae,

卡桑德拉,正披散着头发被从密涅瓦的神殿和内殿中拖拽出来,

语法注4 条
  1. 2.325fuimus Troes, fuit Ilium

    完成时态(fuimus, fuit)的特殊用法,表示过去曾存在的状态如今已完全消失、不复存在(“我们曾是,但如今已不再是”)。

  2. 2.345qui non... audierit

    带有虚拟语气完成时(audierit)的关系从句,用于说明主句形容词 infelix(修饰科罗伊布斯)的原因,即“因为他不曾听从”所以不幸。

  3. 2.392galeam... induitur

    动词 induitur 在此用作类似于希腊语的中间语态(“给自己穿戴上”),因此直接带宾格目的语(galeam, insigne)。

  4. 2.396haud numine nostro

    伴随情况夺格。意为“在并非庇护我们(由于伪装而属于敌方)的神明支配下”,或指“在我们原本的守护神不在的状态下”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:2.322-2.404