- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:2.322-2.404
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
听闻潘图斯讲述特洛伊陷落的绝望局面后,埃涅阿斯怀着狂热的决心与同伴们投身战场。他们击败了安德罗格奥斯及其希腊士兵,换上敌人的铠甲伪装自己,并在黑暗中接连消灭了许多入侵者。
Quo res summa, loco, Panthu? Quam prendimus arcem?
“潘图斯,最危急的事态处于何种境地?我们该夺取哪座卫城?”
Vix ea fatus eram, gemitu cum talia reddit:
我话音未落,他便带着叹息这样回答道:
Venit summa dies et ineluctabile tempus
“达尔达尼亚最后的一天和不可避免的时刻已经到来。
Dardaniae: fuimus Troes, fuit Ilium1 et ingens
我们曾是特洛伊人,伊利昂曾存在,而特乌克里人伟大的
gloria Teucrorum; ferus omnia Iuppiter Argos
荣耀也已成过去;残暴的朱庇特已将一切转移到
transtulit; incensa Danai dominantur in urbe.
阿尔戈斯;希腊人在焚烧的城市中主宰一切。
Arduus armatos mediis in moenibus adstans
耸立在城墙中央的巨大木马
fundit equus, victorque Sinon incendia miscet
倾泻出武装的士兵,而胜者西农正在得意洋洋地四处纵火。
insultans; portis alii bipatentibus adsunt,
其他人守在双开的大门前,
milia quot magnis umquam venere Mycenis;
数量多得就像曾从伟大的迈锡尼来过的人那样;
obsedere alii telis angusta viarum
还有人持武器阻挡,包围了狭窄的街道
oppositi; stat ferri acies mucrone corusco
迎敌;拔出的铁剑带着闪烁的锋芒伫立着,为杀戮做好准备;
stricta, parata neci; vix primi proelia temptant
城门的头一批守卫几乎无法尝试战斗,
portarum vigiles, et caeco Marte resistunt.
只是在盲目的战斗中进行无力的抵抗。”
Talibus Othryadae dictis et numine divom
听了奥特律阿得斯的这番话并在神明的旨意下,
in flammas et in arma feror, quo tristis Erinys,
我冲向烈火和武器,冲向那无情的复仇女神、
quo fremitus vocat et sublatus ad aethera clamor.
冲向那轰鸣声和冲向云霄的呼喊声在召唤我的地方。
Addunt se socios Rhipeus et maximus armis
勇武过人的埃皮图斯和里培乌斯
Epytus oblati per lunam Hypanisque Dymasque,
在月光下现身,加入了我们的行列,还有许帕尼斯和迪马斯,
et lateri adglomerant nostro, iuvenisque Coroebus,
聚集在我们的身旁,还有年轻的科罗伊布斯,
Mygdonides: illis ad Troiam forte diebus
缪格东之子:偶然在那些日子里他来到了特洛伊,
venerat, insano Cassandrae incensus amore,
燃烧着对卡桑德拉的疯狂爱火,
et gener auxilium Priamo Phrygibusque ferebat,
并作为女婿向普里阿摩斯和弗里吉亚人提供援助,
infelix, qui non sponsae praecepta furentis
不幸的人啊,他没有听从他那处于狂乱之中的
audierit.2
未婚妻的劝告。
Quos ubi confertos audere in proelia vidi,
当我看见他们聚集成团、勇于投入战斗时,
incipio super his: Iuvenes, fortissima frustra
我便对他们说道:“年轻人们,徒劳而无比勇敢的
pectora, si vobis audentem extrema cupido
心灵啊!如果你们有坚定不移的渴望,想要追随敢于挑战极限的我,
certa sequi, quae sit rebus fortuna videtis:
你们已然看到我们的局势面临着何种命运:
excessere omnes, adytis arisque relictis,
维系着这个帝国的所有神明,都已离去,遗弃了神殿和祭坛;
di, quibus imperium hoc steterat; succurritis urbi
你们是在拯救一座已被焚烧的城市;
incensae; moriamur et in media arma ruamus.
让我们死吧,让我们冲进武器的中央。
Una salus victis, nullam sperare salutem.
对于战败者来说,唯一的生路就是不抱任何生路之望。”
Sic animis iuvenum furor additus: inde, lupi ceu
就这样,年轻人的心中平添了狂怒:从此,就像在
raptores atra in nebula, quos improba ventris
黑暗的迷雾中,饥肠辘辘的狂热驱使着它们
exegit caecos rabies, catulique relicti
变得盲目,而它们被遗弃的小狼
faucibus exspectant siccis, per tela, per hostis
正张着干燥的喉咙等待着的掠夺之狼一般,我们穿过武器,穿过敌人,
vadimus haud dubiam in mortem, mediaeque tenemus
走向毫无疑问的死亡,我们走向城市的
urbis iter; nox atra cava circumvolat umbra.
中央;黑夜用它空洞的阴影在我们的周围盘旋。
Quis cladem illius noctis, quis funera fando
谁能用言语道尽那一夜的惨烈,谁能说清那些死亡,
explicet, aut possit lacrimis aequare labores?
亦或谁能用眼泪来配得上我们所承受的苦难?
Urbs antiqua ruit, multos dominata per annos;
统治了许多年的古老城市正在倾覆;
plurima perque vias sternuntur inertia passim
街道上到处横陈着无数静止不动的
corpora, perque domos et religiosa deorum
尸体,还有房屋和神明神圣的门口也是如此。
limina. Nec soli poenas dant sanguine Teucri;
不仅特乌克里人在用鲜血付出代价;
quondam etiam victis redit in praecordia virtus
有时,败者的心中也会重燃勇气,
victoresque cadunt Danai: crudelis ubique
胜利的希腊人也会倒下:到处是残酷的
luctus, ubique pavor, et plurima mortis imago.
哀恸,到处是恐惧,以及无数种死亡的景象。
Primus se, Danaum magna comitante caterva,
迎面走来的是安德罗格奥斯,他带着一大群希腊人,
Androgeos offert nobis, socia agmina credens
把我们的队伍误认为是盟友,
inscius, atque ultro verbis compellat amicis:
自作主张地用友善的话语向我们搭话:
Festinate, viri: nam quae tam sera moratur
“快点,战友们!是什么迟到的懈怠阻碍了你们?
segnities? Alii rapiunt incensa feruntque
其他人已经在洗劫并搬空燃着大火的培尔加马;
Pergama; vos celsis nunc primum a navibus itis.
你们到现在才从高大的船上下来吗?”
Dixit, et extemplo, neque enim responsa dabantur
他说完了,随即(因为没有得到足够信任的
fida satis, sensit medios delapsus in hostis.
回答)他意识到自己已经陷入了敌人的包围之中。
Obstipuit, retroque pedem cum voce repressit:
他惊愕不已,连声倒退:
inprovisum aspris veluti qui sentibus anguem
宛如一个人在粗糙的荆棘丛中,用力踩到了地上的一只
pressit humi nitens, trepidusque repente refugit
意想不到的蛇,惊恐之下突然退缩回去,
attollentem iras et caerula colla tumentem;
避开那昂首发怒、膨胀着青蓝色脖子的蛇一般;
haud secus Androgeos visu tremefactus abibat.
安德罗格奥斯一见之下同样惊恐万分,连连退缩。
Inruimus, densis et circumfundimur armis,
我们冲入敌阵,用密集的兵刃包围了他们,
ignarosque loci passim et formidine captos
击倒了那些对地形陌生且被恐惧占据的
sternimus: adspirat primo fortuna labori.
敌人:命运向我们的第一次尝试吹来了和煦的风。
Atque hic successu exsultans animisque Coroebus,
此时,科罗伊布斯因这次成功和高涨的士气而欣喜若狂,说道:
O socii, qua prima inquit fortuna salutis
“噢,战友们,既然拯救我们的第一缕幸运之光
monstrat iter, quoque ostendit se dextra, sequamur
指明了道路,且在好运展现的地方,让我们追随它:
mutemus clipeos, Danaumque insignia nobis
让我们换掉盾牌,把希腊人的徽记佩戴在自己身上。
aptemus: dolus an virtus, quis in hoste requirat?
无论是诡计还是英勇,对待敌人谁会在乎这个?
Arma dabunt ipsi. Sic fatus, deinde comantem
他们自己会为我们提供武器。”他这样说完,接着
Androgei galeam clipeique insigne decorum
戴上了安德罗格奥斯长满羽饰的头盔,以及盾牌上
induitur,3 laterique Argivum accommodat ensem.
精美的徽章,并把阿尔戈斯人的剑佩戴在腰间。
Hoc Rhipeus, hoc ipse Dymas omnisque iuventus
里培乌斯、迪马斯本人以及所有的年轻人都
laeta facit; spoliis se quisque recentibus armat.
欢快地照此办理;每个人都用新夺得的战利品把自己武装起来。
Vadimus immixti Danais haud numine nostro,4
我们混在希腊人中前进,所凭依的并不是保佑我们的神明,
multaque per caecam congressi proelia noctem
在漆黑的夜里我们进行了许多交战,
conserimus, multos Danaum demittimus Orco.
并把许多希腊人送入了冥府。
Diffugiunt alii ad navis, et litora cursu
其他人纷纷向船只逃窜,并飞奔着
fida petunt: pars ingentem formidine turpi
奔向安全的海岸:还有一部分人因可耻的恐惧
scandunt rursus equum et nota conduntur in alvo.
重新爬上巨大的木马,藏身于那熟悉的腹中。
Heu nihil invitis fas quemquam fidere divis!
哀哉!神明若不赞同,任何人都不该对任何事抱有信心!
Ecce trahebatur passis Priameïa virgo
看啊,普里阿摩斯的处女之女
crinibus a templo Cassandra adytisque Minervae,
卡桑德拉,正披散着头发被从密涅瓦的神殿和内殿中拖拽出来,
- 2.325fuimus Troes, fuit Ilium
完成时态(fuimus, fuit)的特殊用法,表示过去曾存在的状态如今已完全消失、不复存在(“我们曾是,但如今已不再是”)。
- 2.345qui non... audierit
带有虚拟语气完成时(audierit)的关系从句,用于说明主句形容词 infelix(修饰科罗伊布斯)的原因,即“因为他不曾听从”所以不幸。
- 2.392galeam... induitur
动词 induitur 在此用作类似于希腊语的中间语态(“给自己穿戴上”),因此直接带宾格目的语(galeam, insigne)。
- 2.396haud numine nostro
伴随情况夺格。意为“在并非庇护我们(由于伪装而属于敌方)的神明支配下”,或指“在我们原本的守护神不在的状态下”。
