← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§2.1-2.79

阿涅阿斯的回忆与特洛伊木马的出现

在迦太基的宴会上,阿涅阿斯应女王狄多的邀请,开始讲述特洛伊陷落的痛苦往事,从希腊人建造巨大木马开始说起。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Conticuere omnes, intentique ora tenebant.

所有人全静了下来,全神贯注地凝视着。

​Inde toro pater Aeneas sic orsus ab alto:

随后,父辈阿涅阿斯从高高的卧榻上如此开始说道:

​Infandum, regina, iubes renovare dolorem,

“女王啊,您命令我重新唤起那无法言喻的悲痛,

​Troianas ut opes et lamentabile regnum

即希腊人如何摧毁特洛伊的财富和那令人哀悼的

5

​eruerint1 Danai; quaeque ipse miserrima vidi,

王国,以及我亲眼目睹的那些极度悲惨的事物,

​et quorum pars magna fui. Quis talia fando

还有我曾身处其中的那大部分历史。无论是

​Myrmidonum Dolopumve aut duri miles Ulixi

密尔弥冬人还是多洛普斯人,或者是严酷的尤利西斯的哪个士兵,

​temperet2 a lacrimis? Et iam nox umida caelo

在述说这些往事时能忍住不落泪呢?况且,潮湿的夜色已从天际

​praecipitat, suadentque cadentia sidera somnos.

急坠而下,西沉的群星正在催人入眠。

10

​Sed si tantus amor casus cognoscere nostros

但如果您如此渴望了解我们的灾祸,

​et breviter Troiae supremum audire laborem,

并简要听取特洛伊最后的苦难,

​quamquam animus meminisse horret, luctuque refugit,

尽管我的心一想起便战栗,且因悲痛而退缩,

​incipiam.Fracti bello fatisque repulsi

但我仍将开始叙述。饱受战争摧残且被命运摒弃的

​ductores Danaum, tot iam labentibus annis,

希腊领袖们,在已经度过了如此多流逝的岁月后,

15

​instar montis equum divina Palladis arte

凭借帕拉斯神圣的技艺,建造了一匹如高山般的

​aedificant, sectaque intexunt abiete costas:

巨木马,并用切开的冷杉木编织其肋骨:

​votum pro reditu simulant; ea fama vagatur.

他们假称这是为了归航许下的誓愿;这个谣言四处流传。

​Huc delecta virum sortiti corpora furtim

他们抽签选出一些精壮的汉子,暗中塞进这幽暗的侧腹,

​includunt caeco lateri, penitusque cavernas

并在最深处,用武装的士兵填满那巨大的

20

​ingentis uterumque armato milite complent.

空腔和腹部。

​Est in conspectu Tenedos, notissima fama

在视野之中有一座名叫特内多斯的岛屿,它因名声而极为著名,

​insula, dives opum, Priami dum regna manebant,

在普里阿摩斯的王国尚存时,它极其富庶,

​nunc tantum sinus et statio male fida carinis:

如今却只是一个海湾,一个对船只极不安全的安全泊地:

​huc se provecti deserto in litore condunt.

他们乘船来到这里,将自己隐藏在荒凉的海岸上。

25

​Nos abiisse rati et vento petiisse Mycenas:

我们以为他们已经离去,顺风前往迈锡尼了:

​ergo omnis longo solvit se Teucria luctu;

因此,整个特乌克里亚从漫长的悲痛中解脱出来。

​panduntur portae; iuvat ire et Dorica castra

城门大开;人们乐于走出去,观看多利亚人的营地、

​desertosque videre locos litusque relictum.

荒凉的处所和被遗弃的海岸。

​Hic Dolopum manus, hic saevus tendebat Achilles;

这里曾是多洛普斯军队扎营的地方,这里曾有凶残的阿喀琉斯;

30

​classibus hic locus; hic acie certare solebant.

这里是船队的停泊处;他们过去常在这里列阵交战。

​Pars stupet innuptae donum exitiale Minervae,

一部分人对未婚的弥涅尔瓦那致命的礼物感到惊奇,

​et molem mirantur equi; primusque Thymoetes

赞叹这木马的庞大躯体;萨莫伊特斯首先

​duci intra muros hortatur et arce locari,

敦促将其拉进城墙内,并安置在城堡中,

​sive dolo, seu iam Troiae sic fata ferebant.

不知是出于诡计,还是当时特洛伊的命运已注定如此。

35

​At Capys, et quorum melior sententia menti,

但卡皮斯以及那些心怀更好见解的人,

​aut pelago Danaum insidias suspectaque dona

却主张要么将这希腊人的诡计和令人怀疑的礼物扔进

​praecipitare iubent, subiectisque urere flammis,

大海,或在下面点火烧毁,

​aut terebrare cavas uteri et temptare latebras.

要么钻穿它腹部的空腔,探查其中隐藏的秘密。

​Scinditur incertum studia in contraria volgus.

举棋不定的民众分裂成对立的两派意见。

40

​Primus ibi ante omnis, magna comitante caterva,

这时,拉奥孔在众人之前,在一大群人的陪同下,

​Laocoön ardens summa decurrit ab arce,

怒火中烧地从城堡高处跑下来,

​et procul: O miseri, quae tanta insania, cives?

并在远处大喊:“可怜的公民们,这是多么巨大的疯狂啊?

​Creditis avectos hostis? Aut ulla putatis

你们相信敌人已经撤退了吗?或者你们以为

​dona carere dolis Danaum? Sic notus Ulixes?

希腊人的礼物中会没有任何阴谋?乌利西斯难道就是这样为人所知的吗?

45

​aut hoc inclusi ligno occultantur Achivi,

要么是亚该亚人藏在这个木头里,

​aut haec in nostros fabricata est machina muros

要么这器械是针对我们的城墙制造的,

​inspectura domos venturaque desuper urbi,

用来窥视我们的房屋并从上方袭击城市,

​aut aliquis latet error; equo ne credite, Teucri.

要么还潜藏着什么别的诡计;特乌克里人啊,千万不要相信这木马。

​Quicquid id est, timeo Danaos et dona ferentis.

无论那是什么,我都害怕希腊人,即便他们带着礼物来。”

50

​Sic fatus, validis ingentem viribus hastam

话音刚落,他用强有力的力量将一杆巨枪

​in latus inque feri curvam compagibus alvum

投向这怪兽的侧腹和因关节而弯曲的腹部:

​contorsit: stetit illa tremens, uteroque recusso

巨枪插在那里颤动,腹腔受到震动,

​insonuere cavae gemitumque dedere cavernae.

空洞的内部发出轰鸣,并发出了一声呻吟。

​Et, si fata deum, si mens non laeva fuisset,

而且,如果神明的意志或我们的心智当时并非愚蠢不祥,

55

​impulerat3 ferro Argolicas foedare latebras,

他本已促使我们用铁刃捣毁那阿尔戈斯人的隐匿处,

​Troiaque, nunc stares, Priamique arx alta, maneres.

那么特洛伊啊,你现在依然屹立,普里阿摩斯那高耸的城堡啊,你也会依然存留。

​Ecce, manus iuvenem interea post terga revinctum4

看啊,在此期间,达尔达尼亚的牧人们大声喧哗着,

​pastores magno ad regem clamore trahebant

把一个双手反绑在背后的年轻人拽到国王面前。

​Dardanidae, qui se ignotum venientibus ultro,

此人是故意主动呈现在走来的人面前的,虽然陌生,

60

​hoc ipsum ut strueret Troiamque aperiret Achivis,

却正是为了策划这桩阴谋并向亚该亚人敞开特洛伊的大门;

​obtulerat, fidens animi5 atque in utrumque paratus,

他内心充满自信,并对两种结果都做好了准备,

​seu versare dolos, seu certae occumbere morti.

要么施展诡计,要么面临必死的命运。

​Undique visendi studio Troiana iuventus

特洛伊的年轻人们出于观看新奇的热情,从四面八方

​circumfusa ruit, certantque inludere capto.

围拢过来,争先恐后地嘲弄这个俘虏。

65

​Accipe nunc Danaum insidias, et crimine ab uno

现在听听希腊人的诡计吧,并从这一个罪行中

​disce omnes.

认清他们所有人的面目。

​Namque ut conspectu in medio turbatus, inermis

因为,当他站在众人瞩目的中央,惊慌失措且赤手空拳地

​constitit atque oculis Phrygia agmina circumspexit:

站定,用双眼环视着弗里吉亚的军阵时:

​Heu, quae nunc tellus inquit quae me aequora possunt

“唉,现在有什么土地,”他说,“有什么海洋能够容留我?

70

​accipere? Aut quid iam misero mihi denique restat,

或者对于可怜的我来说,最终还剩下什么呢?

​cui neque apud Danaos usquam locus, et super ipsi

我不仅在希腊人中毫无立足之地,而且

​Dardanidae infensi poenas cum sanguine poscunt?

特洛伊人自己也满怀敌意地要求用我的血来偿命?”

​Quo gemitu conversi animi, compressus et omnis

听到这番叹息,人们的心意转变了,所有的粗暴

​impetus. Hortamur fari; quo sanguine cretus,

冲动都被遏制。我们敦促他说话;让他说明自己出身于何种血统,

75

​quidve ferat, memoret, quae sit fiducia capto.

带来了什么消息,或者作为一个俘虏有什么凭借。

​Cuncta equidem tibi, Rex, fuerit quodcumque,6 fatebor

“国王啊,确实,无论后果如何,我都会向您如实承认一切,”

​vera, inquit; neque me Argolica de gente negabo:

他说,“我也不会否认自己属于阿尔戈斯族:

​hoc primum; nec, si miserum Fortuna Sinonem

这是第一点;即使命运使西农变得不幸……”

语法注6 条
  1. 2.4ut ... eruerint

    ut eruerint 引导间接疑问句(“希腊人如何摧毁……”),作为先行词 dolorem(或动词 renovare)的宾语或同位语说明,并与随后出现的两个关系从句 quaeque 和 quorum 并列。

  2. 2.8temperet

    现在时虚拟语气,用于修辞性疑问句(“谁能抑制住……?”)中,表示潜在的可能性或理所当然的义务。

  3. 2.55impulerat

    在反事实虚拟条件句的归结从句(条件从句为 §2.54 中的 si fuisset)中,使用了直陈式过去完成时代替了通常应使用的虚拟式过去完成时(impulisset),以此来生动地强调该动作在当时几乎是不可避免且极易实现的临场感。

  4. 2.57manus ... revinctum

    revinctum 是修饰主句宾语 iuvenem 的被动过去分词,而 manus 是关系宾格(即希腊式宾格),用以修饰该分词,表示“其双手被反绑于身后”。

  5. 2.61fidens animi

    animi 是限定性质或关系的属格(或源于方位格),与形容词 fidens 连用,表示“内心充满自信的(不惧的)”。

  6. 2.77fuerit quodcumque

    使用将来完成时虚拟语气(或让步虚拟语气)的独立从句,作为插入语,意为“无论发生什么”或“无论结果如何”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:2.1-2.79