- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:1.680-1.756
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
在维纳斯的策划下,爱神丘比特伪装成阿斯卡尼乌斯,在宫殿盛宴中激起狄多的爱火。宴会末尾,狄多恳求阿涅阿斯详细讲述他历经磨难的流浪历程。
hunc ego sopitum somno super alta Cythera
“等他沉沉入睡之后,我将把他藏在高耸的西塞拉
aut super Idalium sacrata sede recondam,
或是伊达利乌姆的圣所之中,
ne qua1 scire dolos mediusve occurrere possit.
使他绝无可能得知这些策略,也无法在半途中阻碍。
Tu faciem illius noctem non amplius unam
你只需在不超过一个夜晚的时间里,用计谋
falle dolo, et notos pueri puer indue voltus,
伪装成他的容貌,以少年之身换上那少年的熟悉面容,
ut, cum te gremio accipiet laetissima Dido
这样,当无比喜悦的狄多将你抱在膝上,
regalis inter mensas laticemque Lyaeum,
在皇家宴席与巴克科斯美酒之间,
cum dabit amplexus atque oscula dulcia figet,
当她拥抱你并深深印下甜蜜的吻时,
occultum inspires ignem fallasque veneno.
你便能将隐秘的爱火吹入她心中,并用毒药欺骗她。”
Paret Amor dictis carae genetricis, et alas
爱神顺从了亲爱母亲的旨意,脱下
exuit, et gressu gaudens incedit Iuli.
双翼,学着尤鲁斯的步态,欢欢喜喜地迈步前行。
At Venus Ascanio placidam per membra quietem
而维纳斯则在阿斯卡尼乌斯的肢体中注入了安详的睡眠,
inrigat, et fotum gremio dea tollit in altos
这位女神将他抱在怀中取暖,带往伊达利亚
Idaliae lucos, ubi mollis amaracus illum
高耸的林苑,那里柔嫩的马郁兰用鲜花
floribus et dulci adspirans complectitur umbra.
和吐露芬芳的绿阴将他轻轻环抱。
Iamque ibat dicto parens et dona Cupido
此时,丘比特已遵照母亲的话前行,在阿卡特斯的欢喜引导下,
regia portabat Tyriis, duce laetus Achate.
将皇家礼物带给提尔人。
Cum venit, aulaeis iam se regina superbis
当他抵达时,女王早已在一张黄金卧榻上,
aurea composuit sponda mediamque locavit.
在华丽的帷帐间安顿就座,并在大厅正中就位。
Iam pater Aeneas et iam Troiana iuventus
此时,父辈阿涅阿斯和特洛伊青年们
conveniunt, stratoque super discumbitur ostro.
相继集结,纷纷在铺好的紫色帷幔上就座。
Dant famuli manibus lymphas, Cereremque canistris
侍从们为双手浇上清水,从篮中
expediunt, tonsisque ferunt mantelia villis.
取出面包分发,并拿来剪平绒毛的净手巾。
Quinquaginta intus famulae, quibus ordine longam2
内殿有五十名女仆,她们的职责是按次序
cura penum struere, et flammis adolere Penatis;
准备丰盛的食物,并用炉火敬奉彭纳特斯神;
centum aliae totidemque pares aetate ministri,
另有一百名女仆和同样多数量、年龄相仿的男侍,
qui dapibus mensas onerent et pocula ponant.
他们负责在桌上摆满美馔,并呈上酒杯。
Nec non et Tyrii per limina laeta frequentes
提尔人们也成群结队地穿过欢喜的门户
convenere, toris iussi discumbere pictis.
聚拢而来,受邀在绘有花纹的卧榻上就座。
Mirantur dona Aeneae, mirantur Iulum
他们赞叹阿涅阿斯的礼物,赞叹尤鲁斯,
flagrantisque dei voltus simulataque verba,
赞叹神那炽热的面容和模仿出来的言辞,
Praecipue infelix, pesti devota futurae,
尤其是那注定要走向未来毁灭的、不幸的
expleri mentem3 nequit ardescitque tuendo
腓尼基女人,她的心无法满足,越凝视便越发燃烧,
Phoenissa, et pariter puero donisque movetur.
对那少年和礼物同样深为感动。
Ille ubi complexu Aeneae colloque pependit
他(丘比特)在扑向阿涅阿斯的拥抱、攀住其颈项,
et magnum falsi implevit genitoris amorem,
满足了这位假父亲极大的父爱之后,
reginam petit haec oculis, haec pectore toto
便走向女王;她用目光紧盯着,用整个心房
haeret et interdum gremio fovet, inscia Dido,
依恋着他,时而将他抱入膝头。狄多浑然不知
insidat quantus miserae deus; at memor ille
是何等强大的神灵正落在这不幸的自己身上;而他则时刻铭记
matris Acidaliae paulatim abolere Sychaeum
阿西达利亚母亲的嘱托,开始渐渐抹去西凯乌斯的记忆,
incipit, et vivo temptat praevertere amore
并试图用鲜活的爱情,去抢先占据
iam pridem resides animos desuetaque corda.
她那早已沉寂的心灵和久不习惯爱意的胸膛。
Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae,
在盛宴最初的寂静降临、餐桌被撤下之后,
crateras magnos statuunt et vina coronant.
他们设起巨大的调酒器,并用花冠装饰酒杯。
Fit strepitus tectis, vocemque per ampla volutant
殿宇中响起了喧闹声,他们在宽阔的
atria; dependent lychni laquearibus aureis
大厅里回荡着笑语;点亮的吊灯从黄金格子天花板
incensi, et noctem flammis funalia vincunt.
悬挂下来,火炬以其火焰战胜了黑夜。
Hic regina gravem gemmis auroque poposcit
此时,女王要了一只镶满宝石、沉甸甸的黄金
implevitque mero pateram, quam Belus et omnes
大酒杯,并注入纯酒,这是贝鲁斯及所有
a Belo soliti; tum facta silentia tectis:
贝鲁斯后裔一向习惯斟满的;随后大厅内归于寂静:
Iuppiter, hospitibus nam te dare iura loquuntur,
“朱庇特啊,因为人们说你为宾主制定了法则,
hunc laetum Tyriisque diem Troiaque profectis
愿你让这一天对提尔人和特洛伊人
esse velis, nostrosque huius meminisse minores.
都是欢乐的一天,并让我们的后代永远铭记。
Adsit laetitiae Bacchus dator, et bona Iuno;
愿赐予欢乐的巴克科斯和仁慈的朱诺光临;
et vos, O, coetum, Tyrii, celebrate faventes.
而你们,提尔人,也要心怀好意地共同庆祝这个集会。”
Dixit, et in mensam laticum libavit honorem,
她说完,便在桌上奠洒了神圣的酒,
primaque, libato,4 summo tenus attigit ore,
接着,奠酒完毕,她率先用唇尖轻轻触碰杯边缘,
tum Bitiae dedit increpitans; ille impiger hausit
随后一边催促一边交给了比提亚斯;他毫不迟疑地
spumantem pateram, et pleno se proluit auro
饮尽了那泡沫翻滚的大酒杯,用那满溢的黄金酒器浸润自己;
post alii proceres. Cithara crinitus Iopas
随后是其他的贵族。长发的约帕斯
personat aurata, docuit quem maximus Atlas.
用黄金竖琴弹奏出响亮的乐曲,他是伟大的阿特拉斯所教导的。
Hic canit errantem lunam solisque labores;
他歌唱徘徊的月亮和太阳的苦行;
unde hominum genus et pecudes; unde imber et ignes;
歌唱人类与野兽的起源;歌唱雨水与烈火;
Arcturum pluviasque Hyadas geminosque Triones;
歌唱大角星、多雨的毕宿星团以及大熊和小熊两星座;
quid tantum Oceano properent se tinguere soles
歌唱为何冬日的太阳如此急于浸入大洋,
hiberni, vel quae tardis mora noctibus obstet.
又是什么延迟阻碍了漫长迟缓的冬夜。
Ingeminant plausu Tyrii, Troesque sequuntur.
提尔人连连鼓掌,特洛伊人紧随其后。
Nec non et vario noctem sermone trahebat
不幸的狄多同样用各种话题拖延着黑夜,
infelix Dido, longumque bibebat amorem,
并且贪婪地汲取着长久的爱意,
multa super Priamo rogitans, super Hectore multa;
不断询问关于普里阿摩斯的许多事,关于赫克托耳的许多事;
nunc quibus Aurorae venisset filius armis,
一会儿问奥罗拉之子披着怎样的盔甲前来,
nunc quales Diomedis equi, nunc quantus Achilles.
一会儿问狄奥墨得斯的马是怎样的,一会儿又问阿喀琉斯有多么伟大。
Immo age, et a prima dic, hospes, origine nobis
“不,客人,请从最初的源头起,为我们讲述
insidias , inquit, Danaum, casusque tuorum,
达那奥斯人的阴谋、你同胞的灾难,
erroresque tuos; nam te iam septima portat
以及你自己的流浪吧;因为如今已是第七个夏天在载着你,
omnibus errantem terris et fluctibus aestas.
流浪于所有的土地与波涛之间。”
- 1.682ne qua
qua 是不定副词 aliquā 的省略形式(省略了 ratione 或 via),意为“以任何方式、绝不”。虽然在理论上也可以将其解释为阴性单数主格的不定代词(指代“任何女人”,如狄多),但此处采取副词性解释以防止整个阴谋泄露更为自然。
- 1.703quibus ordine longam
quibus 是关系代名词的与格(表示所有或关涉的与格),与后文省略的 est(或 erat)共同作用,构成 quibus cura [est] struere(她们的职责是整理……)的句式。ordine 是方式夺格,意为“按次序、整齐地”。
- 1.713expleri mentem
expleri 是中动语态(或被动语态)的现在时不定式,mentem 则是关系宾格(希腊式宾格)或中动语态的直接宾语,意为“在她的心灵中得到满足”或“满足她自己的心灵”。
- 1.737libato
动词 libare(奠酒)的完成时分词中性单数夺格构成的非人称绝对独立夺格。作为一个单词的插入语,表示“在奠酒(仪式)进行完毕之后”。
