← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§1.680-1.756

丘比特的伪装与狄多请求讲述流亡历程

在维纳斯的策划下,爱神丘比特伪装成阿斯卡尼乌斯,在宫殿盛宴中激起狄多的爱火。宴会末尾,狄多恳求阿涅阿斯详细讲述他历经磨难的流浪历程。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
680

​hunc ego sopitum somno super alta Cythera

“等他沉沉入睡之后,我将把他藏在高耸的西塞拉

​aut super Idalium sacrata sede recondam,

或是伊达利乌姆的圣所之中,

​ne qua1 scire dolos mediusve occurrere possit.

使他绝无可能得知这些策略,也无法在半途中阻碍。

​Tu faciem illius noctem non amplius unam

你只需在不超过一个夜晚的时间里,用计谋

​falle dolo, et notos pueri puer indue voltus,

伪装成他的容貌,以少年之身换上那少年的熟悉面容,

685

​ut, cum te gremio accipiet laetissima Dido

这样,当无比喜悦的狄多将你抱在膝上,

​regalis inter mensas laticemque Lyaeum,

在皇家宴席与巴克科斯美酒之间,

​cum dabit amplexus atque oscula dulcia figet,

当她拥抱你并深深印下甜蜜的吻时,

​occultum inspires ignem fallasque veneno.

你便能将隐秘的爱火吹入她心中,并用毒药欺骗她。”

​Paret Amor dictis carae genetricis, et alas

爱神顺从了亲爱母亲的旨意,脱下

690

​exuit, et gressu gaudens incedit Iuli.

双翼,学着尤鲁斯的步态,欢欢喜喜地迈步前行。

​At Venus Ascanio placidam per membra quietem

而维纳斯则在阿斯卡尼乌斯的肢体中注入了安详的睡眠,

​inrigat, et fotum gremio dea tollit in altos

这位女神将他抱在怀中取暖,带往伊达利亚

​Idaliae lucos, ubi mollis amaracus illum

高耸的林苑,那里柔嫩的马郁兰用鲜花

​floribus et dulci adspirans complectitur umbra.

和吐露芬芳的绿阴将他轻轻环抱。

695

​Iamque ibat dicto parens et dona Cupido

此时,丘比特已遵照母亲的话前行,在阿卡特斯的欢喜引导下,

​regia portabat Tyriis, duce laetus Achate.

将皇家礼物带给提尔人。

​Cum venit, aulaeis iam se regina superbis

当他抵达时,女王早已在一张黄金卧榻上,

​aurea composuit sponda mediamque locavit.

在华丽的帷帐间安顿就座,并在大厅正中就位。

​Iam pater Aeneas et iam Troiana iuventus

此时,父辈阿涅阿斯和特洛伊青年们

700

​conveniunt, stratoque super discumbitur ostro.

相继集结,纷纷在铺好的紫色帷幔上就座。

​Dant famuli manibus lymphas, Cereremque canistris

侍从们为双手浇上清水,从篮中

​expediunt, tonsisque ferunt mantelia villis.

取出面包分发,并拿来剪平绒毛的净手巾。

​Quinquaginta intus famulae, quibus ordine longam2

内殿有五十名女仆,她们的职责是按次序

​cura penum struere, et flammis adolere Penatis;

准备丰盛的食物,并用炉火敬奉彭纳特斯神;

705

​centum aliae totidemque pares aetate ministri,

另有一百名女仆和同样多数量、年龄相仿的男侍,

​qui dapibus mensas onerent et pocula ponant.

他们负责在桌上摆满美馔,并呈上酒杯。

​Nec non et Tyrii per limina laeta frequentes

提尔人们也成群结队地穿过欢喜的门户

​convenere, toris iussi discumbere pictis.

聚拢而来,受邀在绘有花纹的卧榻上就座。

​Mirantur dona Aeneae, mirantur Iulum

他们赞叹阿涅阿斯的礼物,赞叹尤鲁斯,

710

​flagrantisque dei voltus simulataque verba,

赞叹神那炽热的面容和模仿出来的言辞,

​Praecipue infelix, pesti devota futurae,

尤其是那注定要走向未来毁灭的、不幸的

​expleri mentem3 nequit ardescitque tuendo

腓尼基女人,她的心无法满足,越凝视便越发燃烧,

​Phoenissa, et pariter puero donisque movetur.

对那少年和礼物同样深为感动。

715

​Ille ubi complexu Aeneae colloque pependit

他(丘比特)在扑向阿涅阿斯的拥抱、攀住其颈项,

​et magnum falsi implevit genitoris amorem,

满足了这位假父亲极大的父爱之后,

​reginam petit haec oculis, haec pectore toto

便走向女王;她用目光紧盯着,用整个心房

​haeret et interdum gremio fovet, inscia Dido,

依恋着他,时而将他抱入膝头。狄多浑然不知

​insidat quantus miserae deus; at memor ille

是何等强大的神灵正落在这不幸的自己身上;而他则时刻铭记

720

​matris Acidaliae paulatim abolere Sychaeum

阿西达利亚母亲的嘱托,开始渐渐抹去西凯乌斯的记忆,

​incipit, et vivo temptat praevertere amore

并试图用鲜活的爱情,去抢先占据

​iam pridem resides animos desuetaque corda.

她那早已沉寂的心灵和久不习惯爱意的胸膛。

​Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae,

在盛宴最初的寂静降临、餐桌被撤下之后,

​crateras magnos statuunt et vina coronant.

他们设起巨大的调酒器,并用花冠装饰酒杯。

725

​Fit strepitus tectis, vocemque per ampla volutant

殿宇中响起了喧闹声,他们在宽阔的

​atria; dependent lychni laquearibus aureis

大厅里回荡着笑语;点亮的吊灯从黄金格子天花板

​incensi, et noctem flammis funalia vincunt.

悬挂下来,火炬以其火焰战胜了黑夜。

​Hic regina gravem gemmis auroque poposcit

此时,女王要了一只镶满宝石、沉甸甸的黄金

​implevitque mero pateram, quam Belus et omnes

大酒杯,并注入纯酒,这是贝鲁斯及所有

730

​a Belo soliti; tum facta silentia tectis:

贝鲁斯后裔一向习惯斟满的;随后大厅内归于寂静:

​Iuppiter, hospitibus nam te dare iura loquuntur,

“朱庇特啊,因为人们说你为宾主制定了法则,

​hunc laetum Tyriisque diem Troiaque profectis

愿你让这一天对提尔人和特洛伊人

​esse velis, nostrosque huius meminisse minores.

都是欢乐的一天,并让我们的后代永远铭记。

​Adsit laetitiae Bacchus dator, et bona Iuno;

愿赐予欢乐的巴克科斯和仁慈的朱诺光临;

735

​et vos, O, coetum, Tyrii, celebrate faventes.

而你们,提尔人,也要心怀好意地共同庆祝这个集会。”

​Dixit, et in mensam laticum libavit honorem,

她说完,便在桌上奠洒了神圣的酒,

​primaque, libato,4 summo tenus attigit ore,

接着,奠酒完毕,她率先用唇尖轻轻触碰杯边缘,

​tum Bitiae dedit increpitans; ille impiger hausit

随后一边催促一边交给了比提亚斯;他毫不迟疑地

​spumantem pateram, et pleno se proluit auro

饮尽了那泡沫翻滚的大酒杯,用那满溢的黄金酒器浸润自己;

740

​post alii proceres. Cithara crinitus Iopas

随后是其他的贵族。长发的约帕斯

​personat aurata, docuit quem maximus Atlas.

用黄金竖琴弹奏出响亮的乐曲,他是伟大的阿特拉斯所教导的。

​Hic canit errantem lunam solisque labores;

他歌唱徘徊的月亮和太阳的苦行;

​unde hominum genus et pecudes; unde imber et ignes;

歌唱人类与野兽的起源;歌唱雨水与烈火;

​Arcturum pluviasque Hyadas geminosque Triones;

歌唱大角星、多雨的毕宿星团以及大熊和小熊两星座;

745

​quid tantum Oceano properent se tinguere soles

歌唱为何冬日的太阳如此急于浸入大洋,

​hiberni, vel quae tardis mora noctibus obstet.

又是什么延迟阻碍了漫长迟缓的冬夜。

​Ingeminant plausu Tyrii, Troesque sequuntur.

提尔人连连鼓掌,特洛伊人紧随其后。

​Nec non et vario noctem sermone trahebat

不幸的狄多同样用各种话题拖延着黑夜,

​infelix Dido, longumque bibebat amorem,

并且贪婪地汲取着长久的爱意,

750

​multa super Priamo rogitans, super Hectore multa;

不断询问关于普里阿摩斯的许多事,关于赫克托耳的许多事;

​nunc quibus Aurorae venisset filius armis,

一会儿问奥罗拉之子披着怎样的盔甲前来,

​nunc quales Diomedis equi, nunc quantus Achilles.

一会儿问狄奥墨得斯的马是怎样的,一会儿又问阿喀琉斯有多么伟大。

​Immo age, et a prima dic, hospes, origine nobis

“不,客人,请从最初的源头起,为我们讲述

​insidias , inquit, Danaum, casusque tuorum,

达那奥斯人的阴谋、你同胞的灾难,

755

​erroresque tuos; nam te iam septima portat

以及你自己的流浪吧;因为如今已是第七个夏天在载着你,

​omnibus errantem terris et fluctibus aestas.

流浪于所有的土地与波涛之间。”

语法注4 条
  1. 1.682ne qua

    qua 是不定副词 aliquā 的省略形式(省略了 ratione 或 via),意为“以任何方式、绝不”。虽然在理论上也可以将其解释为阴性单数主格的不定代词(指代“任何女人”,如狄多),但此处采取副词性解释以防止整个阴谋泄露更为自然。

  2. 1.703quibus ordine longam

    quibus 是关系代名词的与格(表示所有或关涉的与格),与后文省略的 est(或 erat)共同作用,构成 quibus cura [est] struere(她们的职责是整理……)的句式。ordine 是方式夺格,意为“按次序、整齐地”。

  3. 1.713expleri mentem

    expleri 是中动语态(或被动语态)的现在时不定式,mentem 则是关系宾格(希腊式宾格)或中动语态的直接宾语,意为“在她的心灵中得到满足”或“满足她自己的心灵”。

  4. 1.737libato

    动词 libare(奠酒)的完成时分词中性单数夺格构成的非人称绝对独立夺格。作为一个单词的插入语,表示“在奠酒(仪式)进行完毕之后”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:1.680-1.756