- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:12.798-12.875
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-31
朱庇特要求朱诺停止干涉,朱诺在保留拉丁的名字和制度、抛弃特洛伊名字的条件下同意。朱庇特派出一只复仇女神,尤图尔娜见状在绝望中离开了战场。
aut ensem (quid enim sine te Iuturna valeret?)
或是被夺走的宝剑(因为要是没有你,尤图尔娜能做什么?)
ereptum reddi Turno et vim crescere victis?
被归还给图尔努斯,并让战败者的力量增长?
Desine iam tandem precibusque inflectere1 nostris,
如今终于停止吧,因我们的恳求而改变心意吧,
ventum ad supremum est. Terris agitare vel undis
已到了最后的关头。你本可以在陆地上或波涛中
Troianos potuisti, infandum adcendere bellum,
折磨特洛伊人,燃起难以言喻的战争,
deformare domum et luctu miscere hymenaeos:
毁坏家庭,用悲哀扰乱婚礼,
ulterius temptare veto. Sic Iuppiter orsus;
我禁止你再作进一步的企图。”朱庇特如此开篇;
sic dea submisso contra Saturnia voltu:
萨图尔努斯之女这位女神低着头如此回答:
Ista quidem quia nota mihi tua, magne, voluntas,
“伟大的朱庇特啊,正因为我深知你的这一意愿,
Iuppiter, et Turnum et terras invita reliqui;
我才违心地离开了图尔努斯和大地;
nec tu me aeria solam nunc sede videres
否则你现在也不会看到我独自留在天空的宝座上,
digna indigna2 pati, sed flammis cincta sub ipsa
忍受着公正与不公的对待,而是会看到我身披烈火,站在战阵
starem acie traheremque inimica in proelia Teucros.
之下,将特瓦克里人拖入敌对的决斗中。
Iuturnam misero, fateor, succurrere fratri
我承认,是我劝说尤图尔娜去帮助她那可怜的兄弟,
suasi et pro vita maiora audere probavi,
并赞同她为了他的生命去冒更大的险,
non ut tela tamen, non ut contenderet arcum:
然而,我并未允许她投掷兵刃,也未允许她拉开弓弦:
adiuro Stygii caput implacabile fontis,
我指着斯提克斯泉那不容宽宥的源头起誓,
una superstitio superis quae reddita divis.
这是赐予天神们的唯一不容违背的誓言。
Et nunc cedo equidem pugnasque exosa relinquo.
如今我确实让步,怀着厌恶离开这场战斗。
Illud te, nulla fati quod lege tenetur,
有一件事,它不受任何命运之法的束缚,
pro Latio obtestor, pro maiestate tuorum:3
为了拉丁,为了你子民的威严,我向你祈求:
cum iam conubis pacem felicibus, esto,
当他们终于通过幸福的联姻来缔结和平时(就让它如此吧),
component, cum iam leges et foedera iungent,
当他们终于确立法律与条约时,
ne vetus indigenas nomen mutare Latinos
请不要命令土著的拉丁人改变他们古老的名字,
neu Troas fieri iubeas Teucrosque vocari
也不要让他们变成特洛伊人,或被称为特瓦克里人,
aut vocem mutare viros aut vertere vestem.
或者让人们改变语言,或改变服饰。
Sit Latium, sint Albani per saecula reges,
让拉丁依然是拉丁,让阿尔巴的国王们世代相传,
sit Romana potens Itala virtute propago:
让罗马的后裔凭着意大利的德性而强大:
occidit, occideritque sinas cum nomine Troia.
特洛伊已经倾覆,请允许它连同其名字一起消逝吧。”
Olli subridens hominum rerumque repertor
人类与万物的创造者向她微微一笑:
Es germana Iovis Saturnique altera proles:
“你是朱庇特的亲姐姐,萨图尔努斯的另一个孩子:
irarum tantos volvis sub pectore fluctus.
在你胸中竟然翻卷着如此巨大的愤怒波涛。
Verum age et inceptum frustra submitte furorem
不过,来吧,平息你徒然发作的狂怒吧;
do quod vis, et me victusque volensque remitto.
我满足你的愿望,我既已被说服,也心甘情愿地让步。
Sermonem Ausonii patrium moresque tenebunt,
奥索尼亚人将保留他们父祖的语言和习俗,
utque est nomen erit; commixti corpore tantum
他们的名字也将保持现状;特瓦克里人仅仅在肉体上与他们混杂
subsident Teucri. Morem ritusque sacrorum
沉淀同化。至于祭祀的规矩和仪式,
adiciam faciamque omnis uno ore Latinos.
我将予以增添,并使他们全都成为说同一种语言的拉丁人。
Hinc genus Ausonio mixtum quod sanguine surget,
由此,与奥索尼亚之血结合而兴起的新族群,
supra homines, supra ire4 deos pietate videbis,
你将看到他们在虔敬上超越凡人、超越神明,
nec gens ulla tuos aeque celebrabit honores.
没有任何一个民族会像他们那样崇奉对你的敬意。”
Adnuit his Iuno et mentem laetata retorsit.
朱诺表示赞同,满心欢喜地转变了心意。
Interea excedit caelo nubemque relinquit.
与此同时,她离开了天空,告别了那片云彩。
His actis aliud genitor secum ipse volutat
办妥这些事后,天父自己心中盘算着另一件事,
Iuturnamque parat fratris dimittere ab armis.
准备让尤图尔娜离开她兄弟的战事。
Dicuntur geminae pestes cognomine Dirae,
传说有一对双生祸害,被称为迪拉(复仇女神),
quas et Tartaream Nox intempesta Megaeram
深沉之夜将她们与地狱的梅盖拉一同
uno eodemque tulit partu paribusque revinxit
在仅有的一次分娩中产下,并用相同的
serpentum spiris ventosasque addidit alas.
毒蛇之缠绕将她们缚住,又给她们配上了生风的翅膀。
Hae Iovis ad solium saevique in limine regis
她们显现在朱庇特的王座前和那冷酷帝王的身侧,
adparent acuuntque metum mortalibus aegris,
使得备受折磨的凡人更加感到恐惧,
siquando letum horrificum morbosque deum rex
只要天神之王企图降下可怕的死亡与疾病,
molitur meritas aut bello territat urbes.
或者用战争恐吓那些罪有应得的城市。
Harum unam celerem demisit ab aethere summo
朱庇特将她们中的一员从高空迅速派下,
Iuppiter inque omen Iuturnae occurrere iussit.
命令她前去作为尤图尔娜的凶兆。
Illa volat celerique ad terram turbine fertur.
她展翅飞翔,化作一阵疾风卷向大地。
Non secus ac nervo per nubem impulsa sagitta,
正如一缕箭羽从弓弦射出,穿透云霄,
armatam saevi Parthus quam felle veneni,
帕提亚人将其蘸满了致命的剧毒,
Parthus sive Cydon, telum immedicabile, torsit,
帕提亚人或是库多尼亚人射出这无药可医的兵刃,
stridens et celeris incognita5 transilit umbras:
呼啸着,不为人知地越过转瞬即逝的阴影:
talis se sata Nocte tulit terrasque petivit.
黑夜之女便是这般飞身而下,直奔大地。
Postquam acies videt Iliacas atque agmina Turni,
当她看清特洛伊人的战阵与图尔努斯的队伍后,
alitis in parvae subitam conlecta figuram,
她突然收缩身形,变成了一只小鸟,
quae quondam in bustis aut culminibus desertis
这鸟儿时常在陵墓或荒凉的屋顶上,
nocte sedens serum canit importuna per umbras,
在夜间停歇,穿透阴影鸣唱其不祥的歌声直到深夜,
hanc versa in faciem Turni se pestis ob ora
化作这种形态的祸害,在图尔努斯的脸庞前
fertque refertque sonans clipeumque everberat alis.
飞来飞去,发出鸣叫,并用翅膀猛烈拍打他的盾牌。
Olli membra novus solvit formidine torpor,
一种异样的麻木因恐惧而松懈了他的四肢,
adrectaeque horrore comae, et vox faucibus haesit.
头发因惊骇而竖起,声音也卡在喉咙里。
At procul ut Dirae stridorem adgnovit et alas,
然而在远处,当尤图尔娜听出复仇女神的啸叫与羽翼时,
infelix crinis scindit Iuturna solutos,
不幸的尤图尔娜扯碎了她披散的发丝,
unguibus ora soror foedans et pectora pugnis:
姐姐用指甲抓破面庞,用拳头捶打胸膛:
Quid nunc te tua, Turne, potest germana iuvare?
“图尔努斯啊,如今你的姐姐还能为你做什么?
Aut quid iam durae superat mihi? Qua tibi lucem
或者,对我这备尝艰辛的人来说,现在还剩下什么?我能用什么手段
arte morer? Talin possum me opponere monstro?
来拖延你的生命?我怎能去对抗如此可怕的怪物?
Iam iam linquo acies. Ne me terrete timentem,
我现在就要离开战场。不要再恐吓本已恐惧的我了,
- 12.800inflectere
被动语态现在时单数第二人称命令法(或中间语态),意为“使你自身弯曲”或“被我们的恳求所打动”,而非动词不定式。
- 12.811digna indigna
宾格中性复数。在没有连词的情况下并列(无连词并列),是一种公式化的表达,意为“不论好坏、一切事物”。
- 12.820tuorum
物主形容词 tuus 的阳性复数属格。在此处指代“你的子民”或“你的亲族”,具体指代从萨图尔努斯继承而来、与朱庇特神圣威严相关的拉丁王室或人民。
- 12.839supra ire
不定式 ire 属于主宾格句型(genus... ire),在此与副词 supra 连用,意为“超越”或“凌驾于……之上”。
- 12.859incognita
主格阴性单数形容词,修饰主语 sagitta(带有短音 -a),用作状语,表示“不为人知地”或“无形地”飞过,而不是修饰复数宾格名词 umbras。
