- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:12.876-12.952
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-31
尤图尔娜哀叹自己的不朽身躯使她无法与兄弟共死,随后隐入河中。图尔努斯试图向埃涅阿斯投掷一块巨石,但因力量凝固而失败,随后被埃涅阿斯的利枪击中大腿;他屈膝求饶,但埃涅阿斯因瞥见他身上佩戴着帕拉斯的战利品而怒不可遏,最终将其刺杀。
obscenae volucres: alarum verbera nosco
不祥的鸟啊,我认得你翅膀的扑击
letalemque sonum, nec fallunt iussa superba
和那致命的声响,大智大勇的朱庇特那高傲的命令
magnanimi Iovis. Haec pro virginitate reponit?
欺骗不了我。这就是他为我的贞洁所给的回报吗?
Quo vitam dedit aeternam? Cur mortis ademptast
他为何赐予我永生?为何死亡的权利
condicio? Possem1 tantos finire dolores
被剥夺了?否则我今日必定能结束这般巨大的痛苦,
nunc certe et misero fratri comes ire per umbras!
伴随着我那可怜的兄弟,作为幽灵一同前往阴间!
Immortalis ego? Aut quicquam mihi dulce meorum
我是不朽的吗?兄弟啊,若是没有你,
te sine, frater, erit? O quae satis ima dehiscet
我子民的一切对我而言还有什么甜美可言?哦,有什么足够深的大地能为我裂开,
terra mihi Manisque deam demittet ad imos?
将我这位女神送入最深处的亡灵之中?”
Tantum effata caput glauco contexit amictu
说罢这些,女神用青灰色的斗篷蒙住头,
multa gemens et se fluvio dea condidit alto.
深深地叹息着,将自己隐没在深邃的河流之中。
Aeneas instat contra telumque coruscat
埃涅阿斯迎面进逼,摇晃着他那巨大的、
ingens arboreum et saevo sic pectore fatur:
如大树一般的长枪,并用冷酷的心胸如此说道:
Quae nunc deinde mora est? Aut quid iam, Turne, retractas?
“图尔努斯啊,接下来还有什么迟延?或者你现在为何还要退缩?
Non cursu, saevis certandum est comminus armis.
我们必须用残酷的武器近身搏斗,而不是靠奔跑来竞争。
Verte omnis tete in facies et contrahe quidquid
把你变成所有的形状吧,把你所有的力量
sive animis sive arte vales; opta ardua pennis
无论凭借勇气还是技巧都凝聚起来吧;你若愿意,可以展翅飞向高悬的
astra sequi clausumve cava te condere terra.
星空,或是将自己封闭在深邃的大地之中。”
Ille caput quassans Non me tua fervida terrent
他摇着头(说道): “傲慢的人啊,你那狂暴的言语吓不倒我;
dicta, ferox: di me terrent et Iuppiter hostis.
令我畏惧的是神明,以及视我为敌的朱庇特。”
Nec plura effatus saxum circumspicit ingens,
他不再多言,环顾四周,看见一块巨石,
saxum antiquum ingens, campo quod forte iacebat,
那是一块古老的巨石,正巧躺在原野上,
limes agro positus, litem ut discerneret arvis.
被立作田地的界碑,用以解决田产的争端。
Vix illud lecti bis sex cervice subirent,2
即便挑选十二个壮丁,也难以用肩膀将其扛起,
qualia nunc hominum producit corpora tellus:
以今日大地上所孕育的人类体格而言;
ille manu raptum trepida torquebat in hostem
而这位英雄却用颤抖的手一把抓起它,企图向敌人掷去,
altior insurgens et cursu concitus heros.
他挺身跃起,借着奔跑的势头。
Sed neque currentem se nec cognoscit euntem
然而他既不觉得自己是在奔跑,也不觉得自己是在前行,
tollentemve manus saxumve immane moventem;
或是举起双手,或是挪动那巨大的石块;
genua labant, gelidus concrevit frigore sanguis.
他的双膝发软,冰冷的血液因寒意而凝固。
Tum lapis ipse viri, vacuum per inane volutus,
接着,英雄自己投出的这块石头,在虚空中翻滚,
nec spatium evasit totum neque pertulit ictum.
既没有越过全部的距离,也没有完成这一击。
Ac velut in somnis,3 oculos ubi languida pressit
正如同在梦中,当倦怠的安息在夜里
nocte quies, nequiquam avidos extendere cursus
压住我们的双眼时,我们似乎徒然想要延长
velle videmur et in mediis conatibus aegri
我们急切的奔跑,却在努力的半途无力地
succidimus, non lingua valet, non corpore notae
瘫倒下去,舌头不听使唤,身体中熟悉的力气
sufficiunt vires, nec vox aut verba sequuntur:
也不足支使,声音和言语都无法发出:
sic Turno, quacumque viam virtute petivit,
图尔努斯也是如此,无论他以怎样的英勇去寻找出路,
successum dea dira negat. Tum pectore sensus
那凶恶的女神都阻碍了他的成功。这时,他的胸中翻腾着
vertuntur varii. Rutulos aspectat et urbem
各种各样的情感。他望着鲁图利人和城市,
cunctaturque metu letumque instare tremescit;
因恐惧而迟疑,因死亡的逼近而颤抖;
nec quo se eripiat, nec qua vi tendat in hostem,
他既不知道该往哪里逃避,也不知道该以何种力量向敌人进攻,
nec currus usquam videt aurigamve sororem.
也看不到战车,更看不到作为御者的妹妹。
Cunctanti telum Aeneas fatale coruscat,
趁着他迟疑之际,埃涅阿斯挥舞起那致命的武器,
sortitus fortunam oculis, et corpore toto
用眼睛定夺了运气,并使出浑身的力量
eminus intorquet. Murali concita numquam
从远处投掷出去。攻城弩
tormento sic saxa fremunt, nec fulmine tanti
射出的巨石从未如此呼啸,雷霆也从未爆发出如此剧烈的
dissultant crepitus. Volat atri turbinis instar
轰鸣。长枪宛如黑色的旋风般飞去,
exitium dirum hasta ferens orasque recludit
带着可怕的毁灭,撕开了胸甲的边缘
loricae et clipei extremos septemplicis orbes.
以及那七重盾牌最外层的圆周。
Per medium stridens transit femur. Incidit ictus
长枪呼啸着穿透了他的大腿中部。遭受了这沉重的一击,
ingens ad terram duplicato poplite Turnus.
强壮的图尔努斯双膝跪倒在地。
Consurgunt gemitu Rutuli, totusque remugit
鲁图利人伴着呻吟一齐起立,整座山峦
mons circum, et vocem late nemora alta remittunt.
在周围回响,深邃的树林在远方传回他们的呼喊。
Ille humilis supplexque oculos, dextramque precantem
他神色谦卑,带着乞求的目光,伸出
protendens, Equidem merui nec deprecor, inquit:
哀求的右手,说道: “我确实罪有应得,也不求宽恕;
utere sorte tua. Miseri te siqua parentis
用你的运气吧。如果对一个可怜父亲的
tangere cura potest, oro (fuit et tibi talis
顾念能够打动你,我祈求你(你也有过这样一位
Anchises genitor), Dauni miserere senectae
父亲安基塞斯),怜悯年迈的达乌努斯,
et me seu corpus spoliatum lumine mavis
并将我——或者如果你愿意,将我失去生命的躯体——
redde meis. Vicisti, et victum tendere palmas
归还给我的亲人。你赢了,阿奥索尼亚人都看见我,战败者,
Ausonii videre; tua est Lavinia coniunx:
向你伸出双手;拉维尼亚是你的妻子:
ulterius ne tende odiis. Stetit acer in armis
不要再让仇恨继续蔓延了。” 埃涅阿斯披挂着武器,锐利地伫立着,
Aeneas, volvens oculos, dextramque repressit;
眼珠转动,按兵不动,收回了右手;
et iam iamque magis cunctantem flectere sermo
随着他的迟疑,那番话开始越来越多地打动他,
coeperat, infelix umero cum apparuit alto
这时,不幸的肩带在他那高高的肩头显现出来,
balteus et notis fulserunt cingula bullis
那条饰有熟悉圆钉的腰带闪烁着光芒,
Pallantis pueri, victum quem volnere Turnus
那是少年帕拉斯的,图尔努斯曾用致命的伤口击败了他、将其放倒,
straverat atque umeris inimicum insigne gerebat.
并把这敌人的标志戴在自己的肩上。
Ille, oculis postquam saevi monimenta doloris
埃涅阿斯用双眼打量着那痛苦悲伤的纪念物
exuviasque hausit, furiis accensus et ira
和那战利品,随后被复仇的怒火点燃,在愤怒中
terribilis, Tune hinc spoliis indute meorum
显得无比可怕(他大喊道): “难道你,身披我友人的战利品,竟能从我手中
eripiare4 mihi? Pallas te hoc volnere, Pallas
逃脱吗?是帕拉斯用这一击,是帕拉斯
immolat et poenam scelerato ex sanguine sumit,
将你献祭,并从你这罪恶的血液中索取惩罚!”
hoc dicens ferrum adverso sub pectore condit
说着,愤怒之极的埃涅阿斯将利刃深深地刺入迎面的胸膛。
fervidus. Ast illi solvuntur frigore membra
而对方的肢体在冰冷中松弛下来,
vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras.
生命伴随着呻吟,愤愤不平地逃往阴暗的幽冥。
- 12.880Possem
虚拟式未完成过去时。在此表示在目前无法实现的愿望(“但愿我能……”),或者作为省略了条件从句的虚拟条件句的主句(“ [若我非不朽,] 我便能结束……”)。这两种解释都突出了她极端的绝望和悲痛。
- 12.899subirent
虚拟式未完成过去时(第三人称复数),表示潜在可能性(“几乎无法扛起”)。虽然修饰男人们体格的关系从句 qualia... tellus(第900行)打断了句子,但核心结构仍是 vix illud [saxum] bis sex lecti subirent(即“即使是十二个选出的壮丁也几乎无法用肩膀扛起那块石头”)。
- 12.908Ac velut in somnis
引入著名梦境比喻的连词短语。从第908行到912行这一长篇从句(比喻部分)的主动词是 videmur,它支配着不定式 velle,进而支配着 extendere。整个对比在第913行由主句 sic Turno...(“图尔努斯也是如此……”)予以呼应和解决。
- 12.948eripiare
动词 eripio(夺走)的虚拟式现在时被动语态第二人称单数形式(词尾 -re 是 -ris 的变体)。在愤怒的疑问句中用作商榷虚拟式(deliberative subjunctive),表示强烈的难以置信与断然拒绝(“难道你竟能被夺走吗?”,意指绝不放过)。
