- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:12.78-12.158
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
图尔努斯为决斗准备好战马和铠甲,埃涅阿斯也做好了准备。次日清晨,两军聚集在决斗场,朱诺怂恿图尔努斯的妹妹尤图尔纳采取行动救她的哥哥。
non Teucros agat1 in Rutulos, Teucrum arma quiescant
不要让他驱使特夫克里人去进攻鲁图利亚人,让特夫克里人的武器和鲁图利亚人都静止下来;
et Rutuli; nostro dirimamus sanguine bellum,
用我们自己的鲜血来结束这场战争,
illo quaeratur coniunx Lavinia campo.
在那片平原上,让拉维尼娅作为妻子被赢得。
Haec ubi dicta dedit rapidusque in tecta recessit.
当他说完这些话并迅速退入宫殿时,
poscit equos gaudetque tuens ante ora frementis,
他要来他的战马,看着它们在面前嘶鸣,心中充满喜悦,
Pilumno quos ipsa decus dedit Orithyia,
这些战马是奥里泰亚亲自赐予皮鲁姆努斯的荣耀之物,
qui candore nives anteirent, cursibus auras.
它们的洁白超越了白雪,奔跑的速度超越了清风。
Circumstant properi aurigae manibusque lacessunt
敏捷的御者们围在四周,用中空的手掌
pectora plausa cavis et colla comantia pectunt.
拍打着马儿的胸脯使其兴奋,并梳理它们长满鬃毛的脖颈。
Ipse dehinc auro squalentem alboque orichalco
接着,他亲自将那件因黄金和白真铜而熠熠生辉的
circumdat loricam umeris; simul aptat habendo2
铠甲披在肩上;同时,他调整着使其适于穿戴
ensemque clipeumque et rubrae cornua cristae.
剑、盾牌以及红色羽冠的兜鍪角。
ensem, quem Dauno ignipotens deus ipse parenti
那柄宝剑是掌控火焰的神亲自为他的父亲达乌努斯
fecerat et Stygia candentem tinxerat unda.
打造的,并在赤热时浸入斯提克斯的冥河水中淬火。
Exin quae mediis ingenti adnixa columnae
随后,他使出浑身力气抓起了那柄倚在宫殿中央
aedibus adstabat, validam vi corripit hastam,
巨柱旁的强健长枪,
Actoris Aurunci spolium, quassatque trementem
这是从阿乌伦卡人阿克托尔手中夺来的战利品,他用力摇晃着那颤动的长枪,
vociferans: Nunc, O numquam frustrata vocatus
大声呼喊:
hasta meos, nunc tempus adest: te maximus Actor
“现在,噢,从未辜负过我呼唤的
te Turni nunc dextra gerit. Da sternere3 corpus
长枪啊,现在的时刻到了:曾经是伟大的阿克托尔,现在是图尔努斯的右手紧握着你。允许我击倒他的身体,
loricamque manu valida lacerare revulsam
用我强有力的手撕裂并剥下那
semiviri Phrygis et foedare in pulvere crinis
娘娘腔的弗里吉亚人的铠甲,并在尘土中弄脏他的头发,
vibratos calido ferro murraque madentis.
那用热铁卷曲并浸透了没药的头发。”
His agitur furiis; totoque ardentis ab ore
他被这些狂怒所驱使;从那炽热之人的整张脸上
scintillae absistunt, oculis micat acribus ignis:
飞溅出火花,他敏锐的眼睛里闪烁着怒火:
mugitus veluti cum prima in proelia taurus
宛如一头公牛在战斗伊始,发出
terrificos ciet atque irasci in cornua temptat,
可怕的咆哮,并试图将全身的愤怒注入双角,
arboris obnixus trunco, ventosque lacessit
它用身体猛撞树干,并用双角的顶撞
ictibus aut sparsa ad pugnam proludit harena.
挑衅着清风,或者通过刨起沙土来作为战斗的前奏。
Nec minus interea maternis saevos in armis
与此同时,披着母亲所赠铠甲的猛烈
Aeneas acuit Martem et se suscitat ira,
埃涅阿斯也在砥砺他的斗志,并用怒火激发自己,
oblato gaudens componi foedere bellum,
为战争将通过提出的盟约而解决感到高兴。
tum socios maestique metum solatur Iuli,
随后他安慰同伴们和悲伤的尤路斯的恐惧,
fata docens, regique iubet responsa Latino
向他们宣示命运,并命令手下人向拉丁斯国王
certa referre viros et pacis dicere leges.
带去确切的答复,并宣布和平的条件。
Postera vix summos spargebat lumine montis
次日清晨,阳光刚刚开始洒在山顶上,
orta dies, cum primum alto se gurgite tollunt
当太阳的骏马首次从深邃的渊薮中腾空而起,
solis equi lucemque elatis naribus efflant:
并从高昂的鼻孔中喷射出晨光:
campum ad certamen magnae sub moenibus urbis
鲁图利亚人和特夫克里人正在丈量并准备
dimensi Rutulique viri Teucrique parabant
在这伟大城市的城墙下用于决斗的场地,
in medioque focos et dis communibus aras
并在中央为他们共同的神灵建造了火道和
gramineas. Alii fontemque ignemque ferebant,
铺满青草的祭坛。其他人则捧来清泉和火种,
velati limo4 et verbena tempora vincti.
身披祭祀围裙,太阳穴上缠绕着神圣的马鞭草。
Procedit legio Ausonidum, pilataque plenis
奥索尼亚人的军团向前推进,装备着长枪的
agmina se fundunt portis. Hinc Troïus omnis
队伍从拥挤的城门源源不断地涌出。这一侧,所有的特洛伊
Tyrrhenusque ruit variis exercitus armis,
和第勒尼安军队披着各色铠甲冲了出来,
haud secus instructi ferro, quam si aspera Martis
他们手执铁兵整装待发,犹如严酷的马尔斯
pugna vocet; nec non mediis in milibus ipsi
战斗在召唤他们;而且,在成千上万的士兵中间,
ductores auro volitant ostroque decori,
那些指挥官自己也身披金饰和紫衣飞驰,
et genus Assaraci Mnestheus et fortis Asilas
既有阿萨拉库斯的后裔姆内斯修斯,又有勇敢的阿西拉斯,
et Messapus equum domitor, Neptunia proles.
还有驯马者、海神之子梅萨普斯。
Utque dato signo spatia in sua quisque recessit,
当信号发出,每个人都退回到自己的位置时,
defigunt tellure hastas et scuta reclinant.
他们将长枪插在地上,并把盾牌倚靠在身旁。
Tum studio effusae matres et volgus inermum
这时,热切渴望的母亲们、没有武装的群众
invalidique senes turris ac tecta domorum
以及虚弱的老人们纷纷涌上,占领了塔楼和房屋的屋顶,
obsedere, alii portis sublimibus adstant.
其他人则伫立在高耸的城门旁。
At Iuno e summo, qui nunc Albanus habetur,
此时,朱诺从那座如今被称为阿尔巴努斯的山顶上,
tum neque nomen erat nec honos aut gloria monti,
(当时这座山既无名称,也无尊崇或荣耀,)
prospiciens tumulo campum aspectabat et ambas
站在高处眺望着平原以及
Laurentum Troumque acies urbemque Latini.
劳伦特斯人和特洛伊人双方的阵列,以及拉丁斯的城市。
Extemplo Turni sic est adfata sororem
随即,她对图尔努斯的妹妹如此说道,
diva deam, stagnis quae fluminibusque sonoris
一位女神对另一位掌管着池塘和轰鸣河流的
praesidet (hunc illi rex aetheris altus honorem
女神(天国的高大统治者朱庇特,为了补偿夺去她的贞操,
Iuppiter erepta pro virginitate sacravit):
将这尊荣封为神圣并赐予了她):
Nympha, decus fluviorum, animo gratissima nostro,
“仙女啊,河流的荣耀,我心中最喜爱的人,
scis ut5 te cunctis unam, quaecumque Latinae
你知道在所有拉丁少女中,那些登上
magnanimi Iovis ingratum ascendere cubile,
宽宏慷慨的朱庇特那令人不悦的床榻的人里,我如何独独青睐你,
praetulerim caelique lubens in parte locarim:
并乐意将你安置在天国的一隅:
disce tuum, ne me incuses, Iuturna, dolorem.
尤图尔纳,知晓你的痛苦吧,免得你来指责我。
Qua visa est Fortuna pati Parcaeque sinebant
只要命运似乎允许,且命运女神们同意
cedere res Latio, Turnum et tua moenia texi:
事情向着有利于拉丁姆的方向发展,我就保护着图尔努斯和你的城墙:
nunc iuvenem imparibus video concurrere fatis,
如今我看到这位青年正在走向一场力量悬殊的命运决战,
Parcarumque dies et vis inimica propinquat.
命运女神们的末日和敌对的力量正在迫近。
Non pugnam aspicere hanc oculis, non foedera possum.
我无法用双眼目睹这场战斗,也无法目睹这个盟约。
Tu pro germano siquid praesentius audes,
如果你敢于为你的亲兄弟采取任何更为切实的行动,
perge: decet. Forsan miseros meliora sequentur.
去做吧:这是合宜的。也许更好的事情会降临到这些不幸的人身上。”
Vix ea, cum lacrimas oculis Iuturna profudit
她刚说完这些话,尤图尔纳的眼中就涌出了泪水,
terque quaterque manu pectus percussit honestum.
她用手拍打了三次、四次她那美丽的胸脯。
Non lacrumis hoc tempus, ait Saturnia Iuno:
“这不是哭泣的时候,”萨图尔努斯之女朱诺说:
Adcelera et fratrem, siquis modus, eripe morti,
“快去,如果有什么办法,把你的哥哥从死亡中夺回来,
aut tu bella cie conceptumque excute foedus:
或者去挑起战争,彻底粉碎已经缔结的盟约。”
- 12.78non Teucros agat
虚拟语气现在时 agat 与 non 连用,表示禁止或否定性愿望(“愿他不要驱使……”)。在古典拉丁语散文中,否定命令或愿望通常使用 ne,但在诗歌中(尤其是维吉尔的作品中)经常使用 non。
- 12.88aptat habendo
habendo 是动词 habere(持有、穿戴)的动名词与格,表示目的或适用性(“使之适于穿戴”),与动词 aptat 连用。
- 12.97Da sternere
da(动词 dare 的现在时单数第二人称命令式)后接三个不定式短语(sternere、lacerare、foedare)。在诗歌中,dare 常带不定式,表示“允许、让(某人做某事)”(相当于 permittere)。
- 12.120velati limo
手稿中存在 limo(祭祀用围裙)和 lino(亚麻衣服)两种异读。此处采用 limo,指古代祭司或助手在进行祭祀仪式时穿戴的特制围裙。
- 12.143scis ut
动词 scis 引导由 ut 引导的间接疑问句(“你知晓我是如何……”)。因此,从句中的动词 praetulerim 和 locarim(locaverim 的缩写形式)使用了虚拟语气完成时。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
