- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:12.159-12.236
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
在朱诺的鼓励下,尤图尔纳乔装打扮去煽动决斗前忧虑的鲁图利亚人。与此同时,埃涅阿斯和拉丁斯庄严地确立了盟约,对神明宣誓遵守同盟。
auctor ego audendi.1 Sic exhortata reliquit
“我便是那敢于行动的唆使者。”她如此劝勉,便离去了,
incertam et tristi turbatam volnere mentis.
留下她满心疑虑,因这悲痛的创伤而心中动摇。
Interea reges,2 ingenti mole Latinus
与此同时,国王们,拉丁斯以宏大的气派
quadriiugo vehitur curru, cui tempora circum
乘着四马战车缓缓而来,他的太阳穴四周
aurati bis sex radii fulgentia cingunt,
环绕着闪耀的十二道黄金光芒,
Solis avi specimen; bigis it Turnus in albis,
这是祖父太阳神的象征;图尔努斯乘着白色双马战车而行,
bina manu lato crispans hastilia ferro;
手中挥舞着两柄装有宽阔铁刃的长枪;
hinc pater Aeneas, Romanae stirpis origo,
这一侧,罗马血脉的始祖、父埃涅阿斯
sidereo flagrans clipeo et caelestibus armis,
闪烁着他那如星辰般的盾牌和天赐的铠甲,
et iuxta Ascanius, magnae spes altera Romae,
紧随其后的是大罗马帝国的第二希望阿斯卡尼乌斯,
procedunt castris, puraque in veste sacerdos
他们一同走出营区。身着洁白祭司法衣的祭司
saetigeri fetum suis intonsamque bidentem
牵来了一头刚毛母猪的小猪和一头未剪毛的双齿羊,
adtulit admovitque pecus flagrantibus aris.
并将祭兽牵至熊熊燃烧的祭坛旁。
Illi ad surgentem conversi lumina3 solem
他们将双眼转向升起的太阳,
dant fruges manibus salsas et tempora ferro
亲手献上盐拌麦粒,并用铁刃
summa notant pecudum paterisque altaria libant.
剪下兽额顶部的毛发作记号,并从盘中向祭坛奠酒。
Tum pius Aeneas stricto sic ense precatur:
随后,虔诚的埃涅阿斯拔出宝剑,如此祈祷:
Esto nunc Sol testis et haec mihi Terra vocanti,
“现在,太阳啊,还有我呼唤着的这片大地,请为我作证,
quam propter tantos potui perferre labores,
为了你们,我得以忍受如此巨大的劳苦;
et pater omnipotens et tu Saturnia coniunx,
还有全能的父,以及你,萨图尔努斯的女儿、妻子,
iam melior, iam, diva, precor, tuque inclute Mavors,
如今我祈求你,女神啊,变得更加仁慈;还有你,显赫的马尔斯,
cuncta tuo qui bella, pater, sub numine torques;
父亲啊,在你的神威下掌控一切战争;
fontisque fluviosque voco, quaeque aetheris alti
我亦呼唤泉源与河流,以及高天之上的
religio et quae caeruleo sunt numina ponto:
崇敬之物,和蓝色大海中的神灵:
cesserit Ausonio si fors victoria Turno,
如果命运使胜利归于奥索尼亚人图尔努斯,
convenit Evandri victos discedere ad urbem,
双方商定战败者退往埃万德尔的城市,
cedet Iulus agris, nec post arma ulla rebelles
尤路斯将离开这片土地,此后埃涅阿斯的后裔绝不再起兵反叛
Aeneadae referent ferrove haec regna lacessent,
或以兵刃侵扰这个王国;
sin nostrum adnuerit nobis Victoria Martem
但如果胜利女神恩准战争归于我们
(ut potius reor et potius di numine firment),
(我更倾向于如此认为,也愿神明以其神威予以昭示),
non ego nec Teucris Italos parere iubebo
我不会命令意大利人臣服于特夫克里人,
nec mihi regna peto: paribus se legibus ambae
我也不为自己谋求王国:让这两个未被征服的民族
invictae gentes aeterna in foedera mittant.
在平等的法律下,携手结成永恒的盟约。
Sacra deosque dabo; socer arma Latinus habeto,
我将奉献祭礼与神明;岳父拉丁斯保留其兵权,
imperium sollemne socer; mihi moenia Teucri
岳父保留其惯常的统治权;特夫克里人将为我
constituent, urbique dabit Lavinia nomen.
建造城墙,而拉维尼娅将用她的名字命名这座城市。”
Sic prior Aeneas; sequitur sic deinde Latinus
埃涅阿斯首先如此表态;随后拉丁斯也紧随其后,
suspiciens caelum tenditque ad sidera dextram:
他仰望上天,并向星空伸出右手:
Haec eadem, Aenea, terram mare sidera iuro
“埃涅阿斯啊,我指着这同样的大地、海洋和星空起誓,
Latonaeque genus duplex Ianumque bifrontem
还有拉托娜的双生子、双面雅努斯,
vimque deum infernam et duri sacraria Ditis;
以及阴间的神力与严酷的迪斯的圣殿;
audiat haec genitor, qui foedera fulmine sancit.
愿以雷霆确立盟约的父神听见此誓。
Tango aras, medios ignis et numina testor:
我手抚祭坛,以我们中间的火焰与神明为证:
nulla dies pacem hanc Italis nec foedera rumpet,
无论局势如何发展,任何日子都不能破裂意大利人的这番和平与盟约;
quo res cumque cadent; nec me vis ulla volentem
任何力量也不能违背我的意愿使我改变心意,哪怕它将大地倾泻入波涛,
avertet, non, si tellurem effundat in undas
以洪水混杂天地,并将天空溶解于塔耳塔洛斯;
diluvio miscens caelumque in Tartara solvat;
正如这柄权杖
ut sceptrum hoc (dextra sceptrum nam forte gerebat)
(因为他右手正巧拿着一柄权杖)
numquam fronde levi fundet virgulta nec umbras,
绝不会以轻柔的绿叶吐出嫩芽或投下绿荫,
cum semel in silvis imo de stirpe recisum
自它在森林中被从最底部的树干上砍下后,
matre caret posuitque comas et bracchia ferro,
便失去了母体,铁刃已剥去了它的发丝与臂膀,
olim arbos, nunc artificis manus aere decoro
它曾是一棵树,如今工匠之手用美丽的青铜将其包裹,
inclusit patribusque dedit gestare Latinis.
并赐予拉丁的长老们执掌。”
Talibus inter se firmabant foedera dictis
他们在众领袖的围观瞩目中,以这般言辞确立了盟约。
conspectu in medio procerum. Tum rite sacratas
随后,他们依礼在烈火中宰杀了神圣的祭兽,
in flammam iugulant pecudes et viscera vivis
从活生生的兽身上掏出内脏,并用满载的祭盘将祭坛堆满。
eripiunt cumulantque oneratis lancibus aras.
然而,在鲁图利亚人看来,这场决斗早已显得不公平,
At vero Rutulis inpar ea pugna videri
他们的心中交织着复杂的各种情绪;
iamdudum et vario misceri pectora motu;4
当他们更近地看清双方力量并不均等时,这种情绪愈发强烈。
tum magis, ut propius cernunt non viribus aequis.
图尔努斯以沉静的步伐走上前来,双眼低垂,
Adiuvat incessu tacito progressus et aram
虔诚地拜祭祭坛,这更助长了这种气氛,
suppliciter venerans demisso lumine Turnus
还有他那憔悴的双颊,以及年轻身躯上显露的苍白。
tabentesque genae et iuvenali in corpore pallor.
当姐姐尤图尔纳看到这种议论纷纷传开,
Quem simul ac Iuturna soror crebrescere vidit
群众动摇的心开始发生变化时,
sermonem et volgi variare labantia corda,
她便化身为卡墨尔斯的模样,深入到战阵之中。
in medias acies, formam adsimulata Camerti,
(那卡墨尔斯出身于祖传的显赫世家,其父之勇武名声在外,
cui genus a proavis ingens clarumque paternae
他自己也是战场上最勇猛的战士。)
nomen erat virtutis, et ipse acerrimus armis,
熟稔局势的她,冲入战阵中央,
in medias dat sese acies haud nescia rerum
散布各种谣言,并如此说道:
rumoresque serit varios ac talia fatur:
“鲁图利亚人啊,为了所有这些人的利益,只拿一个人的性命
Non pudet, O Rutuli, pro cunctis talibus unam
去冒险,难道你们不感到羞耻吗?我们在数量或力量上不均等吗?
obiectare animam? Numerone an viribus aequi
看啊,这里有所有的特洛伊人和阿尔卡迪亚人,
non sumus? En omnes et Troes et Arcades hi sunt
还有那受命运支配的队伍、对图尔努斯怀有敌意的埃特鲁里亚:
fatalesque manus, infensa Etruria Turno:
就算我们每隔一个人去交战,也几乎没有足够的敌人。
vix hostem, alterni si congrediamur, habemus.
他固然会因为名声而升入天神那里,他将自己献祭于这些天神的祭坛,
Ille quidem ad superos, quorum se devovet aris,
并且会活在众人的口中传颂:
succedet fama vivusque per ora feretur:nos patria amissa dominis parere superbis
而我们,在失去了祖国之后,将不得不屈服于傲慢的主人之下,
- 12.159auctor ego audendi
audendi 是动名词 audere 的属格形式,修饰名词 auctor(保证人、倡导者)。意为“敢于行动的保证人/促成者”。
- 12.161Interea reges
复数主语 reges(国王们)与第169行的动词 procedunt(前进)相呼应,但在它们之间,插入了对各位国王(拉丁斯、图尔努斯、埃涅阿斯等)的长篇个体化描写。
- 12.172conversi lumina
conversi 是具有中动或反身意义的被动分词。lumina 是关系代格(即希腊式代格)或分词的直接宾语,表示“将眼睛转过去”。
- 12.216ea pugna videri / iamdudum et vario misceri pectora motu
videri 和 misceri 是历史不定式(historical infinitive),相当于未完成过去时直说法(videbatur、miscebantur),用于在紧迫的场景中使描写更加迅速和生动。
