- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:12.1-12.77
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
目睹拉丁军队处于劣势,图尔努斯要求与埃涅阿斯进行单挑决斗。尽管拉丁努斯国王和阿玛塔王后苦苦劝阻,他仍执意不改决心。
Turnus ut infractos adverso Marte Latinos
当图尔努斯看到拉提姆人因逆境的战火而溃不成军、
defecisse videt, sua nunc promissa reposci,
丧失斗志,而他自己的承诺如今被要求履行,
se signari oculis, ultro implacabilis ardet
自己也成了众人瞩目的焦点时,他不由自主地燃起无法平息的怒火,
attollitque animos. Poenorum qualis in arvis
振作起精神。正如在迦太基的荒野中,
saucius ille gravi venantum vulnere pectus1
那只胸口被猎人重创、留下深深伤口的雄狮,
tum demum movet arma leo gaudetque comantis
只有在此时才终于展开反击,它欢快地
excutiens cervice toros fixumque latronis
抖落颈部茂密的鬃毛,毫无惧色地
inpavidus frangit telum et fremit ore cruento:
咬断强盗刺入的矛头,用血淋淋的口发出咆哮:
haud secus adcenso gliscit violentia Turno.
与此毫无二致,激愤在燃烧的图尔努斯心中不断高涨。
Tum sic adfatur regem atque ita turbidus infit:
于是,他向国王如此诉说,并在狂躁中这样开始说道:
Nulla mora in Turno; nihil est quod dicta retractent
“图尔努斯绝无拖延;懦弱的埃涅阿斯之徒没有任何理由
ignavi Aeneadae, nec quae pepigere recusent.
收回他们说过的话,也没有理由拒绝他们所达成的协议。
Congredior, fer sacra, pater, et concipe foedus.
我去迎战;父亲,请带来祭品,并主持缔结盟约。
Aut hac Dardanium dextra sub Tartara mittam,
我要么用这只右手,将那个亚洲的逃兵
desertorem Asiae (sedeant spectentque Latini),
送入塔耳塔洛斯的深渊(让拉提姆人坐在一旁观看),
et solus ferro crimen commune refellam,
独自用剑洗刷这共同的耻辱,
aut habeat victos, cedat Lavinia coniunx.
要么让他拥有战败的我们,让拉维尼娅成为他的妻子。”
Olli sedato respondit corde Latinus:
拉提努斯以平静的心境回答他:
O praestans animi2 iuvenis, quantum ipse feroci
“喔,精神超群的青年啊,你自身越是凭借狂野的
virtute exsuperas, tanto me impensius aequum est
勇气超越常人,我就越应当更加审慎地
consulere atque omnis metuentem expendere casus.
为你考虑,并在忧虑中权衡一切不测的后果。
Sunt tibi regna patris Dauni, sunt oppida capta
你拥有你父亲达乌努斯的王国,拥有许多由你亲手
multa manu, nec non aurumque animusque Latino est;
攻占的城镇,并且拉提努斯也拥有黄金和看重你的心意。
sunt aliae innuptae Latio et Laurentibus arvis,
在拉提姆和劳伦斯的土地上,还有其他未婚的少女,
nec genus indecores. Sine me haec haud mollia fatu
且门第并非不配。请允许我抛开欺瞒,
sublatis aperire dolis, simul hoc animo hauri.
坦诚吐露这些并不容易说出口的话,同时将此牢记于心。
Me natam nulli veterum sociare procorum
命运不容许我将女儿与过去的任何一位求婚者结合,
fas erat, idque omnes divique hominesque canebant.
所有的神明与世人也都曾如此预言。
Victus amore tui, cognato sanguine victus
然而,因对你的爱而屈服,因同胞的血脉、
coniugis et maestae lacrumis, vincla omnia rupi:
以及我那悲伤妻子的眼泪而屈服,我挣脱了一切束缚:
promissam eripui genero, arma impia sumpsi.
我从女婿手中夺走了曾许配给他的姑娘,并拿起了不义之兵。
Ex illo qui me casus, quae, Turne, sequantur
图尔努斯啊,自那时起,你看到了什么样的灾难纠缠着我,什么样的
bella, vides, quantos primus patiare labores.
战争在继续,而你自身又首先承受了多么巨大的苦难。
Bis magna victi pugna vix urbe tuemur
我们在两次大战中落败,如今只能在城中勉强守护
spes Italas; recalent nostro Thybrina fluenta
意大利的希望;台伯河的流水至今仍因我们的
sanguine adhuc campique ingentes ossibus albent.
鲜血而温热,辽阔的平原也因白骨而显得苍白。
Quo referor totiens? Quae mentem insania mutat?
我为何屡次迷途折返?是什么狂热改变了我的心意?
Si Turno exstincto socios sum adscire paratus,
如果在图尔努斯死后我便准备接纳他们为盟友,
cur non incolumi3 potius certamina tollo?
为什么我不在他安然无恙时,反而提前结束争端?
Quid consanguinei Rutuli, quid cetera dicet
如果我将你——愿命运推翻我的话语!——
Italia, ad mortem si te—Fors dicta refutet!—
推向死亡,同宗的鲁图利亚人,以及其他的
prodiderim, natam et conubia nostra petentem?
意大利人会怎么说?而你却一直在追求我的女儿和我们的联姻。
Respice res bello varias; miserere parentis
顾及一下战争那变幻莫测的命运吧;怜悯你那高龄的
longaevi, quem nunc maestum patria Ardea longe
父亲吧,如今他正身处悲伤之中,远方的故土阿尔代亚
dividit. Haudquaquam dictis violentia Turni
将他与你远远隔开。”然而,图尔努斯的激愤
flectitur: exsuperat magis aegrescitque medendo.
绝未因这些话而有丝毫动摇:反而愈发高涨,因试图医治而病情加重。
Ut primum fari potuit, sic institit ore:
一旦他终于能够开口,便如此倾吐道:
Quam pro me curam geris, hanc precor, optime, pro me
“最尊贵的人啊,你为我所怀的这份顾虑,我恳求你,为了我的缘故
deponas letumque sinas pro laude pacisci:
把它放下吧,请容许我用死亡去换取荣耀:
et nos tela, pater, ferrumque haud debile dextra
父亲啊,因为我们的右手也同样能掷出绝非无力的武器
spargimus; et nostro sequitur de volnere sanguis.
和铁器,而且从我们的伤口中也同样会流出鲜血。
longe illi dea mater erit, quae nube fugacem
他的女神母亲不会在他身边,无法用女人的
feminea tegat et vanis sese occulat umbris.
云雾遮蔽逃跑的他,并将自己隐藏在虚无的阴影中。”
At regina, nova pugnae conterrita sorte,
然而,王后被这战斗的新局势吓坏了,
flebat et ardentem generum monitura tenebat:
哭泣着,想要劝诫并拉住她那狂热的女婿:
Turne, per has ego te lacrimas, per siquis Amatae
“图尔努斯啊,凭着这些眼泪,凭着对阿玛塔的
tangit honos animum4 (spes tu nunc una, senectae
任何敬意如果能触动你的心(你如今是我们唯一的希望,
tu requies miserae, decus imperiumque Latini
我悲惨晚年的慰藉,拉提努斯的荣耀与统治权
te penes, in te omnis domus inclinata recumbit).
尽在你的掌握,我们整个倾斜的家族都依靠着你)。
unum oro: desiste manum committere Teucris.
我唯有一事相求:不要与特夫克里人交手。
Qui te cumque manent isto certamine casus,
无论在那场决斗中有什么样的命运等待着你,图尔努斯,
et me, Turne, manent: simul haec invisa relinquam
它们也同样在等待着我:我将同时离开这令人厌恶的
lumina nec generum Aenean captiva videbo.
光芒(生命),绝不作为女囚看到埃涅阿斯成为我的女婿。”
Accepit vocem lacrimis Lavinia matris
拉维尼娅流着眼泪听着母亲的话,
flagrantis perfusa genas,5 quoi plurimus ignem
泪水浸湿了她燃烧的脸颊,极度的羞红
subiecit rubor et calefacta per ora cucurrit.
为她点燃了火焰,并在她温热的脸庞上蔓延。
Indum sanguineo veluti violaverit ostro
仿佛有人用血红的紫染料玷污了
siquis ebur, aut mixta rubent ubi lilia multa
印度象牙,或者如同白色的百合在混入许多
alba rosa: talis virgo dabat ore colores.
红玫瑰时呈现出绯红:少女的面容正是呈现出这样的色彩。
Illum turbat amor, figitque in virgine voltus:
图尔努斯被爱意扰乱了心神,双眼紧盯着少女:
ardet in arma magis paucisque adfatur Amatam.
他对战斗燃起了更强的渴望,并对阿玛塔简短地说道。
Ne, quaeso, ne me lacrimis neve omine tanto
“母亲啊,求你不要用眼泪,也不要用这样不祥的兆头
prosequere in duri certamina Martis euntem,
来送别走向残酷战争决斗的我,
O mater; neque enim Turno mora libera mortis.
因为图尔努斯并无拖延死亡的自由。
Nuntius haec Idmon Phrygio mea dicta tyranno
传令官伊德蒙,请将我这些绝不会令其愉悦的
haud placitura refer: cum primum crastina caelo
话转达给那位弗里吉亚的僭主:‘明日天空中
puniceis invecta rotis Aurora rubebit,
乘着深红色车轮的曙光一泛起红晕,’”,
- 12.5saucius... pectus
pectus(胸)是修饰被动完成分词 saucius(受伤的)的“关系宾格”(或希腊式宾格),用以指明狮子受伤的具体身体部位。
- 12.19praestans animi
animi 是修饰形容词 praestans(杰出的)的“关系属格”(或尊崇属格),意为“在心灵/精神上杰出”。
- 12.39incolumi
虽然语法上也可以解释为与格,但此处最好理解为省略了 Turno 的“夺格绝对结构”,意为“在他(图尔努斯)安全无恙、健在之时”。
- 12.56per siquis Amatae / tangit honos animum
介词 per(凭着)之后直接跟条件从句 si quis honos... tangit(如果某种敬意触动……),这是一种破格结构。标准句法本应为 per honorem, si quis...(凭着某种敬意,如果有的话……),但在哀求的紧迫感中被压缩了。
- 12.65flagrantis perfusa genas
被动完成分词 perfusa(被浸湿的)在此处具有中动意向(希腊式),直接带宾格的 genas(双颊),意为“浸湿了她自己炽热的双颊”。
