← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§12.640-12.717

埃涅阿斯与图尔努斯的单挑开战

图尔努斯从萨克斯处得知王后自杀和城市危在旦夕的消息,决意与埃涅阿斯进行单挑并冲向城墙。埃涅阿斯也相应地中断了攻城,两位英雄终于在空旷的原野上展开了直接对决。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
640

​oppetere1 ingentem atque ingenti volnere victum.

那个巨人般的男子,因遭受巨大的创伤被击败,正面临死亡。

​Occidit infelix nostrum ne dedecus Ufens

不幸的乌芬斯倒下了,免得看见我们的耻辱;

​adspiceret; Teucri potiuntur corpore et armis.

特瓦克里人得到了他的遗体和武具。

​Exscindine domos (id rebus defuit unum)

难道我要容忍家园被毁灭(这已是惨境中唯一缺少的一环),

​perpetiar, dextra nec Drancis dicta refellam?

并且不用右手去驳斥德兰克斯的闲言碎语吗?

645

​Terga dabo et Turnum fugientem haec terra videbit?

我要转身逃跑吗?这片土地难道要看着图尔努斯奔逃?

​Usque adeone mori miserum est? Vos O mihi Manes

难道死就真的那么凄惨吗?哦,地府的亡灵们,请对我仁慈吧,

​este boni, quoniam superis aversa voluntas!

因为天神们的意志已经背离了我!

​Sancta ad vos anima atque istius nescia culpae

我将带着纯洁的、未曾蒙受那般耻辱的灵魂下到你们那里,

​descendam, magnorum haud umquam indignus avorum.

决不愧对伟大的列祖列宗。

650

​Vix ea fatus erat: medios volat ecce per hostis

他话音刚落,看啊,萨克斯骑着一匹口吐白沫的烈马,

​vectus equo spumante Saces, adversa sagitta

穿过敌人包围飞奔而来,他的脸迎面被箭射伤,

​saucius ora,2 ruitque implorans nomine Turnum:

他奔跑着,高声呼喊并恳求图尔努斯:

​Turne, in te suprema salus: miserere tuorum.

“图尔努斯,最后的救赎全在你身上,可怜可怜你的族人吧。

​Fulminat Aeneas armis summasque minatur

埃涅阿斯的盔甲闪耀着雷霆般的光芒,威胁要摧毁

655

​deiecturum arces Italum exscidioque daturum;

意大利人最高的城堡,并付诸毁灭;

​iamque faces ad tecta volant. In te ora Latini,

如今火把正飞向屋顶。拉丁人把脸庞转向你,

​in te oculos referunt; mussat rex ipse Latinus,

眼睛注视着你;国王拉丁乌斯本人也在嘀咕,

​quos generos vocet aut quae sese ad foedera flectat.

应该称谁为女婿,或者应当归顺哪一份盟约。

​Praeterea regina, tui fidissima, dextra

此外,对你最忠心的王后已亲手

660

​occidit ipsa sua lucemque exterrita fugit.

结束了生命,在极度惊恐中逃离了人世之光。

​Soli pro portis Messapus et acer Atinas

只有梅萨普斯和英勇的阿提纳斯在城门前

​sustentant aciem. Circum hos utrimque phalanges

支撑着战线。在他们周围,密密麻麻的方阵

​stant densae, strictisque seges mucronibus horret

耸立在两侧,出鞘的剑锋如铁质的麦浪般森然矗立:

​ferrea: tu currum deserto in gramine versas.

而你却在荒废的草地上打转着战车。”

665

​Obstipuit varia confusus imagine rerum

图尔努斯被这错综复杂的局势画面弄得惊愕而困惑,

​Turnus et obtutu tacito stetit. Aestuat ingens

默默伫立凝视。在他的一颗心中,交织涌动着

​uno in corde pudor mixtoque insania luctu

巨大的耻辱、混杂着悲伤的狂乱、

​et furiis agitatus amor et conscia virtus.

被狂怒驱使的爱以及自觉的英勇。

​Ut primum discussae umbrae et lux reddita menti,

当阴霾消散、心智重获光明之刻,

670

​ardentis oculorum orbes ad moenia torsit

他焦灼不安地将炽热的双眼投向城墙,

​turbidus eque rotis magnam respexit ad urbem.

并从战车上回首望向那座宏伟的城市。

​Ecce autem flammis inter tabulata volutus

看啊,一道在楼层间翻滚的火焰漩涡

​ad caelum undabat vortex turrimque tenebat,

正向天空卷去,吞噬着那座塔楼——

​turrim, compactis trabibus quam eduxerat ipse

那座他亲自用紧密的木梁建造起来、

675

​subdideratque rotas pontisque instraverat altos.

在下面装上轮子,并架设了高桥的塔楼。

​Iam iam fata, soror, superant; absiste morari;

“姐姐啊,现在,命运终究战胜了我们;别再阻拦了;

​quo deus et quo dura vocat Fortuna, sequamur.

让我们追随神明和残酷命运所召唤的方向吧。

​Stat3 conferre manum Aeneae, stat quidquid acerbi est

我决意与埃涅阿斯交手,决意承受死亡所带来的一切痛苦;

​morte pati; neque me indecorem, germana, videbis

妹妹啊,你不会再看见我

680

​amplius. Hunc, oro, sine me furere ante furorem.

苟延残喘。求你让我在死前释放这最后的狂烈吧。”

​Dixit et e curru saltum dedit ocius arvis

他说完,便飞速从战车上跳落到平野,

​perque hostis, per tela ruit maestamque sororem

冲过敌人,穿过枪林弹雨,抛下哀伤的姐姐,

​deserit ac rapido cursu media agmina rumpit.

以迅猛的步伐冲散了阵列的中部。

​Ac veluti montis saxum de vertice praeceps

犹如一块巨石从山顶上轰然坠落,

685

​cum ruit avulsum vento, seu turbidus imber

它被狂风刮落,或被暴雨

​proluit aut annis solvit sublapsa vetustas;

冲刷,再或是岁月流逝使其松动解体;

​fertur in abruptum magno mons improbus actu

那无情的山石以巨大的势头冲下悬崖,

​exsultatque solo, silvas armenta virosque

在地面上弹跳,将森林、牲畜和人类

​involvens secum: disiecta per agmina Turnus

一同卷走:图尔努斯穿过溃散的阵列,

690

​sic urbis ruit ad muros, ubi plurima fuso

就这样冲向城墙,在那里,流淌的鲜血

​sanguine terra madet striduntque hastilibus aurae,

已将大地浸透,飞舞的标枪在风中呼啸,

​significatque manu et magno simul incipit ore:

他用手示意,同时大声喊道:

​Parcite iam, Rutuli, et vos tela inhibete, Latini;

“停手吧,鲁图里人!放下你们的武器,拉丁人!

​quaecumque est Fortuna, mea est: me verius unum

无论命运如何,皆由我来承担:由我独自一人

695

​pro vobis foedus luere et decernere ferro.

代替你们偿付盟约的代价,并用剑来决一死战,这才是最公正的。”

​Discessere omnes medii spatiumque dedere.

阵中的所有人纷纷退后,让开了空地。

​At pater Aeneas audito nomine Turni

而父亲埃涅阿斯一听到图尔努斯的名字,

​deserit et muros et summas deserit arces

便撤离了城墙,也撤离了高耸的城堡,

​praecipitatque moras omnis, opera omnia rumpit,

抛开了一切延误,中断了所有的攻城作业,

700

​laetitia exsultans, horrendumque intonat armis;

他因喜悦而欢腾,盔甲发出可怕的雷鸣般的声响;

​quantus Athos aut quantus Eryx aut ipse coruscis

他伟岸如阿索斯山,高大如埃里克斯山,或者就像父亲亚平宁山脉本身,

​cum fremit ilicibus quantus gaudetque nivali

当他在闪烁的冬青栎林中怒吼,并因

​vertice se attollens pater Appenninus ad auras.

用白雪皑皑的山顶拔入云霄而欢欣鼓舞。

​Iam vero et Rutuli certatim et Troes et omnes

如今,鲁图里人、特洛伊人以及所有的

705

​convertere oculos Itali, quique alta tenebant

意大利人都竞相投去目光,不论是那些坚守在高大

​moenia quique imos pulsabant ariete muros,

城墙上的人,还是那些正用冲车撞击城墙根部的人,

​armaque deposuere umeris. Stupet ipse Latinus

纷纷把武器从肩上卸下。拉丁乌斯国王本人也惊叹不已,

​ingentis, genitos diversis partibus orbis,

惊叹这两位诞生于世界不同角落的伟岸男子,

​inter se coiisse viros et cernere ferro.

竟然相遇在一起,并用钢铁来决一胜负。

710

​Atque illi, ut vacuo patuerunt aequore campi,

当原野敞开为一片空旷的平川,

​procursu rapido, coniectis eminus hastis,

伴着迅猛的冲刺,从远处掷出长枪,

​invadunt Martem clipeis atque aere sonoro.

带着盾牌和铮铮作响的青铜甲冲入沙场。

​Dat gemitum tellus; tum crebros ensibus ictus

大地发出呻吟;随后他们用宝剑加倍地

​congeminant: fors et virtus miscentur in unum.

频频重击:运气与勇气交融在一起。

715

​Ac velut ingenti Sila summove Taburno

犹如在巍峨的西拉山或塔布尔努斯山顶,

​cum duo conversis inimica in proelia tauri

当两只公牛转过牛角冲入敌对的厮杀;

​frontibus incurrunt; pavidi cessere magistri,

惊恐的牧人们已经退缩,

语法注3 条
  1. 12.640oppetere

    承接前文第12.638-639行中的 vidi oculos ante ipse meos me voce vocantem / Murranum(我亲眼看见穆拉努斯就在我的面前高呼着我的名字)之后的宾格加不定式结构(对格不定式构文)。其中宾格名词 Murranum(以及与其一致的修饰语 ingentem ... victum)作为不定式 oppetere(意为“面临死亡”、“死去”)的逻辑主语。

  2. 12.652saucius ora

    ora(意为“脸”、“面容”)为复数宾格。此处的宾格作形容词 saucius(意为“受伤的”)的“关系宾格”(亦称希腊式宾格),用于限定身体受伤的具体部位(“面部受伤”)。

  3. 12.678Stat

    动词 stare 在此处作比喻性的无人称表达,意为“决心已定”、“决定”,其后接不定式 conferre(以及与之并列的 pati)作为真正的逻辑主语(“与埃涅阿斯交手的决心已定”)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:12.640-12.717