- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:12.640-12.717
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-31
图尔努斯从萨克斯处得知王后自杀和城市危在旦夕的消息,决意与埃涅阿斯进行单挑并冲向城墙。埃涅阿斯也相应地中断了攻城,两位英雄终于在空旷的原野上展开了直接对决。
oppetere1 ingentem atque ingenti volnere victum.
那个巨人般的男子,因遭受巨大的创伤被击败,正面临死亡。
Occidit infelix nostrum ne dedecus Ufens
不幸的乌芬斯倒下了,免得看见我们的耻辱;
adspiceret; Teucri potiuntur corpore et armis.
特瓦克里人得到了他的遗体和武具。
Exscindine domos (id rebus defuit unum)
难道我要容忍家园被毁灭(这已是惨境中唯一缺少的一环),
perpetiar, dextra nec Drancis dicta refellam?
并且不用右手去驳斥德兰克斯的闲言碎语吗?
Terga dabo et Turnum fugientem haec terra videbit?
我要转身逃跑吗?这片土地难道要看着图尔努斯奔逃?
Usque adeone mori miserum est? Vos O mihi Manes
难道死就真的那么凄惨吗?哦,地府的亡灵们,请对我仁慈吧,
este boni, quoniam superis aversa voluntas!
因为天神们的意志已经背离了我!
Sancta ad vos anima atque istius nescia culpae
我将带着纯洁的、未曾蒙受那般耻辱的灵魂下到你们那里,
descendam, magnorum haud umquam indignus avorum.
决不愧对伟大的列祖列宗。
Vix ea fatus erat: medios volat ecce per hostis
他话音刚落,看啊,萨克斯骑着一匹口吐白沫的烈马,
vectus equo spumante Saces, adversa sagitta
穿过敌人包围飞奔而来,他的脸迎面被箭射伤,
saucius ora,2 ruitque implorans nomine Turnum:
他奔跑着,高声呼喊并恳求图尔努斯:
Turne, in te suprema salus: miserere tuorum.
“图尔努斯,最后的救赎全在你身上,可怜可怜你的族人吧。
Fulminat Aeneas armis summasque minatur
埃涅阿斯的盔甲闪耀着雷霆般的光芒,威胁要摧毁
deiecturum arces Italum exscidioque daturum;
意大利人最高的城堡,并付诸毁灭;
iamque faces ad tecta volant. In te ora Latini,
如今火把正飞向屋顶。拉丁人把脸庞转向你,
in te oculos referunt; mussat rex ipse Latinus,
眼睛注视着你;国王拉丁乌斯本人也在嘀咕,
quos generos vocet aut quae sese ad foedera flectat.
应该称谁为女婿,或者应当归顺哪一份盟约。
Praeterea regina, tui fidissima, dextra
此外,对你最忠心的王后已亲手
occidit ipsa sua lucemque exterrita fugit.
结束了生命,在极度惊恐中逃离了人世之光。
Soli pro portis Messapus et acer Atinas
只有梅萨普斯和英勇的阿提纳斯在城门前
sustentant aciem. Circum hos utrimque phalanges
支撑着战线。在他们周围,密密麻麻的方阵
stant densae, strictisque seges mucronibus horret
耸立在两侧,出鞘的剑锋如铁质的麦浪般森然矗立:
ferrea: tu currum deserto in gramine versas.
而你却在荒废的草地上打转着战车。”
Obstipuit varia confusus imagine rerum
图尔努斯被这错综复杂的局势画面弄得惊愕而困惑,
Turnus et obtutu tacito stetit. Aestuat ingens
默默伫立凝视。在他的一颗心中,交织涌动着
uno in corde pudor mixtoque insania luctu
巨大的耻辱、混杂着悲伤的狂乱、
et furiis agitatus amor et conscia virtus.
被狂怒驱使的爱以及自觉的英勇。
Ut primum discussae umbrae et lux reddita menti,
当阴霾消散、心智重获光明之刻,
ardentis oculorum orbes ad moenia torsit
他焦灼不安地将炽热的双眼投向城墙,
turbidus eque rotis magnam respexit ad urbem.
并从战车上回首望向那座宏伟的城市。
Ecce autem flammis inter tabulata volutus
看啊,一道在楼层间翻滚的火焰漩涡
ad caelum undabat vortex turrimque tenebat,
正向天空卷去,吞噬着那座塔楼——
turrim, compactis trabibus quam eduxerat ipse
那座他亲自用紧密的木梁建造起来、
subdideratque rotas pontisque instraverat altos.
在下面装上轮子,并架设了高桥的塔楼。
Iam iam fata, soror, superant; absiste morari;
“姐姐啊,现在,命运终究战胜了我们;别再阻拦了;
quo deus et quo dura vocat Fortuna, sequamur.
让我们追随神明和残酷命运所召唤的方向吧。
Stat3 conferre manum Aeneae, stat quidquid acerbi est
我决意与埃涅阿斯交手,决意承受死亡所带来的一切痛苦;
morte pati; neque me indecorem, germana, videbis
妹妹啊,你不会再看见我
amplius. Hunc, oro, sine me furere ante furorem.
苟延残喘。求你让我在死前释放这最后的狂烈吧。”
Dixit et e curru saltum dedit ocius arvis
他说完,便飞速从战车上跳落到平野,
perque hostis, per tela ruit maestamque sororem
冲过敌人,穿过枪林弹雨,抛下哀伤的姐姐,
deserit ac rapido cursu media agmina rumpit.
以迅猛的步伐冲散了阵列的中部。
Ac veluti montis saxum de vertice praeceps
犹如一块巨石从山顶上轰然坠落,
cum ruit avulsum vento, seu turbidus imber
它被狂风刮落,或被暴雨
proluit aut annis solvit sublapsa vetustas;
冲刷,再或是岁月流逝使其松动解体;
fertur in abruptum magno mons improbus actu
那无情的山石以巨大的势头冲下悬崖,
exsultatque solo, silvas armenta virosque
在地面上弹跳,将森林、牲畜和人类
involvens secum: disiecta per agmina Turnus
一同卷走:图尔努斯穿过溃散的阵列,
sic urbis ruit ad muros, ubi plurima fuso
就这样冲向城墙,在那里,流淌的鲜血
sanguine terra madet striduntque hastilibus aurae,
已将大地浸透,飞舞的标枪在风中呼啸,
significatque manu et magno simul incipit ore:
他用手示意,同时大声喊道:
Parcite iam, Rutuli, et vos tela inhibete, Latini;
“停手吧,鲁图里人!放下你们的武器,拉丁人!
quaecumque est Fortuna, mea est: me verius unum
无论命运如何,皆由我来承担:由我独自一人
pro vobis foedus luere et decernere ferro.
代替你们偿付盟约的代价,并用剑来决一死战,这才是最公正的。”
Discessere omnes medii spatiumque dedere.
阵中的所有人纷纷退后,让开了空地。
At pater Aeneas audito nomine Turni
而父亲埃涅阿斯一听到图尔努斯的名字,
deserit et muros et summas deserit arces
便撤离了城墙,也撤离了高耸的城堡,
praecipitatque moras omnis, opera omnia rumpit,
抛开了一切延误,中断了所有的攻城作业,
laetitia exsultans, horrendumque intonat armis;
他因喜悦而欢腾,盔甲发出可怕的雷鸣般的声响;
quantus Athos aut quantus Eryx aut ipse coruscis
他伟岸如阿索斯山,高大如埃里克斯山,或者就像父亲亚平宁山脉本身,
cum fremit ilicibus quantus gaudetque nivali
当他在闪烁的冬青栎林中怒吼,并因
vertice se attollens pater Appenninus ad auras.
用白雪皑皑的山顶拔入云霄而欢欣鼓舞。
Iam vero et Rutuli certatim et Troes et omnes
如今,鲁图里人、特洛伊人以及所有的
convertere oculos Itali, quique alta tenebant
意大利人都竞相投去目光,不论是那些坚守在高大
moenia quique imos pulsabant ariete muros,
城墙上的人,还是那些正用冲车撞击城墙根部的人,
armaque deposuere umeris. Stupet ipse Latinus
纷纷把武器从肩上卸下。拉丁乌斯国王本人也惊叹不已,
ingentis, genitos diversis partibus orbis,
惊叹这两位诞生于世界不同角落的伟岸男子,
inter se coiisse viros et cernere ferro.
竟然相遇在一起,并用钢铁来决一胜负。
Atque illi, ut vacuo patuerunt aequore campi,
当原野敞开为一片空旷的平川,
procursu rapido, coniectis eminus hastis,
伴着迅猛的冲刺,从远处掷出长枪,
invadunt Martem clipeis atque aere sonoro.
带着盾牌和铮铮作响的青铜甲冲入沙场。
Dat gemitum tellus; tum crebros ensibus ictus
大地发出呻吟;随后他们用宝剑加倍地
congeminant: fors et virtus miscentur in unum.
频频重击:运气与勇气交融在一起。
Ac velut ingenti Sila summove Taburno
犹如在巍峨的西拉山或塔布尔努斯山顶,
cum duo conversis inimica in proelia tauri
当两只公牛转过牛角冲入敌对的厮杀;
frontibus incurrunt; pavidi cessere magistri,
惊恐的牧人们已经退缩,
- 12.640oppetere
承接前文第12.638-639行中的 vidi oculos ante ipse meos me voce vocantem / Murranum(我亲眼看见穆拉努斯就在我的面前高呼着我的名字)之后的宾格加不定式结构(对格不定式构文)。其中宾格名词 Murranum(以及与其一致的修饰语 ingentem ... victum)作为不定式 oppetere(意为“面临死亡”、“死去”)的逻辑主语。
- 12.652saucius ora
ora(意为“脸”、“面容”)为复数宾格。此处的宾格作形容词 saucius(意为“受伤的”)的“关系宾格”(亦称希腊式宾格),用于限定身体受伤的具体部位(“面部受伤”)。
- 12.678Stat
动词 stare 在此处作比喻性的无人称表达,意为“决心已定”、“决定”,其后接不定式 conferre(以及与之并列的 pati)作为真正的逻辑主语(“与埃涅阿斯交手的决心已定”)。
