- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:12.560-12.639
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-31
埃涅阿斯率领特洛伊军队对拉丁同盟的城市发起总攻,城内陷入一片混乱,绝望之中的王后阿玛塔自尽身亡。在平原边缘的图尔努斯听到了远处的喧嚣,拒绝了伪装成御者的妹妹尤图尔纳的劝阻,决意面对自己的命运。
Continuo pugnae adcendit maioris imago:
顿然间,一场更大战斗的画面燃起了他的心火:
Mnesthea Sergestumque vocat fortemque Serestum
他召集起姆奈斯托斯、塞尔盖斯图斯和勇敢的塞雷斯图斯,
ductores tumulumque capit, quo cetera Teucrum
作为将领,并占领了一座丘陵,在此,特瓦克里人的
concurrit legio nec scuta aut spicula densi
其余军团纷纷聚集,他们紧密地排列着,并不放下盾牌
deponunt. Celso medius stans aggere fatur:
或投枪。他伫立在高高土垒的中央,发话道:
Nequa meis esto dictis mora; Iuppiter hac stat,
“我的话语不容有半点拖延;朱庇特正站在我们这一边,
neu quis ob inceptum subitum mihi segnior ito.
任何人不得因这突然的行动而在我面前显得懈怠。
Urbem hodie, causam belli, regna ipsa Latini,
今天,我要将这座城市——战争的根源,拉丁乌斯本人的王国——
ni frenum accipere et victi parere fatentur,
除非他们认输、接受束缚并甘愿顺从,
eruam et aequa solo fumantia culmina ponam.
否则我将摧毁它,使它冒烟的屋顶与地面齐平。
Scilicet exspectem,1 libeat dum proelia Turno
难道我还得等待,直到图尔努斯高兴接受
nostra pati rursusque velit concurrere victus?
我们的决战,并且在战败之后还愿意再次交锋吗?
Hoc caput, O cives, haec belli summa nefandi:
市民们啊,这里才是关键,是这场可憎战争的总关键:
ferte faces propere foedusque reposcite flammis.
快拿火把来,用火焰重新声索我们的盟约!”
Dixerat, atque animis pariter certantibus omnes
他说完了,众人以同样争先恐后的热忱,
dant cuneum densaque ad muros mole feruntur.
结成楔形阵,以密集成团的势头向城墙冲去。
Scalae improviso subitusque apparuit ignis.
云梯骤现,大火也猝然降临。
Discurrunt alii ad portas primosque trucidant,
有人奔向各处城门,斩杀守门的先头守卫,
ferrum alii torquent et obumbrant aethera telis.
有人掷出钢铁兵刃,飞箭遮蔽了天空。
Ipse inter primos dextram sub moenia tendit
埃涅阿斯本人冲在最前,在城墙下伸出右手,
Aeneas magnaque incusat voce Latinum
大声指责拉丁乌斯,
testaturque deos, iterum se ad proelia cogi,
并起誓神明:自己是被迫再次参战,
bis iam Italos hostis, haec altera foedera rumpi.
意大利人已两次与他为敌,这第二份盟约如今也被撕毁。
Exoritur trepidos inter discordia civis:
惊恐的市民中间爆发了分歧:
urbem alii reserare iubent et pandere portas
有人主张打开城门,向达尔达尼亚人
Dardanidis ipsumque trahunt in moenia regem,
敞开,甚至要把国王本人拉到城墙前;
arma ferunt alii et pergunt defendere muros.
另一些人则拿起武器,继续坚守城墙。
Inclusas ut cum latebroso in pumice pastor
正如当牧人追踪在多孔轻石中筑巢的
vestigavit apes fumoque implevit amaro:
蜜蜂,并在巢穴中灌入苦涩的浓烟:
illae intus trepidae rerum per cerea castra
蜜蜂在里面为自己的家园惊恐万状,在蜡铸的营垒里
discurrunt magnisque acuunt stridoribus iras;
四处乱飞,发出巨大的嗡嗡声以磨砺怒火;
volvitur ater odor tectis, tum murmure caeco
漆黑的恶臭在巢中翻滚,随后,伴随着看不见的低吟,
intus saxa sonant, vacuas it fumus ad auras.
内部的石壁隆隆作响,浓烟袅袅升入晴空。
Accidit haec fessis etiam fortuna Latinis,
这场变故也降临在疲惫不堪的拉丁人头上,
quae totam luctu concussit funditus urbem.
它将整座城市彻底震碎在悲哀之中。
Regina ut tectis venientem prospicit hostem,
王后从宫中望见逼近的敌人、
incessi muros, ignis ad tecta volare,
城墙遭到围攻、烈火飞向屋顶,
nusquam acies contra Rutulas, nulla agmina Turni:
却四下不见迎击的鲁图里阵列,也不见图尔努斯的队伍:
infelix pugnae2 iuvenem in certamine credit
不幸的她以为那个青年已在交战中
exstinctum et, subito mentem turbata dolore,
丧生。她被突如其来的悲痛扰乱了心神,
se causam clamat crimenque caputque malorum,
大声控诉自己是祸因、是罪魁、是灾难的源头。
multaque per maestum demens effata furorem
她在悲伤的狂乱中胡言乱语了许久,
purpureos moritura manu discindit amictus
决意赴死的她用手扯碎了紫色的衣裳,
et nodum informis leti trabe nectit ab alta.
从高高的梁上系起那丑陋死法的结。
Quam cladem miserae postquam accepere Latinae,
悲惨的拉丁妇女们得知这起噩耗之后,
filia prima manu flavos Lavinia crinis
女儿拉维尼亚首先用手撕扯着金发、
et roseas laniata genas, tum cetera circum
抓破了玫瑰般的双颊,接着周围其他的
turba furit: resonant late plangoribus aedes.
人群也陷入狂乱:宫殿里四处回荡着捶胸顿足的哀嚎。
Hinc totam infelix volgatur fama per urbem.
自此,不幸的传言传遍了整座城市。
Demittunt mentes; it scissa veste Latinus,
人人心灰意冷;拉丁乌斯撕裂了衣服走着,
coniugis attonitus fatis urbisque ruina,
为妻子的命运和城市的毁灭震悚不已,
canitiem immundo perfusam pulvere turpans.
让肮脏的尘土沾满他的白发,使其蒙羞。
Interea extremo bellator in aequore Turnus
与此同时,在原野尽头战斗的战士图尔努斯
palantis sequitur paucos iam segnior atque
追击着少数四散的逃兵,如今他已有些倦怠,
iam minus atque minus successu laetus equorum
并且对他的战马所取得的战果也越来越提不起兴致。
attulit3 hunc illi caecis terroribus aura
微风向他送来这夹杂着未知恐惧的
commixtum clamorem adrectasque impulit aures
呼喊,而那座混乱城市的喧嚣和
confusae sonus urbis et inlaetabile murmur.
令人不悦的低语,撞击着他警觉的双耳。
Ei mihi! Quid tanto turbantur moenia luctu?
“哎呀!为何城墙因如此深重的悲哀而混乱不堪?
Quisve ruit tantus diversa clamor ab urbe?
又是什么巨大的喧嚣从遥远的城市那边传来?”
Sic ait adductisque amens subsistit habenis.
他这样说着,心乱如麻地拉紧缰绳,停下步来。
Atque huic, in faciem soror ut conversa Metisci
针对他,变作御者梅蒂斯库斯模样的姐姐,
aurigae currumque et equos et lora regebat,
执掌着战车、马谱和缰绳,
talibus occurrit dictis: Hac, Turne, sequamur
用这样的话回应他:“图尔努斯啊,让我们从这里追击
Troiugenas, qua prima viam victoria pandit;
特洛伊人吧,胜利首先在此开辟了道路;
sunt alii, qui tecta manu defendere possint.
自有其他人能亲手防卫城中的屋宇。
Ingruit Aeneas Italis et proelia miscet:
埃涅阿斯正向意大利人发起猛攻,展开厮杀:
et nos saeva manu mittamus funera Teucris.
我们也用无情的手,给特瓦克里人送去死亡。
Nec numero inferior pugnae nec honore recedes.
无论在歼敌的数量还是战斗的荣耀上,你退下时都不会逊于他人。”
Turnus ad haec:
图尔努斯对此回答:
O soror, et dudum adgnovi, cum prima per artem
“姐姐啊,我早在那时就认出了你,当你最初用计谋
foedera turbasti teque haec in bella dedisti,
扰乱盟约并投身于这场战争,
et nunc nequiquam fallis dea. Sed quis Olympo
如今你虽身为女神,却徒劳地隐瞒身份。但又有谁,想要让你
demissam tantos voluit te ferre labores?
从奥林匹斯山降下,去承受如此巨大的劳苦?
An fratris miseri letum ut crudele videres?
莫非是为了让你亲眼目睹你那可怜弟弟的残酷死状?
Nam quid ago? Aut quae iam spondet Fortuna salutem?
因为我还能做什么?又有何种命运如今在向我允诺生路?
Vidi oculos ante ipse meos me voce vocantem
我亲眼看见穆拉努斯就在我的面前高呼着我的名字,
Murranum, quo non superat mihi carior alter,
在我心中,已经没有比他更珍贵的人存活于世,”
- 12.570exspectem
表示犹豫、自问的现在时虚拟语气(“难道我应该等待吗?”)。
- 12.598infelix pugnae
与形容词 infelix 连用的关系属格(“在战斗中是不幸的”),这是一种受到希腊语语法影响的句法。
- 12.617attulit
617-619行的倒装结构。动词 attulit 的主语是 aura,宾语是 hunc ... clamorem;在接下来的子句中,sonus ... et murmur 作主语,支配动词 impulit。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
