← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§12.560-12.639

围攻拉丁之城、阿玛塔自尽与图尔努斯的决意

埃涅阿斯率领特洛伊军队对拉丁同盟的城市发起总攻,城内陷入一片混乱,绝望之中的王后阿玛塔自尽身亡。在平原边缘的图尔努斯听到了远处的喧嚣,拒绝了伪装成御者的妹妹尤图尔纳的劝阻,决意面对自己的命运。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
560

​Continuo pugnae adcendit maioris imago:

顿然间,一场更大战斗的画面燃起了他的心火:

​Mnesthea Sergestumque vocat fortemque Serestum

他召集起姆奈斯托斯、塞尔盖斯图斯和勇敢的塞雷斯图斯,

​ductores tumulumque capit, quo cetera Teucrum

作为将领,并占领了一座丘陵,在此,特瓦克里人的

​concurrit legio nec scuta aut spicula densi

其余军团纷纷聚集,他们紧密地排列着,并不放下盾牌

​deponunt. Celso medius stans aggere fatur:

或投枪。他伫立在高高土垒的中央,发话道:

565

​Nequa meis esto dictis mora; Iuppiter hac stat,

“我的话语不容有半点拖延;朱庇特正站在我们这一边,

​neu quis ob inceptum subitum mihi segnior ito.

任何人不得因这突然的行动而在我面前显得懈怠。

​Urbem hodie, causam belli, regna ipsa Latini,

今天,我要将这座城市——战争的根源,拉丁乌斯本人的王国——

​ni frenum accipere et victi parere fatentur,

除非他们认输、接受束缚并甘愿顺从,

​eruam et aequa solo fumantia culmina ponam.

否则我将摧毁它,使它冒烟的屋顶与地面齐平。

570

​Scilicet exspectem,1 libeat dum proelia Turno

难道我还得等待,直到图尔努斯高兴接受

​nostra pati rursusque velit concurrere victus?

我们的决战,并且在战败之后还愿意再次交锋吗?

​Hoc caput, O cives, haec belli summa nefandi:

市民们啊,这里才是关键,是这场可憎战争的总关键:

​ferte faces propere foedusque reposcite flammis.

快拿火把来,用火焰重新声索我们的盟约!”

​Dixerat, atque animis pariter certantibus omnes

他说完了,众人以同样争先恐后的热忱,

575

​dant cuneum densaque ad muros mole feruntur.

结成楔形阵,以密集成团的势头向城墙冲去。

​Scalae improviso subitusque apparuit ignis.

云梯骤现,大火也猝然降临。

​Discurrunt alii ad portas primosque trucidant,

有人奔向各处城门,斩杀守门的先头守卫,

​ferrum alii torquent et obumbrant aethera telis.

有人掷出钢铁兵刃,飞箭遮蔽了天空。

​Ipse inter primos dextram sub moenia tendit

埃涅阿斯本人冲在最前,在城墙下伸出右手,

580

​Aeneas magnaque incusat voce Latinum

大声指责拉丁乌斯,

​testaturque deos, iterum se ad proelia cogi,

并起誓神明:自己是被迫再次参战,

​bis iam Italos hostis, haec altera foedera rumpi.

意大利人已两次与他为敌,这第二份盟约如今也被撕毁。

​Exoritur trepidos inter discordia civis:

惊恐的市民中间爆发了分歧:

​urbem alii reserare iubent et pandere portas

有人主张打开城门,向达尔达尼亚人

585

​Dardanidis ipsumque trahunt in moenia regem,

敞开,甚至要把国王本人拉到城墙前;

​arma ferunt alii et pergunt defendere muros.

另一些人则拿起武器,继续坚守城墙。

​Inclusas ut cum latebroso in pumice pastor

正如当牧人追踪在多孔轻石中筑巢的

​vestigavit apes fumoque implevit amaro:

蜜蜂,并在巢穴中灌入苦涩的浓烟:

​illae intus trepidae rerum per cerea castra

蜜蜂在里面为自己的家园惊恐万状,在蜡铸的营垒里

590

​discurrunt magnisque acuunt stridoribus iras;

四处乱飞,发出巨大的嗡嗡声以磨砺怒火;

​volvitur ater odor tectis, tum murmure caeco

漆黑的恶臭在巢中翻滚,随后,伴随着看不见的低吟,

​intus saxa sonant, vacuas it fumus ad auras.

内部的石壁隆隆作响,浓烟袅袅升入晴空。

​Accidit haec fessis etiam fortuna Latinis,

这场变故也降临在疲惫不堪的拉丁人头上,

​quae totam luctu concussit funditus urbem.

它将整座城市彻底震碎在悲哀之中。

595

​Regina ut tectis venientem prospicit hostem,

王后从宫中望见逼近的敌人、

​incessi muros, ignis ad tecta volare,

城墙遭到围攻、烈火飞向屋顶,

​nusquam acies contra Rutulas, nulla agmina Turni:

却四下不见迎击的鲁图里阵列,也不见图尔努斯的队伍:

​infelix pugnae2 iuvenem in certamine credit

不幸的她以为那个青年已在交战中

​exstinctum et, subito mentem turbata dolore,

丧生。她被突如其来的悲痛扰乱了心神,

600

​se causam clamat crimenque caputque malorum,

大声控诉自己是祸因、是罪魁、是灾难的源头。

​multaque per maestum demens effata furorem

她在悲伤的狂乱中胡言乱语了许久,

​purpureos moritura manu discindit amictus

决意赴死的她用手扯碎了紫色的衣裳,

​et nodum informis leti trabe nectit ab alta.

从高高的梁上系起那丑陋死法的结。

​Quam cladem miserae postquam accepere Latinae,

悲惨的拉丁妇女们得知这起噩耗之后,

605

​filia prima manu flavos Lavinia crinis

女儿拉维尼亚首先用手撕扯着金发、

​et roseas laniata genas, tum cetera circum

抓破了玫瑰般的双颊,接着周围其他的

​turba furit: resonant late plangoribus aedes.

人群也陷入狂乱:宫殿里四处回荡着捶胸顿足的哀嚎。

​Hinc totam infelix volgatur fama per urbem.

自此,不幸的传言传遍了整座城市。

​Demittunt mentes; it scissa veste Latinus,

人人心灰意冷;拉丁乌斯撕裂了衣服走着,

610

​coniugis attonitus fatis urbisque ruina,

为妻子的命运和城市的毁灭震悚不已,

​canitiem immundo perfusam pulvere turpans.

让肮脏的尘土沾满他的白发,使其蒙羞。

​Interea extremo bellator in aequore Turnus

与此同时,在原野尽头战斗的战士图尔努斯

615

​palantis sequitur paucos iam segnior atque

追击着少数四散的逃兵,如今他已有些倦怠,

​iam minus atque minus successu laetus equorum

并且对他的战马所取得的战果也越来越提不起兴致。

​attulit3 hunc illi caecis terroribus aura

微风向他送来这夹杂着未知恐惧的

​commixtum clamorem adrectasque impulit aures

呼喊,而那座混乱城市的喧嚣和

​confusae sonus urbis et inlaetabile murmur.

令人不悦的低语,撞击着他警觉的双耳。

620

​Ei mihi! Quid tanto turbantur moenia luctu?

“哎呀!为何城墙因如此深重的悲哀而混乱不堪?

​Quisve ruit tantus diversa clamor ab urbe?

又是什么巨大的喧嚣从遥远的城市那边传来?”

​Sic ait adductisque amens subsistit habenis.

他这样说着,心乱如麻地拉紧缰绳,停下步来。

​Atque huic, in faciem soror ut conversa Metisci

针对他,变作御者梅蒂斯库斯模样的姐姐,

​aurigae currumque et equos et lora regebat,

执掌着战车、马谱和缰绳,

625

​talibus occurrit dictis: Hac, Turne, sequamur

用这样的话回应他:“图尔努斯啊,让我们从这里追击

​Troiugenas, qua prima viam victoria pandit;

特洛伊人吧,胜利首先在此开辟了道路;

​sunt alii, qui tecta manu defendere possint.

自有其他人能亲手防卫城中的屋宇。

​Ingruit Aeneas Italis et proelia miscet:

埃涅阿斯正向意大利人发起猛攻,展开厮杀:

​et nos saeva manu mittamus funera Teucris.

我们也用无情的手,给特瓦克里人送去死亡。

630

​Nec numero inferior pugnae nec honore recedes.

无论在歼敌的数量还是战斗的荣耀上,你退下时都不会逊于他人。”

​Turnus ad haec:

图尔努斯对此回答:

​O soror, et dudum adgnovi, cum prima per artem

“姐姐啊,我早在那时就认出了你,当你最初用计谋

​foedera turbasti teque haec in bella dedisti,

扰乱盟约并投身于这场战争,

​et nunc nequiquam fallis dea. Sed quis Olympo

如今你虽身为女神,却徒劳地隐瞒身份。但又有谁,想要让你

635

​demissam tantos voluit te ferre labores?

从奥林匹斯山降下,去承受如此巨大的劳苦?

​An fratris miseri letum ut crudele videres?

莫非是为了让你亲眼目睹你那可怜弟弟的残酷死状?

​Nam quid ago? Aut quae iam spondet Fortuna salutem?

因为我还能做什么?又有何种命运如今在向我允诺生路?

​Vidi oculos ante ipse meos me voce vocantem

我亲眼看见穆拉努斯就在我的面前高呼着我的名字,

​Murranum, quo non superat mihi carior alter,

在我心中,已经没有比他更珍贵的人存活于世,”

语法注3 条
  1. 12.570exspectem

    表示犹豫、自问的现在时虚拟语气(“难道我应该等待吗?”)。

  2. 12.598infelix pugnae

    与形容词 infelix 连用的关系属格(“在战斗中是不幸的”),这是一种受到希腊语语法影响的句法。

  3. 12.617attulit

    617-619行的倒装结构。动词 attulit 的主语是 aura,宾语是 hunc ... clamorem;在接下来的子句中,sonus ... et murmur 作主语,支配动词 impulit。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:12.560-12.639