- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:12.480-12.559
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-31
埃涅阿斯在战场上搜寻图尔努斯,却一再被尤图尔纳操纵的战车阻碍。在双方将领展开残酷厮杀的同时,维纳斯向埃涅阿斯注入灵感,使他决定将大军转向并直接攻击那座无防备的拉丁人城市。
nec conferre manum patitur, volat avia longe.
她不容许两人短兵相接,飞向远方无路的原野。
Haud minus Aeneas tortos legit obvius orbes
埃涅阿斯同样不甘示弱,迎面追踪着那曲折的圆轨,
vestigatque virum et disiecta per agmina magna
搜寻着那个对手,并在四散的庞大军队中大声
voce vocat. Quotiens oculos coniecit in hostem
呼喊。每当他把目光投向敌人,
alipedumque fugam cursu temptavit equorum,
试图用奔跑来赶上那有翼之足战马的飞驰逃走,
aversos totiens currus Iuturna retorsit.
尤图尔纳就多少次将转过身去的战车反向折回。
Heu quid agat?1 Vario nequiquam fluctuat aestu,
唉,他该怎么办?他在变幻莫测的心潮中徒劳地挣扎,
diversaeque vocant animum in contraria curae.
各种各样的顾虑将他的心神引向相反的方向。
Huic Messapus, uti laeva duo forte gerebat
针对他,梅萨普斯正巧左手拿着两支
lenta levis cursu praefixa hastilia ferro,
柔韧且便于奔跑的、装有铁头的长枪,
horum unum certo contorquens dirigit ictu.
他用力挥舞并投出其中一支,直指目标。
Substitit Aeneas et se collegit in arma,
埃涅阿斯停下脚步,在武具中收拢身躯,
poplite subsidens; apicem tamen incita summum
弯下膝盖;然而那支飞驰而来的
hasta tulit summasque excussit vertice cristas.
长枪掠过了他兜帽的最顶端,从头顶上削落了高耸的头饰。
Tum vero adsurgunt irae; insidiisque subactus,
这时,他的怒火真的爆发了;由于受到暗算的激怒,
diversos ubi sensit equos currumque referri,
当他察觉到马匹和战车已经转向往回撤走时,
multa Iovem et laesi testatus foederis aras
他多次对朱庇特和被破坏的盟约的祭坛发出控诉,
iam tandem invadit medios et Marte secundo
终于冲入了敌阵中央。在顺遂的战神庇护下,
terribilis saevam nullo discrimine caedem
他以可怕的面目,不加区别地展开了残酷的杀戮,
suscitat irarumque omnis effundit habenas.
并彻底放开了愤怒的所有缰绳。
Quis mihi nunc tot acerba deus, quis carmine caedes
此时,哪个神明能为我讲明如此多的惨剧?哪个神明能用歌声
diversas obitumque ducum, quos aequore toto
讲述将领们的各种杀戮与死亡?在这整片原野上,
inque vicem nunc Turnus agit, nunc Troius heros,
此时图尔努斯,彼时特洛伊英雄,正轮流追逐着他们。
expediat? Tanton placuit concurrere motu,
朱庇特啊,难道你竟然同意让那些原本要在永恒和平中相处的
Iuppiter, aeterna gentis in pace futuras?
民族,在如此剧烈的动荡中交战吗?
Aeneas Rutulum Sucronem, ea prima ruentis
埃涅阿斯迎上了鲁图利亚人苏克罗(这场战斗首先使
pugna loco statuit Teucros, haud multa morantem
冲锋的特瓦克里人立稳了阵脚),他没有多加耽搁,
excipit in latus et, qua fata celerrima, crudum
顺着苏克罗的肋部刺入,在最能速死的地方,将无情的利剑
transadigit costas et cratis pectoris ensem.2
刺穿了肋骨和胸部的隔膜。
Turnus equo deiectum Amycum fratremque Dioren,
图尔努斯将阿米库斯和他的兄弟迪奥雷斯从马上打落下来,
congressus pedes, hunc venientem cuspide longa,
随后徒步与他们交战,用长枪刺中了迎面而来的前者,
hunc mucrone ferit curruque abscisa duorum
用剑尖刺中了后者,并斩下了两人的头颅,
suspendit capita et rorantia sanguine portat.
挂在战车上,带着滴血的头颅离去。
Ille Talon Tanaimque neci fortemque Cethegum,
前者(埃涅阿斯)将塔隆、塔奈斯和勇敢的塞特古斯,
tris uno congressu, et maestum mittit Oniten,
在一次交锋中三人一同送往死地,还有忧郁的奥尼特斯,
nomen Echionium matrisque genus Peridiae,
他有着厄希翁的名号,是母亲佩里迪亚的后代;
hic fratres Lycia missos et Apollinis agris
后者(图尔努斯)将从吕基亚和阿波罗的原野上派出的兄弟们,
et iuvenem exosum nequiquam bella Menoeten,
以及一个平白痛恨战争的青年梅诺伊特斯送往死地,
Arcada, piscosae cui circum flumina Lernae
这是一个阿卡迪亚人,在鱼类丰美的勒耳那河畔,
ars fuerat pauperque domus nec nota potentum
捕鱼曾是他的生业,家境贫寒,也不曾知晓权贵的
munera conductaque pater tellure serebat.
恩赐,父亲租种着土地进行播种。
Ac velut immissi diversis partibus ignes
就像从不同方向引燃的烈火,
arentem in silvam et virgulta sonantia lauro,
烧向干燥的森林和沙沙作响的月桂树丛,
aut ubi decursu rapido de montibus altis
或者像当奔腾的溪流从高山上急速流下,
dant sonitum spumosi amnes et in aequora currunt
泛着泡沫的河水轰鸣着奔向平原,
quisque suum populatus iter: non segnius ambo
各自蹂躏着自己的路径一样:同样不甘落后,
Aeneas Turnusque ruunt per proelia; nunc nunc
埃涅阿斯和图尔努斯在战场上并肩冲锋;此时,此时,
fluctuat ira intus, rumpuntur nescia vinci
愤怒在心中起伏,不甘服输的
pectora, nunc totis in volnera viribus itur.3
胸膛几乎要炸裂,此时他们正使出浑身解数向着伤口刺去。
Murranum hic, atavos et avorum antiqua sonantem
这里,前者(埃涅阿斯)用崩落的山石和飞旋的巨石,
nomina per regesque actum genus omne Latinos,
将夸耀祖先和祖父们的古老名字、
praecipitem scopulo atque ingentis turbine saxi
且整个世系可追溯到拉丁国王的穆拉努斯击倒,
excutit effunditque solo: hunc lora et iuga subter
并将他摔在地上:在缰绳和车轭之下,
provolvere rotae, crebro super ungula pulsu
车轮将他向前碾过,那不记得主人的
incita nec domini memorum proculcat equorum.
飞驰马匹的蹄子,在其上接连踩踏。
Ille ruenti Hyllo animisque immane frementi
后者(图尔努斯)迎上了冲锋而来且怒不可遏的希鲁斯,
occurrit telumque aurata ad tempora torquet:
将枪矛投向他那装有黄金装饰的太阳穴:
olli per galeam fixo stetit hasta cerebro.
枪尖穿透了他的头盔,扎入脑中停住。
Dextera nec tua te, Graium fortissime Cretheu
希腊人中最勇敢的克雷特乌斯啊,你的右手也未能保护你
eripuit Turno. Nec di texere Cupencum
免遭图尔努斯的杀手;当埃涅阿斯逼近时,
Aenea veniente sui: dedit obvia ferro
库彭库斯自己的神明也没有庇护他:他迎着钢锋
pectora, nec misero clipei mora profuit aerei.
敞开胸膛,青铜盾牌的抵挡对这可怜的人也毫无用处。
Te quoque Laurentes viderunt, Aeole, campi
劳伦图姆的原野,埃奥路斯啊,也看见了你
oppetere et late terram consternere tergo.
迎接死亡,并用后背在广阔的大地上倒下。
Occidis, Argivae quem non potuere phalanges
你倒下了,阿尔戈斯的军阵未能
sternere nec Priami regnorum eversor Achilles;
击倒你,普里阿摩斯王国的毁灭者阿基琉斯也未能击倒你;
hic tibi mortis erant metae: domus alta sub Ida,
这里是你的死亡终点:在伊达山下曾有你高耸的家园,
Lyrnesi domus alta, solo Laurente sepulchrum.
在利尔内苏斯曾有你高耸的家园,而你的坟墓却在劳伦图姆的土地上。
Totae adeo conversae acies, omnesque Latini,
如此,两军彻底交锋,所有的拉丁人,
omnes Dardanidae, Mnestheus acerque Serestus
所有的达尔达尼亚人,姆奈斯托斯和勇敢的塞雷斯图斯,
et Messapus equum domitor et fortis Asilas
驯马者梅萨普斯和勇敢的阿西拉斯,
Tuscorumque phalanx Evandrique Arcades alae,
托斯卡纳的军阵和埃万德尔的阿卡迪亚骑兵队,
pro se quisque viri summa nituntur opum vi:
勇士们人人各自竭尽全力地搏杀:
nec mora nec requies, vasto certamine tendunt.
毫无耽搁,毫无休止,他们在巨大的争斗中竞相拼搏。
Hic mentem Aeneae genetrix pulcherrima misit,
此时,埃涅阿斯最美丽的母亲将一个想法注入他的心中,
iret ut4 ad muros urbique adverteret agmen
让他冲向城墙,并迅速将队伍转向
ocius et subita turbaret clade Latinos.
城市,以突如其来的灾难使拉丁人陷入混乱。
Ille ut vestigans diversa per agmina Turnum
当他在不同的队伍中搜寻着图尔努斯、
huc atque huc acies circumtulit, aspicit urbem
将目光扫向四面八方时,他看到了这座城市,
immunem tanti belli atque impune quietam.
它在这场大战中安然无恙,免受惩罚地静享安宁。
- 12.486Heu quid agat?
现在时虚拟语气 agat 是一种用于历史现在时语境下的商榷性虚拟语气(deliberative subjunctive),反映了埃涅阿斯在思考自己该如何应对时紧迫的内心状态。
- 12.508transadigit costas et cratis pectoris ensem
动词 transadigit 构成了双宾格结构(double accusative)。ensem(剑)是直接宾语,而 costas et cratis pectoris(肋骨与胸腔骨架)则是受前缀 trans- 的介词力量支配的宾格。
- 12.528itur
这是不及物动词 ire 的单数第三人称被动语态,构成了非人称被动句(impersonal passive construction),意为“人们全力突进”或“双方全力拼杀”。
- 12.555iret ut
带有连词 ut 的从句既可以作为解释先行名词 mentem(想法、意图)内容的同格名词从句,也可以作为依赖于 misit 的目的副词从句。根据时态一致原则,此处使用了虚拟语气未完成过去时 iret。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
