← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§12.318-12.399

埃涅阿斯负伤与图尔努斯的猛攻

埃涅阿斯因突遭暗箭受伤而被迫撤离战场,图尔努斯则乘机驾车发起猛烈进攻,斩杀众多特洛伊盟军战士。受伤的埃涅阿斯被送往营地接受治疗,深受阿波罗钟爱的医者伊亚皮克斯赶来相助。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
318

​Has inter voces, media inter talia verba

在这些呼喊声中,在这些话语的当口,

​ecce viro stridens alis adlapsa sagitta est

看哪,一支呼啸的飞箭双翼振动,滑向那人,

320

​incertum qua pulsa manu, quo turbine adacta,

无法确知是由谁的手射出,被何种旋风驱策,

​quis tantam Rutulis laudem, casusne deusne,1

究竟是机缘还是神明,为鲁图利亚人带来了如此巨大的荣耀:

​adtulerit: pressa est insignis gloria facti.

这卓越功勋的光荣被隐瞒了,

​nec sese Aeneae iactavit vulnere quisquam.

也没有任何人夸口说是自己伤了埃涅阿斯。

​Turnus ut Aenean cedentem ex agmine vidit

图尔努斯一看见埃涅阿斯退出军阵,

325

​turbatosque duces, subita spe fervidus ardet:

以及领袖们陷入混乱,便因突然燃起的希望而炽热:

​poscit equos atque arma simul saltuque superbus

他同时要求马匹与武器,骄傲地一跃

​emicat in currum et manibus molitur habenas.

登上战车,用双手操纵起缰绳。

​Multa virum volitans dat fortia corpora Leto,

他飞驰着,将许多勇士的躯体送入死亡,

​semineces volvit multos aut agmina curru

碾倒了许多半死之人,或者用战车

330

​proterit aut raptas fugientibus ingerit hastas.

践踏军阵,或者将夺来的长枪掷向逃跑的人。

​Qualis apud gelidi cum flumina concitus Hebri

就像在冰冷的赫布鲁斯河畔,被激怒的

​sanguineus Mavors clipeo increpat atque furentis

血腥的马沃斯敲击着他的盾牌,发动战争,

​bella movens immittit equos; illi aequore aperto

释放他那狂暴的骏马;它们在开阔的平原上

​ante Notos Zephyrumque volant; gemit ultima pulsu

飞奔,比南风和西风还要快;蹄声震动,

335

​Thraca pedum; circumque atrae Formidinis ora

色雷斯的最深处发出呻吟;而在他们周围,黑暗的恐惧面孔,

​Iraeque Insidiaeque, dei comitatus, aguntur:

以及愤怒与阴谋——神明的随从,奔走不息:

​talis equos alacer media inter proelia Turnus

如此,敏捷的图尔努斯在战斗的中心

​fumantis sudore quatit, miserabile caesis

驱策着因汗水而冒烟的骏马,无情地践踏着被杀的

​hostibus insultans; spargit rapida ungula rores

仇敌;疾驰的蹄子溅起血红的露珠,

340

​sanguineos, mixtaque cruor calcatur harena.

鲜血被践踏,与沙土混合。

​Iamque neci Sthenelumque dedit Thamyrumque Pholumque,

此时他已将斯塞内卢斯、塔米里斯和波卢斯送入死亡,

​hunc congressus et hunc, illum eminus; eminus ambo

与前两人近身交战,而将后者远距离击杀;同样从远处击杀了

​Imbrasidas, Glaucum atque Laden, quos Imbrasus ipse

因布拉苏斯的双子:格劳科斯与拉德斯,因布拉苏斯本人

​nutrierat Lycia paribusque ornaverat armis,

曾在吕基亚抚育他们,并为他们配备了相同的武器,

345

​vel conferre manum2 vel equo praevertere ventos.

无论是让他们近身格斗,还是骑马超越疾风。

​Parte alia media Eumedes in proelia fertur,

在另一处,尤梅德斯冲入了战斗中心,

​antiqui proles bello praeclara Dolonis,

他是昔日在战争中显赫的多隆之子,

​nomine avum referens, animo manibusque parentem,

在名字上承袭了祖父,在心志和手段上则承袭了父亲,

​qui quondam, castra ut Danaum speculator adiret,

他的父亲昔日为了作为探子潜入达奈人的阵营,

350

​ausus Pelidae pretium sibi poscere currus;

竟敢为自己索要佩利得斯的战车作为奖赏;

​illum Tydides alio pro talibus ausis

蒂得斯为了惩罚其狂妄,给予了他另一种

​adfecit pretio, nec equis adspirat Achillis.3

奖赏,使他再也无法觊觎阿喀琉斯的骏马。

​Hunc procul ut campo Turnus prospexit aperto,

当图尔努斯从开阔的平原上远远地望见他时,

​ante levi iaculo longum per inane secutus

先是用轻便的投枪穿过遥远的长空追击,

355

​sistit equos biiugis et curru desilit atque

随后停下双马战车并一跃而下,

​semianimi lapsoque supervenit et pede collo

踩在半死且倒地的他身上,用脚

​impresso dextrae mucronem extorquet et alto

踩住他的脖子,从其右手夺下利刃,将那闪亮的

​fulgentem tinguit iugulo atque haec insuper addit:

剑深深地刺入他的喉咙,并又加了这些话:

​En agros et quam bello, Troiane, petisti,

“看啊,特洛伊人,躺下来丈量你曾在战争中追寻的

360

​Hesperiam metire iacens: haec praemia qui me

赫斯佩里亚土地吧:这就是那些敢于用利刃

​ferro ausi temptare ferunt, sic moenia condunt.

挑战我的人所得到的奖赏,他们就是这样建立城墙的。”

​Huic comitem Asbyten coniecta cuspide mittit.

随后投掷长枪,将阿斯比特斯送去作他的同伴,

​Chloreaque Sybarimque Daretaque Thersilochumque

并杀死了克洛雷乌斯、锡巴里斯、达雷斯和特尔西洛科斯,

​et sternacis equi lapsum cervice Thymoeten.

以及从摔人的骏马颈部跌落的蒂莫特斯。

365

​Ac velut Edoni Boreae cum spiritus alto

正如当埃多尼亚北风的呼啸在深邃的

​insonat Aegaeo sequiturque ad litora fluctus,

爱琴海响起,并将波涛推向海岸,

​qua venti incubuere, fugam dant nubila caelo:

风所到之处,云雾从天空中退散逃跑:

​sic Turno, quacumque viam secat, agmina cedunt

同样地,在图尔努斯开辟道路的所有地方,军阵纷纷退让,

​conversaeque ruunt acies; fert impetus ipsum,

反转的战线溃散;他自身的冲击力带动着他,

370

​et cristam adverso curru quatit aura volantem.

迎面而来的风在他战车疾驰中摇曳着他飞扬的头盔羽冠。

​Non tulit instantem Phegeus animisque frementem:

菲格乌斯无法忍受他步步紧逼、气势汹汹:

​obiecit sese ad currum et spumantia frenis

他挺身挡在战车前,用右手勒住

​ora citatorum dextra detorsit equorum.

疾驰骏马那口吐白沫的嘴。

​Dum trahitur pendetque iugis, hunc lata retectum

正当他被拖拽着挂在车轭上时,一支宽刃的

375

​lancea consequitur rumpitque infixa bilicem

长枪追上了暴露无遗的他,并刺入其中,穿透了双层织的

​loricam et summum degustat volnere corpus.

锁子甲,用伤口轻触了身体的表面。

​Ille tamen clipeo obiecto conversus in hostem

然而他依然用盾牌护在身前,转身面向敌人

​ibat et auxilium ducto mucrone petebat:

走去,拔出利刃寻求援助:

​cum rota praecipitem et procursu concitus axis

此时,车轮和因疾驰而获得势头的车轴

380

​impulit effunditque solo, Turnusque secutus

猛烈撞击,将他掀翻倒地,图尔努斯紧随其后,

​imam inter galeam summi thoracis et oras

在头盔最下端与护胸甲最上端的边缘之间,

​abstulit ense caput truncumque reliquit harenae.

用剑斩下了他的头颅,将躯干留在了沙地上。

​Atque ea dum campis victor dat funera Turnus,

当胜利者图尔努斯在平原上散布死亡之时,

​interea Aenean Mnestheus et fidus Achates

与此同时,姆奈斯托斯和忠实的阿卡特斯

385

​Ascaniusque comes castris statuere cruentum,

以及同伴阿斯卡尼乌斯将满身是血的埃涅阿斯扶在营地里,

​alternos longa nitentem cuspide gressus.

他正用长枪支地,艰难地迈着一深一浅的步伐。

​Saevit et infracta luctatur arundine telum

他愤怒异常,挣扎着想拔出断了杆的箭,

​eripere auxilioque viam, quae proxima, poscit

并要求采取最快捷的救援方式,即让他们

​ense secent lato vulnus telique latebram

用宽剑割开伤口,将深藏在体内的箭

390

​rescindant penitus seseque in bella remittant.

彻底剖出,以便让他重新投入战斗。

​Iamque aderat Phoebo ante alios dilectus Iapyx

此时,比旁人更受菲勃斯宠爱的伊亚皮克斯已经赶到,

​Iasides, acri quondam cui captus amore

他是伊阿索斯之子,昔日阿波罗自己被强烈的爱意所动,

​ipse suas artes, sua munera, laetus Apollo

曾满怀喜悦地想把自己的技艺与恩赐,即

​augurium citharamque dabat celerisque sagittas.

预言、竖琴和飞箭,赠予他。

395

​Ille ut depositi proferret fata parentis,4

但他为了延长他那生命垂危的父亲的生命,

​scire potestates herbarum usumque medendi

宁愿去探求药草的力量与治疗的法门,

​maluit et mutas agitare inglorius artes.

甘愿默默无闻地从事这寂静的艺术。

​Stabat acerba fremens, ingentem nixus in hastam

埃涅阿斯正因极度痛苦而怒吼着,拄着巨大的长枪立在那里,

​Aeneas magno iuvenum et maerentis Iuli

身旁围着一大群青年和哀戚的尤卢斯。

语法注4 条
  1. 12.321casusne deusne

    由 -ne... -ne...(是……还是……)引导的双重间接疑问从句,主句动词 adtulerit 使用虚拟式完成时。

  2. 12.345vel conferre manum

    不定式 conferre 与 praevertere 依附于前句动词 ornaverat(装备/赋予),表示目的或结果,这是受到希腊语影响的说明性不定式(epexegetical infinitive)用法。

  3. 12.352nec equis adspirat Achillis

    动词 adspirare(向……吹气、热望)在此接与格 equis。此处作为死亡的婉转说法,令人联想到其父曾索要阿喀琉斯骏马的致命要求,暗示尤梅德斯已被杀,无法再觊觎它们。

  4. 12.395depositi parentis

    分词 depositi(原意为“被放下的”)在此处作惯用语,意为“无可挽救的、濒死的”,指病入膏肓、毫无康复希望的人。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:12.318-12.399