← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§12.237-12.317

撕毁盟约与战端再起

在尤图尔纳的煽动及天空中鹰群预兆的诱导下,鲁图利亚人撕毁盟约,全面战斗随即爆发。埃涅阿斯试图出面制止混乱,但战火已无法阻挡并愈演愈烈。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
237

​cogemur, qui nunc lenti consedimus arvis.

我们将不得不屈服,如今正安然坐在这片土地上的我们。

​Talibus incensa est iuvenum sententia dictis

这样的话语燃起了年轻人们的意志,

​iam magis atque magis, serpitque per agmina murmur;

愈发强烈,不平之鸣在军阵中蔓延开来;

240

​ipsi Laurentes mutati ipsique Latini.

劳伦斯人自己心变了,拉丁人自己也心变了。

​Qui sibi iam requiem pugnae rebusque salutem

那些先前还在期望战火平息和局势安全的人,

​sperabant, nunc arma volunt foedusque precantur

如今却渴望武器,并祈求盟约

​infectum1 et Turni sortem miserantur iniquam.

被取消,并对图尔努斯不幸的命运深表同情。

​His aliud maius Iuturna adiungit et alto

对此,尤图尔纳又加上了另一件更大的事情,并从高高的

245

​dat signum caelo, quo non praesentius ullum

天空给出了一个预兆,没有比这更有效地

​turbavit mentes Italas monstroque fefellit.

震动意大利人的心灵并用奇瑞来欺骗他们的了。

​Namque volans rubra fulvus Iovis ales in aethra

因为,在红色的天空中飞翔着的,是朱庇特的黄褐色之鸟,

​litoreas agitabat aves turbamque sonantem

驱赶着岸边的鸟群以及那喧嚣的

​agminis aligeri, subito cum lapsus ad undas

有翼队伍,突然间它俯冲向波涛,

250

​cycnum excellentem pedibus rapit improbus uncis.

肆无忌惮地用它弯曲的爪子攫住了一只出众的白鸟。

​Adrexere animos Itali, cunctaeque volucres

意大利人振奋起精神,所有的鸟儿

​convertunt clamore fugam, mirabile visu,

都伴随着鸣叫扭转了逃跑的方向,真是令人惊叹的奇观,

​aetheraque obscurant pennis hostemque per auras

它们用羽翼遮蔽了天空,并在空中

​facta nube premunt, donec vi victus et ipso

聚集成云般逼迫着敌人,直到那巨鸟力竭,因那猎物自身的

255

​pondere defecit, praedamque ex unguibus ales

重量而难以支撑,便将猎物从爪中

​proiecit fluvio penitusque in nubila fugit.

丢落到河流里,自己则远远地遁入了云霄。

​Tum vero augurium Rutuli clamore salutant

这时,鲁图利亚人齐声欢呼迎接这一预兆,

​expediuntque manus; primusque Tolumnius augur

并准备动手战斗;而占卜师托鲁姆尼乌斯率先

​Hoc erat, hoc, votis, inquit, quod2 saepe petivi.

说道:“就是这个,就是这个,是我在祈祷中常常祈求的。

260

​Adcipio adgnoscoque deos; me, me duce ferrum

我接受并承认神意;以我,以我为领袖,把铁制武器

​corripite, O miseri, quos improbus advena bello

拿起来吧,噢,可怜的人们,那个粗暴的异乡人以战争

​territat invalidas ut aves et litora vestra

威吓着你们,如同对待无力的鸟儿,并用武力

​vi populat: petet ille fugam penitusque profundo

劫掠你们的海岸。他将会逃跑,并在深海的彼方

​vela dabit. Vos unanimi densete catervas

扬帆远航。你们要万众一心,紧密排列队伍,

265

​et regem vobis pugna defendite raptum.

在战斗中护卫你们那被夺走的君王。”

​Dixit et adversos telum contorsit in hostis

他说完便冲向前去,向对面的敌人投掷了长枪:

​procurrens: sonitum dat stridula cornus et auras

尖锐的长枪发出呼啸声,准确地

​certa secat. Simul hoc, simul ingens clamor et omnes

划破长空。与此同步,巨大的呐喊声响起,所有的

​turbati cunei calefactaque corda tumultu.

军阵都被扰乱,众人的心灵因骚动而炽热。

270

​Hasta volans, ut3 forte novem pulcherrima fratrum

飞舞的长枪,正巧对准了站在对面的九个最英俊的兄弟,

​corpora constiterant contra, quos fida crearat

他们的身躯由一位忠贞的

​una tot Arcadio coniunx Tyrrhena Gylippo,

蒂勒尼安妻子为阿尔卡迪亚人吉利普斯所生,

​horum unum ad medium, teritur qua sutilis alvo

正好击中了他们中一人的腰部,那是缝制的腰带

​balteus et laterum iuncturas fibula mordet

摩擦腹部、搭扣紧咬着肋部接合处的地方,

275

​egregium forma iuvenem et fulgentibus armis

枪尖穿过了这位体态优雅、铠甲闪亮的非凡青年

​transadigit costas fulvaque effundit harena.

的肋骨,将他放倒在黄沙之上。

​At fratres, animosa phalanx accensaque luctu,

而兄弟们,这支充满斗志并因悲伤而愤怒的队伍,

​pars, gladios stringunt manibus, pars missile ferrum

有的手中拔出宝剑,有的抓起投掷的

​corripiunt caecique ruunt. Quos agmina contra

铁枪,盲目地冲了过去。劳伦斯人的军队迎着他们

280

​procurrunt Laurentum, hinc densi rursus inundant

冲了过来,从这一侧,密集的

​Troes Agyllinique et pictis Arcades armis:

特洛伊人、阿吉拉人以及装备着彩绘武具的阿尔卡迪亚人再次涌来:

​sic omnis amor unus habet decernere ferro.

如此,唯一的渴望支配着所有人,那便是用刀剑决一雌雄。

​Diripuere aras, it toto turbida caelo

他们捣毁了祭坛,天空中肆虐着

​tempestas telorum ac ferreus ingruit imber,

兵刃的风暴,铁雨倾泻而下,

285

​craterasque focosque ferunt. Fugit ipse Latinus

他们搬走了大杯和火盆。拉丁斯本人也逃走了,

​pulsatos referens infecto foedere divos.

带着被冒犯的神明,留下未竟的盟约。

​Infrenant alii currus aut corpora saltu

其他人则套上战车,或者一跃

​subiciunt in equos et strictis ensibus adsunt.

骑上骏马,手执出鞘的利剑严阵以待。

​Messapus regem regisque insigne gerentem,

梅萨普斯急于破坏盟约,

290

​Tyrrhenum Aulesten, avidus confundere foedus,

策马逼向那身为国王并佩戴着国王徽章的

​adverso proterret equo: ruit ille recedens

蒂勒尼安人奥莱斯泰斯。奥莱斯泰斯在退后时跌倒,

​et miser oppositis a tergo involvitur aris

悲惨地缠在了他身后的祭坛上,

​in caput inque umeros. At fervidus advolat hasta

头和肩膀都陷了进去。而狂热的梅萨普斯手持长枪飞驰而来,

​Messapus teloque orantem multa trabali

用那如梁木般粗大的武器,对那正在多方哀求的奥莱斯泰斯,

295

​desuper altus equo graviter ferit atque ita fatur:

在高高的马背上给予了沉重的一击,并如此说道:

​Hoc habet,4 haec melior magnis data victima divis.

“他中了。这是献给伟大神明的更好的祭品。”

​Concurrunt Itali spoliantque calentia membra.

意大利人聚集过来,剥去他温热躯体上的铠甲。

​Obvius ambustum torrem Corynaeus ab ara

挡在路上的科里奈乌斯从祭坛上抓起一把

​corripit et venienti Ebuso plagamque ferenti

燃着的火把,迎面痛击那冲过来正欲施暴的埃布苏斯,

300

​occupat os flammis: olli ingens barba reluxit

用火焰直取其面门。埃布苏斯的络腮大胡子顿时燃烧起来,

​nidoremque ambusta dedit. Super ipse secutus

散发出焦灼的臭气。科里奈乌斯紧随其后,

​caesariem laeva turbati corripit hostis

用左手揪住惊惶失措的敌人的头发,

​inpressoque genu nitens terrae adplicat ipsum:

用膝盖顶住对方并用力将其压倒在地上:

​sic rigido latus ense ferit. Podalirius Alsum

随后用坚硬的利剑刺入其肋部。波达利里乌斯追赶着阿尔苏斯,

305

​pastorem primaque acie per tela ruentem,

那是一个在前线冒着飞兵乱刃冲锋的牧羊人,

​ense sequens nudo superimminet: ille securi

波达利里乌斯手持裸剑在后方紧逼。而阿尔苏斯则挥舞着

​adversi frontem mediam mentumque reducta

砍刀,迎面劈开敌人的额头中央和下巴,

​disicit et sparso late rigat arma cruore.

四溅的鲜血大范围地染红了武器。

​Olli dura quies oculos et ferreus urget

冰冷的安息压住了他的双眼,铁一般的

310

​somnus, in aeternam conduntur lumina noctem.

睡意袭来,他的双眼闭合在永恒的黑暗中。

​At pius Aeneas dextram tendebat inermem

但敬虔的埃涅阿斯伸出了他那未持武器的右手,

​nudato capite atque suos clamore vocabat:

光着头,大声呼喊着自己的部下:

​Quo ruitis? Quaeve ista repens discordia surgit?

“你们要冲向哪里?这突然升起的纷争又是为了什么?

​O cohibete iras! Ictum iam foedus et omnes

噢,克制住你们的怒火!盟约已经达成,所有的

315

​compositae leges; mihi ius concurrere soli;

条约已经商定;只有我有权参与决斗;

​me sinite atque auferte metus; ego foedera faxo5

让我来,消除你们的恐惧;我会亲手

​firma manu; Turnum debent haec iam mihi sacra.

稳固盟约;如今这些神圣的仪式已将图尔努斯归属于我。”

语法注5 条
  1. 12.243infectum

    作为修饰 "foedus"(盟约)的叙述性形容词,担任 "precantur"(他们祈求)的宾语。以此表达他们渴望盟约“不曾缔结”(即废除)的心愿。

  2. 12.259Hoc erat... quod

    "quod" 引导的关系从句以 "hoc" 为先行词。在此处使用过去时态 "erat",强调“我先前一直祈求盼望的,正是眼前这一幕(它的实现)”。

  3. 12.270ut

    连词 "ut" 连用直说法语气过去完成时("constiterant"),用以引出时态或伴随状况,生动地描绘了在标枪飞来的一瞬间,兄弟们碰巧并排站立的场景。

  4. 12.296Hoc habet

    源自角斗士竞技场的俗语与惯用惊叹语,意为“他中招了(中了)!”。在此处表现了梅萨普斯击中奥莱斯泰斯后得意洋洋的呼喊。

  5. 12.316faxo

    古风式的将来完成时(相当于 "fecero"),用于表达强烈的决心或保证。作为主句动词,它生动地传达了埃涅阿斯极其坚定的意志:“我必定会(亲自)巩固盟约”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:12.237-12.317