← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§11.79-11.154

送葬帕拉斯与双方休战

阿涅阿斯为帕拉斯准备了送葬队列。随后,他接见拉丁使者并恩准了十二天的休战,双方共同伐木准备火葬,而帕拉斯的噩耗则传到了悲痛欲绝的埃万德尔国王耳中。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
79

​aggerat et longo praedam iubet ordine duci.

他将(战利品)堆积起来,并下令将战利品排成长列引去。

80

​Addit equos et tela, quibus spoliaverat hostem.

他增加了战马和武器,这些都是他从敌人身上剥夺来的。

​Vinxerat et post terga manus, quos mitteret umbris

他还把那些他要送给亡魂作为祭品的俘虏的手反绑在背后,

​inferias, caeso sparsuros sanguine flammas,1

用被杀者的鲜血来淋洒火葬的火焰,

​indutosque iubet truncos hostilibus armis

他并下令让将领们自己扛着穿戴着敌军铠甲的树干,

​ipsos ferre duces inimicaque nomina figi.

并把敌人的名字固定在上面。

85

​Ducitur infelix aevo confectus Acoetes:

凄惨的、被岁月折磨得疲惫不堪的阿科埃特斯被引来:

​pectora nunc foedans pugnis, nunc unguibus ora

他时而用拳头捶打胸膛,时而用指甲抓破脸庞,

​sternitur et toto proiectus corpore terrae.~.~.

俯卧在地,将整个身体投在地上。

​Ducunt et Rutulo perfusos sanguine currus.

他们还引来洒满鲁图利亚人鲜血的战车。

​Post bellator equus positis insignibus Aethon

随后,战马埃通卸下装饰,

90

​it lacrimans guttisque umectat grandibus ora.

流着泪走着,用大颗的泪珠浸湿了脸庞。

​Hastam alii galeamque ferunt, nam cetera Turnus

其他人拿着长枪和头盔,因为胜者图尔努斯

​victor habet. Tum maesta phalanx Teucrique sequuntur

拿走了其余的武具。接着,悲伤的方阵和特洛伊人,

​Tyrrhenique omnes et versis Arcades armis.

以及所有的第勒尼安人,和倒持武器的阿卡迪亚人跟在后面。

​Postquam omnis longe comitum praecesserat ordo,

当同伴们的整个队伍已经远远走在前面时,

95

​substitit Aeneas gemituque haec addidit alto:

阿涅阿斯停下脚步,并伴随着深深的叹息补充道:

​Nos alias hinc ad lacrimas eadem horrida belli

“战争的同样可怕的命运正召我们从这里走向其他的泪水:

​fata vocant: salve aeternum mihi, maxime Palla,

愿你永远安息,伟大的帕拉斯,

​aeternumque vale. Nec plura effatus ad altos

永远永别。”他没有多说,便朝向高耸的

​tendebat muros gressumque in castra ferebat.

城墙走去,并将脚步迈回营地。

100

​Iamque oratores aderant ex urbe Latina,

此时,来自拉丁城市的使者们已经到来,

​velati ramis oleae veniamque rogantes:

他们披着橄榄枝,请求宽恕:

​corpora, per campos ferro quae fusa iacebant,

将那些因刀剑而倒在原野上的尸体

​redderet ac tumulo sineret succedere terrae;2

归还,并允许它们进入大地的坟墓;

​nullum cum victis certamen et aethere cassis;

因为对战败者和失去呼吸的人不再有争斗;

105

​parceret hospitibus quondam socerisque vocatis.

宽恕那些曾被称为客旅和岳父的人。

​Quos bonus Aeneas haud aspernanda precantis

善良的阿涅阿斯对他们那不容蔑视的请求

​prosequitur venia et verbis haec insuper addit:

予以宽恕,并在这之上补充了这些话:

​Quaenam vos tanto fortuna indigna, Latini,

“拉丁人们,究竟是什么不相称的命运将你们

​implicuit bello, qui nos fugiatis amicos?

卷入如此巨大的战争,以至于你们逃避我们这些朋友?

110

​Pacem me exanimis et Martis sorte peremptis

你们是为死者和被战神之命夺去生命的人向我乞求和平吗?

​oratis? Equidem et vivis concedere vellem.

确实,我也愿意将其给予活着的人。

​Nec veni, nisi fata locum sedemque dedissent,

若非命运赐予了我这片土地和居所,我决不会来,

​nec bellum cum gente gero: rex nostra reliquit

我也不是与你们的民族交战:是国王抛弃了我们的

​hospitia et Turni potius se credidit armis.

友好情谊,反而将自己托付给图尔努斯的武力。

115

​Aequius huic Turnum fuerat se opponere morti.3

图尔努斯自己去面对这死亡才是更公平的。

​Si bellum finire manu, si pellere Teucros

如果他准备用手终结战争,如果他准备驱逐特洛伊人,

​apparat, his mecum decuit concurrere telis:

他理应拿着这些武器与我交战:

​vixet,4 cui vitam deus aut sua dextra dedisset.

神或他自己的右手赐予谁生命,谁本就该活下去。

​Nunc ite et miseris supponite civibus ignem.

现在去吧,在你们不幸的同胞身下点火吧。”

120

​Dixerat Aeneas. Illi obstipuere silentes

阿涅阿斯说完了。他们静静地惊呆了,

​conversique oculos inter se atque ora tenebant.

互相转过眼睛,对视着。

​Tum senior semperque odiis et crimine Drances

此时,年长且总是以仇恨和指控

​infensus iuveni Turno sic ore vicissim

敌视年轻图尔努斯的德兰克斯,轮到他开口

​orsa refert: O fama ingens, ingentior armis

如此回应道:“噢,名声显赫、武功更盛的

125

​vir Troiane, quibus caelo te laudibus aequem?5

特洛伊勇士,我该用什么样的赞美将你与天齐平?

​Iustitiaene prius mirer belline laborum?

我该先惊叹于你的正义,还是你战争中的辛劳?

​Nos vero haec patriam grati referemus ad urbem

我们确实会心怀感激地将这些话带回祖国的城市,

​et te, siqua viam dederit fortuna, Latino

并且,若命运提供途径,我们会将你与拉丁努斯

​iungemus regi: quaerat sibi foedera Turnus.

国王连结:让图尔努斯自己去寻求盟约。

130

​Quin et fatalis murorum attollere moles

甚至,筑起这命中注定的高大城墙,

​saxaque subvectare umeris Troiana iuvabit.

用肩膀运送特洛伊的石块,也将是一件乐事。”

​Dixerat haec, unoque omnes eadem ore fremebant.

他说了这些,所有人也用同一个声音赞同。

​Bis senos pepigere dies et pace sequestra

他们约定了十二天的休战期,在和平的庇护下,

​per silvas Teucri mixtique inpune Latini

特洛伊人和拉丁人混合在一起,平安无事地在山脊的

135

​erravere iugis. Ferro sonat alta bipenni

森林里穿行。高耸的梣树在双刃铁

​fraxinus, evertunt actas ad sidera pinus,

斧下鸣响,他们砍倒直插云霄的松树,

​robora nec cuneis et olentem scindere cedrum

他们不停地用楔子劈开橡树和芬芳的雪松,

​nec plaustris cessant vectare gementibus ornos.

也不停地用痛苦呻吟的车辆运送欧洲梣。

​Et iam Fama volans, tanti praenuntia luctus,

此时,飞翔的传闻作为如此巨大悲哀的先兆,

140

​Evandrum Evandrique domos et moenia replet,

填满了埃万德尔以及埃万德尔的房屋和城墙,

​quae modo victorem Latio Pallanta ferebat.6

而就在刚才,它还传来帕拉斯在拉丁地带获胜的消息。

​Arcades ad portas ruere et de more vetusto

阿卡迪亚人奔向大门,并按照古老的习俗

​funereas rapuere faces; lucet via longo

夺取了葬礼的火把;道路在长长的一排

​ordine flammarum et late discriminat agros.

火焰中闪耀,照亮了远处的田野。

145

​Contra turba Phrygum veniens plangentia iungit

迎面而来的弗里吉亚人群加入了哀悼的

​agmina. Quae postquam matres succedere tectis

队列。当母亲们看到他们走近房屋时,

​viderunt, maestam incendunt clamoribus urbem.

她们用哭喊声点燃了悲伤的城市。

​At non Evandrum potis est vis ulla tenere,

然而,没有任何力量能够阻挡埃万德尔,

​sed venit in medios. Feretro Pallanta reposto

他来到了人群中间。当担架被放下,

150

​procubuit super atque haeret lacrimansque gemensque,

铺在帕拉斯身上,紧紧抱住他,流泪和叹息,

​et via vix tandem vocis laxata dolore est.

最终,因痛苦而哽咽的声音才勉强舒缓出来。

​Non haec, O Palla, dederas promissa parenti,

“帕拉斯啊,这并不是你给你父亲的承诺,

​cautius ut saevo velles te credere Marti;

说是你愿意更谨慎地将自己投身于残酷的战神;

​haud ignarus eram, quantum nova gloria in armis

我并非不知道,武器中那崭新的荣耀是多么……”

语法注6 条
  1. 11.81quos mitteret umbris / inferias, caeso sparsuros sanguine flammas

    由关系代词 quos 引导的从句(quos mitteret)使用虚拟语气未完成过去时以表示目的。将来分词 sparsuros 同样表示目的或意图,修饰 quos,描述用被杀之人的鲜血浸湿火葬火焰的行为。

  2. 11.103redderet ac tumulo sineret succedere terrae

    该从句依附于第100行的 oratores... rogantes,代表间接命令或请求。未完成过去时虚拟语气(redderet 和 sineret)代替了直接引语中的命令式或祈愿式。

  3. 11.115Aequius huic Turnum fuerat se opponere morti

    非人称表达中的直陈式过去完成时(fuerat 配合比较级 aequius)表达了反事实的含义(“图尔努斯去面对这死亡本是更公平的[但事实并非如此]”)。此处习惯性地使用直陈式代替虚拟过去完成时。

  4. 11.118vixet

    vixet 是 vixisset(vivo 的虚拟过去完成时主动语态单数第三人称)的缩写形式。它构成了过去反事实条件句的主句,意为“(他本可以)活下去”。

  5. 11.125quibus caelo te laudibus aequem

    aequem 是现在时虚拟语气(单数第一人称),用作修辞性疑问句中的商榷虚拟语气。与格 caelo 依附于 aequem,意为“使与天齐平”。

  6. 11.141quae modo victorem Latio Pallanta ferebat

    关系代词 quae(阴性单数)的先行词是第139行的 Fama(阴性单数名词)。该结构对比了前后的传闻:同一个“传闻”刚才还在传播着帕拉斯作为胜利者从拉丁地带回来的消息。Latio 是夺格,表示来源地(来自拉丁地带)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:11.79-11.154