- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:11.1-11.78
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
埃涅阿斯用梅赞提乌斯的铠甲立起战利品纪念碑,并在向拉丁进军前鼓舞士气。随后,他前往不幸战死的帕拉斯遗体前深切哀悼,并为其筹办了庄严的送葬队伍与仪式。
Oceanum interea surgens Aurora reliquit:
与此同时,升起的奥罗拉离开了大洋。
Aeneas, quamquam et sociis dare tempus humandis1
阿涅阿斯虽然急于给同伴们腾出时间来安葬,
praecipitant curae turbataque funere mens est,
且他的心灵因丧事而备受困扰,
vota deum primo victor solvebat Eoo.
作为胜利者,他仍在拂晓时分首先向神明履行了他的誓愿。
Ingentem quercum decisis undique ramis
他将一棵四面砍去枝丫的巨大橡树
constituit tumulo fulgentiaque induit arma,
立在土丘上,并给它穿上闪亮的铠甲,
Mezenti ducis exuvias, tibi, magne, tropaeum,
这就是领袖梅赞提乌斯的战利品,作为献给伟大的战神的凯旋纪念碑。
bellipotens: aptat rorantis sanguine cristas
他安放好滴着鲜血的羽冠,
telaque trunca viri et bis sex thoraca petitum
以及那人折断的兵刃,和在十二处被击穿、
perfossumque locis clipeumque ex aere sinistrae
被扎透的胸甲,并将青铜盾牌缚在左侧,
subligat atque ensem collo suspendit eburnum.
并把象牙剑柄的宝剑悬挂在颈项。
Tum socios, namque omnis eum stipata tegebat
接着,因为整群将领紧密地围着他,
turba ducum, sic incipiens hortatur ovantis:
他便向欢呼着的他们如此开始鼓舞道:
Maxima res effecta, viri; timor omnis abesto,
“勇士们,最伟大的事业已经完成;至于未来,
quod superest: haec sunt spolia et de rege superbo
让一切恐惧消散吧:这些是战利品,是从傲慢的国王那里获得的
primitiae, manibusque meis Mezentius hic est.
初熟之物,而这就是在我手中死去的梅赞提乌斯。
Nunc iter ad regem nobis murosque Latinos.
如今我们的道路指向国王和拉丁人的城墙。
Arma parate animis2 et spe praesumite bellum,
你们要在心中准备好武器,用希望预先占领战场,
nequa mora ignaros, ubi primum vellere signa
免得神明们一旦恩准拔起军旗、
adnuerint superi pubemque educere castris,
并带领青年军人走出营地时,任何迟延会使猝不及防的你们
impediat segnisve metu sententia tardet.
受到阻碍,或是由于恐惧而生的懈怠想法使你们迟缓。
Interea socios inhumataque corpora terrae
在此期间,让我们将同伴和未埋葬的尸体托付给大地,
mandemus, qui3 solus honos Acheronte sub imo est.
因为这是在冥河阿刻戎最深处的唯一荣耀。
Ite, ait, egregias animas, quae sanguine nobis
去吧,”
hanc patriam peperere suo, decorate supremis
他说,
muneribus, maestamque Evandri primus ad urbem
“用最后的祭礼去祭奠那些高贵的灵魂吧,他们用自己的鲜血
mittatur Pallas, quem non virtutis egentem
为我们赢得了这个祖国;首先,让帕拉斯被送往
abstulit atra dies et funere mersit acerbo.
哀伤的埃万德尔之城,他并非缺乏美德,
Sic ait inlacrimans recipitque ad limina gressum,
却被黑暗的日子夺去,沉入痛苦的死亡。”
corpus ubi exanimi positum Pallantis Acoetes
他流着泪如此说,并将脚步折回到门前,
servabat senior, qui Parrhasio Evandro
在那里,年迈的阿科埃特斯守护着停放着的无生气的帕拉斯的遗体。
armiger ante fuit, sed non felicibus aeque
他以前曾是帕耳哈西亚人埃万德尔的侍从,
tum comes auspiciis caro datus ibat alumno.
但如今,在不那么幸运的兆头下,被指定为同伴正陪伴着他亲爱的养子同行。
Circum omnis famulumque manus Troianaque turba
周围站着全体仆役和特洛伊的民众,
et maestum Iliades crinem de more solutae.
以及依照习俗披头散发表示哀悼的伊利昂妇女。
Ut vero Aeneas foribus sese intulit altis,
然而,当阿涅阿斯走进高高的大门时,
ingentem gemitum tunsis ad sidera tollunt
她们捶胸顿足,向着群星发出巨大的哀号,
pectoribus, maestoque immugit regia luctu.
王宫在悲哀的哭泣声中鸣响。
Ipse caput nivei fultum Pallantis et ora
他自己,当他亲眼看到那雪白的帕拉斯被托起的头部和脸庞、
ut vidit levique patens in pectore vulnus
以及他那光滑的胸膛上,
cuspidis Ausoniae, lacrimis ita fatur obortis.
被阿乌索尼亚矛尖留下的裂开的伤口时,不禁泪流满面,如此说道:
Tene,4 inquit, miserande puer, cum laeta veniret,
“可怜的孩子啊,”他说,“当命运带着喜悦降临时,
invidit Fortuna mihi, ne regna videres
难道她嫉妒我拥有你,不让你看见我们的王国,
nostra neque ad sedes victor veherere paternas?
也不让你作为胜利者被送回父辈的家园吗?
Non haec Evandro de te promissa parenti
当我离别时,这并不是我给你父亲埃万德尔关于你的承诺,
discedens dederam, cum me complexus euntem
当时他拥抱着前行的我,送我前往帝国宏图,
mitteret in magnum imperium metuensque moneretacris esse viros, cum dura proelia gente.
并担忧地警告我,那些人是勇猛的战士,是将与凶悍民族进行的战斗。
Et nunc ille quidem spe multum captus inani
而如今,他固然被虚无的希望深深俘获,
fors et vota facit cumulatque altaria donis:
或许正在许下誓愿,并将祭坛堆满祭品;
nos iuvenem exanimum et nil iam caelestibus ullis
我们却满怀悲伤,用虚无的敬意陪伴着这具毫无生气的青年遗体,
debentem vano maesti comitamur honore.
他已不再欠任何天神什么了。
Infelix, nati funus crudele videbis!
不幸的父亲啊,你将看到儿子残酷的葬礼!
Hi nostri reditus expectatique triumphi!
这就是我们的归来和期待已久的凯旋吗?
Haec mea magna fides! At non, Evandre, pudendis
这就是我那伟大的信诺吗?但是,埃万德尔啊,你不会看到他
vulneribus pulsum adspicies nec sospite dirum
因受了可耻的伤而败退,你作为父亲,也不会在儿子苟活时
optabis nato funus pater. Ei mihi, quantum
企求悲惨的死亡。哀哉,阿乌索尼亚,你失去了多么强大的庇护,
praesidium Ausonia et quantum tu perdis, Iule!
还有你,尤路斯,你失去了多么大的依靠!”
Haec ubi deflevit, tolli miserabile corpus
当他痛哭完这些,他便下令抬起那具悲惨的尸体,
imperat et toto lectos ex agmine mittit
并从全军中派遣了一千名选拔出的士兵,
mille viros, qui supremum comitentur honorem
去陪同最后的葬礼,
intersintque patris lacrimis, solacia luctus
并共同分担父亲的泪水,这对于巨大的悲痛只是微不足道的慰藉,
exigua ingentis, misero sed debita patri.
但却是对可怜的父亲应尽的义务。
Haud segnes alii crates et molle feretrum
其他人毫不迟延地用草莓树枝
arbuteis texunt virgis et vimine querno
和橡树条编织成轻便的轿椅和柔软的担架,
exstructosque toros obtentu frondis inumbrant.
并用树叶覆盖在铺设好的床上作为遮阴。
Hic iuvenem agresti sublimem stramine ponunt,
他们在这里把那青年高高地安放在乡村的草垫上,
qualem virgineo demessum pollice florem
宛如被少女的手指采摘下的花朵,
seu mollis violae seu languentis hyacinthi,
或是娇柔的紫罗兰,或是凋谢的风信子,
cui neque fulgor adhuc necdum sua forma recessit:
它的光彩至今尚未消退,其本色也未曾逝去:
non iam mater alit tellus viresque ministrat.
只是母亲大地已不再抚育它,不再供给它力量。
Tum geminas vestes auroque ostroque rigentis
接着,阿涅阿斯取出两件用黄金和紫红织成的挺括华服,
extulit Aeneas, quas illi laeta laborum
这是从前西顿的狄多亲手为他缝制的,
ipsa suis quondam manibus Sidonia Didofecerat et tenui telas discreverat auro.
她在织造时曾以此为乐,并在其中穿织了细细的金线。
Harum unam iuveni supremum maestus honorem
他悲伤地将其中一件给那青年穿上,作为最后的敬意,
induit arsurasque comas obnubit amictu,
并用衣角蒙住他那将要火化的头发,
multaque praeterea Laurentis praemia pugnae
此外,他还带来了许多在劳伦图姆战役中获得的战利品
- 11.2sociis dare tempus humandis
使用动形容词(gerundive)的结构。sociis... humandis 可视为目的与格,或修饰名词 tempus(时间)的形容词性用法,整体意为“为安葬同伴腾出时间”。
- 11.18animis
方式或手段夺格,或表示“在心中(精神上)”的与格/夺格。与紧随其后的 spe(夺格)相平行,理解为“在心中(做好武器的准备)”,即在精神上鼓起勇气迎接战斗最自然。
- 11.23qui
关系代词 qui 的先行词是前句中“将同伴和未埋葬的尸体托付给大地”这一整套行为。当指代一整件事时,关系代词通常用中性,但此处却由于受从句内表语名词 honos(阳性单数)的影响而发生了“吸引(attraction)”现象,与之保持性数一致。
- 11.42Tene
代词 te(宾格)与疑问及强调接尾辞 -ne 的结合。它作为及物动词 invidit(嫉妒、吝惜)的直接宾语,构成了“命运难道对我吝惜你(的存在)吗”这一句式。
