← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§11.533-11.610

狄安娜回忆卡米拉身世与两军骑兵对峙

狄安娜向女侍奥皮斯述说了卡米拉坎坷的命运,并命令她报复任何伤害卡米拉的人。与此同时,两军的骑兵部队在平原上互相逼近,准备展开激战。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
533

​unam ex virginibus sociis sacraque caterva,

向着奥皮斯,她的同伴贞女之一,也是神圣队伍中的一员,

​compellabat et has tristis Latonia voces

拉托尼亚呼唤着,并从口中发出这些悲伤的

535

​ore dabat: Graditur bellum ad crudele Camilla,

话语: “卡米拉正走向残酷的战争,

​O virgo, et nostris nequiquam cingitur armis,

噢,贞女。她无益地佩戴着我们的武器,

​cara mihi ante alias. Neque enim novus iste Dianae1

她比任何人更令我怜爱。因为对狄安娜的这股

​venit amor subitaque animum dulcedine movit.

爱并非新近产生,也非由于突如其来的甜蜜动摇了她的心弦。

​Pulsus ob invidiam regno viresque superbas

因憎恨和傲慢的强权而被逐出王国,

540

​Priverno antiqua Metabus cum excederet urbe,

当梅塔布斯离开古老的普里韦尔努姆城时,

​infantem fugiens media inter proelia belli

他在逃亡中,在战争的激烈交锋之中,

​sustulit exsilio comitem matrisque vocavit

抱起了婴儿,作为他流亡的伴侣,并更改了其母卡斯米拉的

​nomine Casmillae mutata parte Camillam.

名字的一部分,称她为卡米拉。

​Ipse sinu prae se portans iuga longa petebat

他自己把她抱在胸前,向着荒寂森林的连绵山脊走去;

545

​solorum nemorum: tela undique saeva premebant

四面八方无情的武器紧逼着他,

​et circumfuso volitabant milite Volsci.

沃尔斯基人在周围环绕的士兵陪伴下飞驰。

​Ecce fugae medio summis Amasenus abundans

看哪,在逃亡的中途,阿马塞努斯河溢出,

​spumabat ripis: tantus se nubibus imber

在最高的河岸上翻滚着泡沫:如此巨大的暴雨从云端

​ruperat. Ille, innare parans, infantis amore

倾泻而下。他准备游过去,却因对婴儿的爱而

550

​tardatur caroque oneri timet. Omnia secum

迟疑,并为他亲爱的重担感到担忧。在心中反复盘算着

​versanti2 subito vix haec sententia sedit.

一切,突然,这个决定好不容易在他心中定下了。

​Telum immane manu valida quod forte gerebat

这位战士碰巧用强壮的手携带着一把巨大的投枪,

​bellator, solidum nodis et robore cocto,

坚固多节,且用经过烤炙的橡木制成,

​huic natam, libro et silvestri subere clausam,

他将女儿用树皮和野生软木包裹起来,

555

​implicat atque habilem mediae circumligat hastae;

绑在这把投枪上,并将她顺手缠绕在枪身的中央;

​quam dextra ingenti librans ita ad aethera fatur:

他用巨大的右手掂量着投枪,向着天空如此祈祷:

​Alma, tibi hanc, nemorum cultrix, Latonia virgo,

‘仁慈的、森林的守护者、拉托尼亚的贞女啊,

​ipse pater famulam voveo; tua prima per auras

我这个做父亲的亲自将她作为女侍奉献给你;她首先手持你的

​tela tenens supplex hostem fugit. Accipe, testor,

武器,作为哀求者穿过风中逃离敌人。女神啊,求你接纳她,我祈求你,

560

​diva tuam, quae nunc dubiis committitur auris.

现在她被托付给不确定的清风,成为你的属物。’

​Dixit et adducto contortum hastile lacerto

他一说完,便收回手臂,将旋转着的枪身

​immittit: sonuere undae, rapidum super amnem

奋力掷出:波涛轰鸣,在湍急的河流之上,

​infelix fugit in iaculo stridente Camilla.

不幸的卡米拉坐在呼啸而去的标枪上飞掠而过。

​At Metabus, magna propius iam urgente caterva,

而梅塔布斯,眼看大批敌军已经在更近处逼迫,

565

​dat sese fluvio atque hastam cum virgine victor

便跃入河中,作为胜利者,他连同贞女一起将那投枪,

​gramineo donum Triviae de caespite vellit.

作为献给特里维亚的礼物,从长满绿草的草皮中拔了出来。

​Non illum tectis ullae, non moenibus urbes

没有任何城市用房屋接纳他,也没有任何城市用城墙

​accepere neque ipse manus feritate dedisset:3

容留他,他自己也因其野性而不愿屈服;

​pastorum et solis exegit montibus aevom.

他在牧人之间,在荒凉的山峦中度过了他的一生。

570

​Hic natam in dumis interque horrentia lustra

在这里,在灌木丛和可怕的野兽巢穴之中,

​armentalis equae mammis et lacte ferino

他用群放的雌马的乳房和野兽的乳汁

​nutribat, teneris immulgens ubera labris.

哺育女儿,将乳头挤入她娇嫩的嘴唇里。

​Utque pedum primis infans vestigia plantis

而当婴儿用娇嫩的脚底踏出她的第一个

​institerat, iaculo palmas armavit acuto

足迹时,他用锋利的标枪武装起她的双手,

575

​spiculaque ex umero parvae suspendit et arcum.

并在这年幼孩子的肩膀上挂上了箭和弓。

​Pro crinali auro, pro longae tegmine pallae

没有用金饰装饰头发,也没有长袍的遮盖,

​tigridis exuviae per dorsum a vertice pendent.

一张虎皮从她的头顶沿着后背垂挂下来。

​Tela manu iam tum tenera puerilia torsit

她在那时已经用娇嫩的手投掷童戏的武器,

​et fundam tereti circum caput egit habena

用圆润的革带在头顶挥舞起投石索,

580

​Strymoniamque gruem aut album deiecit olorem.

击落斯特里蒙的鹤或白色的天鹅。

​Multae illam frustra Tyrrhena per oppida matres

许多母亲在提勒尼亚的城镇里徒劳地希望她能成为

​optavere nurum: sola contenta Diana

儿媳:卡米拉仅对狄安娜感到满足,

​aeternum telorum et virginitatis amorem

纯洁无瑕,培育着对武器与贞洁的

​intemerata colit. Vellem4 haud correpta fuisset

永恒的热爱。 ‘我多么希望她不曾被这样的战争

585

​militia tali, conata lacessere Teucros:

所席卷,不曾企图去挑衅特乌克里人:

​cara mihi comitumque foret nunc una mearum.

如果是那样,她现在依然会被我怜爱,成为我同伴中的一员。

​Verum age, quandoquidem fatis urgetur acerbis,

但是,来吧,既然她正受到残酷命运的逼迫,

​labere, nympha, polo finisque invise Latinos,

仙女啊,从天空中滑落,去拜访拉提乌斯的土地吧,

​tristis ubi infausto committitur omine pugna.

在那里,在不祥的预兆下,悲惨的战斗正在交锋。

590

​Haec cape et ultricem pharetra deprome sagittam:

带上这些,并从箭袋中取出复仇的箭矢:

​hac quicumque sacrum violarit volnere corpus,

任何人若用伤口玷污了她神圣的身躯,

​Tros Italusque, mihi pariter det sanguine poenas.

无论是特洛伊人还是意大利人,都要用鲜血同样向我付出代价。

​Post ego nube cava miserandae corpus et arma

随后,我将在中空的云雾中,把这可怜女孩的身躯和未被掠夺的

​inspoliata feram tumulo patriaeque reponam.

武器带到坟墓,并将它们送还她的祖国。’

595

​Dixit; at illa levis caeli delapsa per auras

她如此说完;而另一位则轻盈地从天空中滑落,

​insonuit, nigro circumdata turbine corpus.

发出声响,将她的身躯包裹在黑色的旋风中。

​At manus interea muris Troiana propinquat

但与此同时,特洛伊的军队,

​Etruscique duces equitumque exercitus omnis,

以及埃特鲁里亚的将领们和骑兵的全部大军,

​compositi numero in turmas. Fremit aequore toto

正按数量编排成队,逼近城墙。在整个平原上,

600

​insultans sonipes et pressis pugnat habenis

战马跳跃嘶鸣,与紧勒的手缰抗争,

​huc conversus et huc; tum late ferreus hastis

转过来转过去;此时铁骑与枪林使田野宽广地

​horret ager campique armis sublimibus ardent.

战栗,平原在举起的武器映衬下熊熊燃烧。

​Nec non Messapus contra celeresque Latini

对峙的梅萨普斯、迅捷的拉提乌斯人,

​et cum fratre Coras et virginis ala Camillae

以及与兄弟同在的科拉斯,还有贞女卡米拉的翼队也

605

​adversi campo apparent hastasque reductis

显现在平原的对面,他们向后收回

​protendunt longe dextris et spicula vibrant,

右手,远远地平端着投枪,并抖动着标枪,

​adventusque virum fremitusque ardescit equorum.

男人们的进军和战马的嘶鸣愈发炽热。

​Iamque intra iactum teli progressus uterque

而现在,两军都已前进到投枪的射程之内

​substiterat: subito erumpunt clamore furentisque

并停了下来:突然,他们爆发出呐喊,驱策起狂暴的

610

​exhortantur equos; fundunt simul undique tela

战马;一时间,他们从四面八方倾泻出投枪,

语法注4 条
  1. 11.537Dianae

    第三人称的 Dianae(狄安娜的/对狄安娜的)是狄安娜本人的自称。这里既可以解释为对 amor 的宾格性属格(对狄安娜的爱),也可以解释为主格性属格(狄安娜所抱有的爱)。从上下文来看,将其理解为狄安娜自身对卡米拉不变的爱(主格性属格)更为自然。

  2. 11.551versanti

    现在分词 versanti(盘算着)为与格形式,修饰语境中的主语 Metabus。它充当“关系与格”或“利益与格”,表示在他心中反复盘算各种办法的过程中,这个决定(sententia)终于在他心中定下来了(sedit)。

  3. 11.568dedisset

    虚拟式过去完成时 dedisset(与 manus 连用,意为“屈服、投降”)表示与过去事实相反的虚拟条件句的结果从句,或者表示过去的主观可能性(“他本不会屈服”)。

  4. 11.584Vellem

    表示愿望的虚拟式未完成时。伴随着虚拟式过去完成时的从句 haud correpta fuisset,表示对过去未能实现的愿望(实际上卡米拉已经投身于军旅)的强烈遗憾与后悔(“要是她不曾……该多好”)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:11.533-11.610