- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:11.533-11.610
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
狄安娜向女侍奥皮斯述说了卡米拉坎坷的命运,并命令她报复任何伤害卡米拉的人。与此同时,两军的骑兵部队在平原上互相逼近,准备展开激战。
unam ex virginibus sociis sacraque caterva,
向着奥皮斯,她的同伴贞女之一,也是神圣队伍中的一员,
compellabat et has tristis Latonia voces
拉托尼亚呼唤着,并从口中发出这些悲伤的
ore dabat: Graditur bellum ad crudele Camilla,
话语: “卡米拉正走向残酷的战争,
O virgo, et nostris nequiquam cingitur armis,
噢,贞女。她无益地佩戴着我们的武器,
cara mihi ante alias. Neque enim novus iste Dianae1
她比任何人更令我怜爱。因为对狄安娜的这股
venit amor subitaque animum dulcedine movit.
爱并非新近产生,也非由于突如其来的甜蜜动摇了她的心弦。
Pulsus ob invidiam regno viresque superbas
因憎恨和傲慢的强权而被逐出王国,
Priverno antiqua Metabus cum excederet urbe,
当梅塔布斯离开古老的普里韦尔努姆城时,
infantem fugiens media inter proelia belli
他在逃亡中,在战争的激烈交锋之中,
sustulit exsilio comitem matrisque vocavit
抱起了婴儿,作为他流亡的伴侣,并更改了其母卡斯米拉的
nomine Casmillae mutata parte Camillam.
名字的一部分,称她为卡米拉。
Ipse sinu prae se portans iuga longa petebat
他自己把她抱在胸前,向着荒寂森林的连绵山脊走去;
solorum nemorum: tela undique saeva premebant
四面八方无情的武器紧逼着他,
et circumfuso volitabant milite Volsci.
沃尔斯基人在周围环绕的士兵陪伴下飞驰。
Ecce fugae medio summis Amasenus abundans
看哪,在逃亡的中途,阿马塞努斯河溢出,
spumabat ripis: tantus se nubibus imber
在最高的河岸上翻滚着泡沫:如此巨大的暴雨从云端
ruperat. Ille, innare parans, infantis amore
倾泻而下。他准备游过去,却因对婴儿的爱而
tardatur caroque oneri timet. Omnia secum
迟疑,并为他亲爱的重担感到担忧。在心中反复盘算着
versanti2 subito vix haec sententia sedit.
一切,突然,这个决定好不容易在他心中定下了。
Telum immane manu valida quod forte gerebat
这位战士碰巧用强壮的手携带着一把巨大的投枪,
bellator, solidum nodis et robore cocto,
坚固多节,且用经过烤炙的橡木制成,
huic natam, libro et silvestri subere clausam,
他将女儿用树皮和野生软木包裹起来,
implicat atque habilem mediae circumligat hastae;
绑在这把投枪上,并将她顺手缠绕在枪身的中央;
quam dextra ingenti librans ita ad aethera fatur:
他用巨大的右手掂量着投枪,向着天空如此祈祷:
Alma, tibi hanc, nemorum cultrix, Latonia virgo,
‘仁慈的、森林的守护者、拉托尼亚的贞女啊,
ipse pater famulam voveo; tua prima per auras
我这个做父亲的亲自将她作为女侍奉献给你;她首先手持你的
tela tenens supplex hostem fugit. Accipe, testor,
武器,作为哀求者穿过风中逃离敌人。女神啊,求你接纳她,我祈求你,
diva tuam, quae nunc dubiis committitur auris.
现在她被托付给不确定的清风,成为你的属物。’
Dixit et adducto contortum hastile lacerto
他一说完,便收回手臂,将旋转着的枪身
immittit: sonuere undae, rapidum super amnem
奋力掷出:波涛轰鸣,在湍急的河流之上,
infelix fugit in iaculo stridente Camilla.
不幸的卡米拉坐在呼啸而去的标枪上飞掠而过。
At Metabus, magna propius iam urgente caterva,
而梅塔布斯,眼看大批敌军已经在更近处逼迫,
dat sese fluvio atque hastam cum virgine victor
便跃入河中,作为胜利者,他连同贞女一起将那投枪,
gramineo donum Triviae de caespite vellit.
作为献给特里维亚的礼物,从长满绿草的草皮中拔了出来。
Non illum tectis ullae, non moenibus urbes
没有任何城市用房屋接纳他,也没有任何城市用城墙
accepere neque ipse manus feritate dedisset:3
容留他,他自己也因其野性而不愿屈服;
pastorum et solis exegit montibus aevom.
他在牧人之间,在荒凉的山峦中度过了他的一生。
Hic natam in dumis interque horrentia lustra
在这里,在灌木丛和可怕的野兽巢穴之中,
armentalis equae mammis et lacte ferino
他用群放的雌马的乳房和野兽的乳汁
nutribat, teneris immulgens ubera labris.
哺育女儿,将乳头挤入她娇嫩的嘴唇里。
Utque pedum primis infans vestigia plantis
而当婴儿用娇嫩的脚底踏出她的第一个
institerat, iaculo palmas armavit acuto
足迹时,他用锋利的标枪武装起她的双手,
spiculaque ex umero parvae suspendit et arcum.
并在这年幼孩子的肩膀上挂上了箭和弓。
Pro crinali auro, pro longae tegmine pallae
没有用金饰装饰头发,也没有长袍的遮盖,
tigridis exuviae per dorsum a vertice pendent.
一张虎皮从她的头顶沿着后背垂挂下来。
Tela manu iam tum tenera puerilia torsit
她在那时已经用娇嫩的手投掷童戏的武器,
et fundam tereti circum caput egit habena
用圆润的革带在头顶挥舞起投石索,
Strymoniamque gruem aut album deiecit olorem.
击落斯特里蒙的鹤或白色的天鹅。
Multae illam frustra Tyrrhena per oppida matres
许多母亲在提勒尼亚的城镇里徒劳地希望她能成为
optavere nurum: sola contenta Diana
儿媳:卡米拉仅对狄安娜感到满足,
aeternum telorum et virginitatis amorem
纯洁无瑕,培育着对武器与贞洁的
intemerata colit. Vellem4 haud correpta fuisset
永恒的热爱。 ‘我多么希望她不曾被这样的战争
militia tali, conata lacessere Teucros:
所席卷,不曾企图去挑衅特乌克里人:
cara mihi comitumque foret nunc una mearum.
如果是那样,她现在依然会被我怜爱,成为我同伴中的一员。
Verum age, quandoquidem fatis urgetur acerbis,
但是,来吧,既然她正受到残酷命运的逼迫,
labere, nympha, polo finisque invise Latinos,
仙女啊,从天空中滑落,去拜访拉提乌斯的土地吧,
tristis ubi infausto committitur omine pugna.
在那里,在不祥的预兆下,悲惨的战斗正在交锋。
Haec cape et ultricem pharetra deprome sagittam:
带上这些,并从箭袋中取出复仇的箭矢:
hac quicumque sacrum violarit volnere corpus,
任何人若用伤口玷污了她神圣的身躯,
Tros Italusque, mihi pariter det sanguine poenas.
无论是特洛伊人还是意大利人,都要用鲜血同样向我付出代价。
Post ego nube cava miserandae corpus et arma
随后,我将在中空的云雾中,把这可怜女孩的身躯和未被掠夺的
inspoliata feram tumulo patriaeque reponam.
武器带到坟墓,并将它们送还她的祖国。’
Dixit; at illa levis caeli delapsa per auras
她如此说完;而另一位则轻盈地从天空中滑落,
insonuit, nigro circumdata turbine corpus.
发出声响,将她的身躯包裹在黑色的旋风中。
At manus interea muris Troiana propinquat
但与此同时,特洛伊的军队,
Etruscique duces equitumque exercitus omnis,
以及埃特鲁里亚的将领们和骑兵的全部大军,
compositi numero in turmas. Fremit aequore toto
正按数量编排成队,逼近城墙。在整个平原上,
insultans sonipes et pressis pugnat habenis
战马跳跃嘶鸣,与紧勒的手缰抗争,
huc conversus et huc; tum late ferreus hastis
转过来转过去;此时铁骑与枪林使田野宽广地
horret ager campique armis sublimibus ardent.
战栗,平原在举起的武器映衬下熊熊燃烧。
Nec non Messapus contra celeresque Latini
对峙的梅萨普斯、迅捷的拉提乌斯人,
et cum fratre Coras et virginis ala Camillae
以及与兄弟同在的科拉斯,还有贞女卡米拉的翼队也
adversi campo apparent hastasque reductis
显现在平原的对面,他们向后收回
protendunt longe dextris et spicula vibrant,
右手,远远地平端着投枪,并抖动着标枪,
adventusque virum fremitusque ardescit equorum.
男人们的进军和战马的嘶鸣愈发炽热。
Iamque intra iactum teli progressus uterque
而现在,两军都已前进到投枪的射程之内
substiterat: subito erumpunt clamore furentisque
并停了下来:突然,他们爆发出呐喊,驱策起狂暴的
exhortantur equos; fundunt simul undique tela
战马;一时间,他们从四面八方倾泻出投枪,
- 11.537Dianae
第三人称的 Dianae(狄安娜的/对狄安娜的)是狄安娜本人的自称。这里既可以解释为对 amor 的宾格性属格(对狄安娜的爱),也可以解释为主格性属格(狄安娜所抱有的爱)。从上下文来看,将其理解为狄安娜自身对卡米拉不变的爱(主格性属格)更为自然。
- 11.551versanti
现在分词 versanti(盘算着)为与格形式,修饰语境中的主语 Metabus。它充当“关系与格”或“利益与格”,表示在他心中反复盘算各种办法的过程中,这个决定(sententia)终于在他心中定下来了(sedit)。
- 11.568dedisset
虚拟式过去完成时 dedisset(与 manus 连用,意为“屈服、投降”)表示与过去事实相反的虚拟条件句的结果从句,或者表示过去的主观可能性(“他本不会屈服”)。
- 11.584Vellem
表示愿望的虚拟式未完成时。伴随着虚拟式过去完成时的从句 haud correpta fuisset,表示对过去未能实现的愿望(实际上卡米拉已经投身于军旅)的强烈遗憾与后悔(“要是她不曾……该多好”)。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-22)
- 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
