← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§11.456-11.532

图尔努斯与卡米拉定计与设伏

特洛伊军队逼近,图尔努斯中断会议并整军备战。他与卡米拉相遇并制定共同作战计划,随后在险要山谷布下埋伏以迎击阿埃内阿斯。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
456

​haud secus atque1 alto in luco cum forte catervae

正如在深邃的森林中,成群的

​consedere avium piscosove amne Padusae

鸟儿碰巧落下,或是在鱼儿丰沛的帕杜萨河中,

​dant sonitum rauci per stagna loquacia cycni.

嘶哑的天鹅在喧闹的沼泽里发出啼鸣一样。

​Immo, ait, O cives adrepto tempore, Turnus,

“的确如此,”图尔努斯抓住时机说道,“噢,公民们,

460

​cogite concilium et pacem laudate sedentes:

你们坐下来召开会议,赞美和平吧,

​illi armis in regna ruunt. Nec plura locutus

而他们(敌军)正拿着武器冲入我们的王国。”他不再多言,

​corripuit sese et tectis citus extulit altis.

迅速站起身来,急忙走出了高耸的宫殿。

​Tu, Voluse, armari Volscorum edice maniplos,

“你,沃卢苏斯,命令沃尔斯基人的步兵中队武装起来,”

​duc, ait, et Rutulos. Equitem Messapus in armis

他说,“同时也率领鲁图利人。梅萨普斯,以及

465

​et cum fratre Coras latis diffundite campis.

带着兄弟的科拉斯,将武装的骑兵展开在广阔的平原上。

​Pars aditus urbis firmet turrisque capessat,

一部分人守卫城市的入口,登上高塔;

​cetera, qua iusso, mecum manus inferat arma.

其余的人马随我一起,在我命令的地方冲锋陷阵。”

​Ilicet in muros tota discurritur urbe.

顿时,全城的人都向城墙奔跑而去。

​Consilium ipse pater et magna incepta Latinus

父王拉提努斯亲自放弃了会议和他的宏伟计划,

470

​deserit ac tristi turbatus tempore differt

因这悲惨的局势而动摇,并推迟了会议,

​multaque se incusat, qui non adceperit2 ultro

他深深地自责,因为自己没有主动接纳

​Dardanium Aenean generumque adsciverit urbi.

达达尼亚人阿埃内阿斯,没有将他接纳为这座城市的女婿。

​Praefodiunt alii portas aut saxa sudesque

其他人在门前挖掘壕沟,或者运来石头

​subvectant. Bello dat signum rauca cruentum

和木桩。嘶哑的军号发出了血腥的

475

​bucina. Tum muros varia cinxere corona

战争信号。这时,主妇们和男孩子们像各式各样的花冠一样围在城墙上:

​matronae puerique: vocat labor ultimus omnis.

最后的考验召唤着所有人。

​Nec non ad templum summasque ad Palladis arces

此外,王后在众多母亲们的陪同下,

​subvehitur magna matrum regina caterva

乘车前往帕拉斯的神殿和最高耸的卫城,

​dona ferens, iuxtaque comes Lavinia virgo,

携带着礼物,在她身旁陪伴着的是少女拉维尼亚,

480

​causa mali tanti, oculos deiecta decoros.3

这巨大灾祸的起因,她那美丽的双眼低垂着。

​Succedunt matres et templum ture vaporant

母亲们相继进入,用香气熏陶神殿,

​et maestas alto fundunt de limine voces:

并从高高的入口处倾诉出悲哀的声音:

​Armipotens, praeses belli, Tritonia virgo,

“武艺高强、战争的主宰者、特里托尼亚的贞女啊,

​frange manu telum Phrygii praedonis et ipsum

用你的手折断弗里吉亚强盗的投枪,并让他本人

485

​pronum sterne solo portisque effunde sub altis.

俯卧在地上,摔在巍峨的大门之下。”

​Cingitur ipse furens certatim in proelia Turnus.

图尔努斯本人狂暴地、争先恐后地装备自己准备战斗。

​Iamque adeo rutilum thoraca indutus aenis

此时他已经穿上了用青铜鳞片制成的闪亮胸甲,

​horrebat squamis surasque incluserat auro,

显得令人敬畏,他的小腿用黄金包裹着,

​tempora nudus adhuc, laterique adcinxerat ensem

头部尚未戴盔,腰间佩着长剑,

490

​fulgebatque alta decurrens aureus arce,

他从高耸的卫城奔下,浑身闪耀着金光。

​exsultatque animis et spe iam praecipit hostem:

他精神抖擞,已经在希望中预先击败了敌人。

​qualis ubi abruptis fugit praesaepia vinclis

正如一匹骏马挣脱了缰绳,终于获得了自由,

​tandem liber equus campoque potitus aperto

逃离了马厩,占领了开阔的田野,

​aut ille in pastus armentaque tendit equarum

它要么奔向母马的牧场和群落,

495

​aut adsuetus aquae perfundi flumine noto

要么习惯于在熟悉的河流中洗浴,

​emicat adrectisque fremit cervicibus alte

它一跃而出,高昂着脖颈嘶鸣,

​luxurians, luduntque iubae per colla, per armos.

纵情欢乐,鬃毛在脖颈和肩膀上飞舞。

​Obvia cui Volscorum acie comitante Camilla

迎面,卡米拉在沃尔斯基人军队的陪同下,

​occurrit portisque ab equo regina sub ipsis

与他相遇,女王在城门下从马背上

500

​desiluit, quam tota cohors imitata relictis

跳了下来。全体骑兵也效仿她,扔下战马,

​ad terram defluxit equis; tum talia fatur:

滑落到地面。然后她如此说道:

​Turne, sui4 merito siqua est fiducia forti,

“图尔努斯,如果勇者对自己有应有的信心,

​audeo et Aeneadum promitto occurrere turmae

我敢于并承诺去迎击阿埃内阿斯的随从,

​solaque Tyrrhenos equites ire obvia contra.

并独自去迎战提勒尼亚的骑兵。

505

​Me sine prima manu temptare pericula belli

请允许我亲手去尝试战争的最初危险;

​tu pedes ad muros subsiste et moenia serva.

你作为步兵留在城墙旁,守卫着防御工事。”

​Turnus ad haec, oculos horrenda in virgine fixus:

图尔努斯对此回答说,他的眼睛注视着令人敬畏的贞女:

​O decus Italiae virgo, quas dicere grates

“噢,意大利的荣耀,贞女啊,我该如何言谢,

​quasve referre parem? Sed nunc, est omnia quando

又该如何回报?但现在,既然你的这种精神超越了

510

​iste animus supra, mecum partire laborem.

一切,就请与我分担这辛劳吧。

​Aeneas, ut fama fidem missique reportant

阿埃内阿斯,正如传闻和派出的

​exploratores, equitum levia improbus arma

斥候确凿地报告那样,这无耻之徒预先派出了轻装骑兵

​praemisit, quaterent campos; ipse ardua montis

去震慑平原;他自己则在翻越山脉

​per deserta iugo superans adventat ad urbem.

荒凉的脊梁,向城市逼近。

515

​Furta paro belli5 convexo in tramite silvae,

我正准备在森林弯曲的小径上设下埋伏,

​ut bivias armato obsidam milite fauces.

用武装的士兵堵截双向的隘口。

​Tu Tyrrhenum equitem conlatis excipe signis;

你用相接的旗帜去迎战提勒尼亚骑兵;

​tecum acer Messapus erit turmaeque Latinae

与你同在的有勇猛的梅萨普斯和拉提乌斯骑兵,

​Tiburtique manus, ducis et tu concipe curam.

以及提布尔的军队。你也来承担指挥官的职责吧。”

520

​Sic ait, et paribus Messapum in proelia dictis

他如此说完,并用同样的话鼓励梅萨普斯

​hortatur sociosque duces et pergit in hostem.

和盟军领袖们投入战斗,然后向敌人进发。

​Est curvo anfractu valles, adcommoda fraudi

在一处弯曲的回折中有一处山谷,适宜设伏

​armorumque dolis, quam densis frondibus atrum

和实施武器的诡计,密叶把阴暗的

​urget utrimque latus, tenuis quo semita ducit

两侧逼得很紧,一条细窄的小路通向那里,

525

​angustaeque ferunt fauces aditusque maligni.

狭窄的咽喉和险恶的入口引向其间。

​Hanc super in speculis summoque in vertice montis

在此之上,在山的最高峰和瞭望处,

​planities ignota iacet tutique receptus,

躺着一片不为人知的平地,以及安全的退路,

​seu dextra laevaque velis occurrere pugnae,

无论你想在左侧还是右侧迎击战斗,

​sive instare iugis et grandia volvere saxa.

还是站在山脊上,滚下巨大的石块。

530

​Huc iuvenis nota fertur regione viarum

年轻的图尔努斯沿着熟知的路线来到这里,

​arripuitque locum et silvis insedit iniquis.

占据了有利位置,并驻扎在险要的森林中。

​Velocem interea superis in sedibus Opim,

与此同时,在天上的居所中,向着敏捷的奥皮斯,

语法注5 条
  1. 11.456haud secus atque

    比较副词短语,与接续词 "cum" 共同构成强烈的明喻(“正如……之时一样”),将市民的骚动与鸟类的喧噪重叠表现。

  2. 11.471qui non adceperit

    由关系代词 "qui" 引导的从句使用虚拟语气完成时 "adceperit",用以表示主句自责(se incusat)的原因或理由。

  3. 11.480oculos deiecta decoros

    "oculos decoros" 是修饰过去分词 "deiecta" 的“关系宾格”(即希腊式宾格),用以指明受修饰者拉维尼亚的状态或身体部位(“低垂着美丽的双眼”)。

  4. 11.502sui

    反身代词的属格。作为直后名词 "fiducia" 的“客观性属格”发挥作用(“对自身的信心”)。

  5. 11.515Furta paro belli

    "furta" 在此处是复数宾格名词,意为“秘密策略、奇袭、伏兵”。紧随其后的 "ut" 从句伴随虚拟语气 "obsidam",是表示设伏“目的”的状语从句。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:11.456-11.532