- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:11.382-11.455
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
图尔努斯强烈反驳德兰克斯的指责,夸耀自己的战功并表示准备好与阿埃内阿斯进行决斗。然而在他们争论之际,阿埃内阿斯军队逼近的消息传来,城市陷入了混乱。
agger murorum nec inundant sanguine fossae.1
[只要] 城墙的土堤 [还在阻挡着敌军],战壕还没有溢满鲜血 [,你的大话就会在安全的地方乱飞]。
Proinde tona eloquio, solitum tibi, meque timoris
因此,用你的雄辩雷鸣般地发言吧,这本是你的家常便饭。德兰克斯,你来指责我胆怯吧,
argue tu, Drance, quando tot stragis acervos
既然你的右手造成了特洛伊人如此多堆积如山的尸体,
Teucrorum tua dextra dedit passimque tropaeis
并且你用战利品装饰了各处的田野。
insignis agros. Possit quid vivida virtus,
蓬勃的勇武能做些什么,你大可去尝试;
experiare licet;2 nec longe scilicet hostes
当然,我们无需去远处寻找敌人:
quaerendi nobis: circumstant undique muros.
他们正从四面八方包围着城墙。
Imus in adversos: quid cessas? An tibi Mavors
我们正迎面走向敌人;你为何迟疑?难道你的战神马沃尔斯
ventosa in lingua pedibusque fugacibus istissemper erit?
永远只存在于你那多风的舌头上和你那善于逃跑的脚上吗?
Pulsus ego?3 Aut quisquam merito, foedissime, pulsum
我被击败了?无耻的小人,谁能公正地指责我被击败了?
arguet, Iliaco tumidum qui crescere Thybrim
只要那个人能看见蒂贝里斯河因特洛伊人的鲜血而膨胀增水,
sanguine et Evandri totam cum stirpe videbit
看见埃万德罗斯的整个家族连同他的后代一起倒下,
procubuisse domum atque exutos Arcadas armis?
以及阿卡迪亚人的武装被剥夺。
Haud ita me experti Bitias et Pandarus ingens
巨大的比蒂亚斯和潘达罗斯发现我并不是那样的,
et quos mille die victor sub Tartara misi,
还有我作为胜利者在一天之内送往塔耳塔洛斯的上千人,
inclusus muris hostilique aggere saeptus.
尽管我当时被困在城墙内,被敌人的土垒所包围。
Nulla salus bello. Capiti cane talia, demens,
“战争中没有救赎。”疯子,把这些话唱给达达尼尔的
Dardanio rebusque tuis. Proinde omnia magno
首领和你自己的同伴听吧。因此,不要停止用巨大的
ne cessa turbare metu atque extollere vires
恐惧去扰乱一切,并赞美
gentis bis victae, contra premere arma Latini.
那两度被征服的民族的力量,相反地,去贬低拉提乌斯人的武器。
Nunc et Myrmidonum proceres Phrygia arma tremescunt,
现在,难道连米尔米顿人的首领也对弗里吉亚的武器战栗,
nunc et Tydides et Larissaeus Achilles,
狄奥墨得斯和拉里萨人阿喀琉斯也颤抖,
amnis et Hadriacas retro fugit Aufidus undas.
奥菲杜斯河也从亚得里亚海的波涛中倒流逃跑了吗?
Vel cum se pavidum contra mea iurgia fingit
或者就像当这个奸诈之徒面对我的斥责假装害怕时,
artificis scelus et formidine crimen acerbat.
通过他阴险的诡计,用恐惧使对我的指控更加辛辣。
Numquam animam talem dextra hac, absiste moveri,
你绝不会因为这只右手而失去这样卑下的生命——别再惊慌了——
amittes: habitet tecum et sit pectore in isto.
让它与你同在,留在你那胸膛里吧。
Nunc ad te et tua magna, pater, consulta revertor.
父亲,现在我回到您和您那伟大的咨询上。
Si nullam nostris ultra spem ponis in armis,
如果您对我们的武器不再抱有任何希望,
si tam deserti sumus et semel agmine verso
如果我们就这样被抛弃,一旦战列溃败,
funditus occidimus neque habet Fortuna regressum?
我们便彻底灭亡,命运再无挽回的余地:
oremus pacem et dextras tendamus inertis.
那就让我们乞求和平,伸出软弱无力的右手吧。
Quamquam O, si solitae quicquam virtutis adesset!
然而,噢,如果往昔的勇武还有一星半点留存!
Ille mihi ante alios fortunatusque laborum
在我的眼中,那个为了不看到如此可耻的一幕
egregiusque animi,4 qui, nequid tale videret,
而在临死时倒下,口啃泥土死去的人,
procubuit moriens et humum semel ore momordit.
在劳苦上比其他人更幸运,在精神上也更杰出。
Sin et opes nobis et adhuc intacta iuventus
但是,如果我们还有财富,还有尚未受损的青年,
auxilioque urbes Italae populique supersunt,
还有可以作为援助的意大利城市和人民,
sin et Troianis cum multo gloria venit
而如果特洛伊人的荣光也是伴随着大量的鲜血而来,
sanguine, sunt illis sua funera parque per omnis
他们同样有着死亡,并且风暴对所有人都是均等的:
tempestas: cur indecores in limine primo
我们为何在刚踏上门槛时就可耻地气馁?
deficimus? Cur ante tubam tremor occupat artus?
为何在号角吹响前,战栗就占领了四肢?
Multa dies variisque labor mutabilis aevi
漫长的岁月和变幻时代里的种种辛劳,使许多事物转危为安,
rettulit in melius, multos alterna revisens
命运轮流拜访,戏弄了许多人,
lusit et in solido rursus Fortuna locavit.
又再次将他们置于坚实的土地上。
Non erit auxilio nobis Aetolus et Arpi:
阿托利亚人和阿尔皮不会来援助我们:
at Messapus erit felixque Tolumnius et quos
但我们会有梅萨普斯,有幸运的托卢姆尼乌斯,以及
tot populi misere duces, nec parva sequetur
这么多民族送来的领袖;拉提乌斯和
gloria delectos Latio et Laurentibus agris.
劳伦斯田野中选拔出来的人们也将伴随着不小的荣耀。
Est et Volscorum egregia de gente Camilla,
还有来自沃尔斯基人显赫家族的卡米拉,
agmen agens equitum et florentis aere catervas.
率领着骑兵纵队和在青铜中闪耀的连队。
Quod si me solum Teucri in certamina poscunt
但如果特洛伊人只要求我一个人去战斗,
idque placet tantumque bonis communibus obsto,
并且大家都同意,而我又如此阻碍了共同的利益,
non adeo has exosa manus Victoria fugit,
胜利女神还没有如此嫌恶地抛弃这两只手,
ut tanta quicquam pro spe temptare recusem.
以至于我会拒绝为了如此伟大的希望去尝试任何事。
Ibo animis contra, vel magnum praestet Achillem
我将满怀斗志去迎战,哪怕他展现出伟大的阿喀琉斯之姿,
factaque Vulcani manibus paria induat arma
身披伏尔甘亲手打造的对等武器,也大可随他。
ille licet.5 Vobis animam hanc soceroque Latino
为了你们,也为了我的岳父拉提努斯,我,图尔努斯,
Turnus ego, haud ulli veterum virtute secundus,
在勇武上不逊于任何先辈,
devovi. Solum Aeneas vocat : et vocet oro,
已经献出了这生命。“唯有阿埃内阿斯在召唤我”:我祈求他召唤,
nec Drances potius, sive est haec ira deorum,
不要让德兰克斯代替我去用生命偿还——如果是神明的愤怒,
morte luat, sive est virtus et gloria, tollat.
也不要让他在如果是勇武和荣耀时夺走它。
Illi haec inter se dubiis de rebus agebant
他们在相互争论中讨论着这些未决的大事;
certantes; castra Aeneas aciemque movebat:
阿埃内阿斯则在移动他的营地和战列。
nuntius ingenti per regia tecta tumultu
看啊,一名使者在王宫中引起极大的骚动,
ecce ruit magnisque urbem terroribus implet,
飞奔而来,让全城充满了巨大的恐慌:
instructos acie Tiberino a flumine Teucros
排成战列的特洛伊人
Tyrrhenamque manum totis descendere campis.
和提勒尼亚军队正从蒂贝里斯河沿整个平原而下。
Extemplo turbati animi concussaque vulgi
顿时,人们的心动摇了,群众的胸膛受到冲击,
pectora et adrectae stimulis haud mollibus irae.
怒火在尖锐的刺激下被唤醒。
Arma manu trepidi poscunt, fremit arma iuventus,
他们慌乱地用手索要武器,青年们为武器而怒吼,
flent maesti mussantque patres. Hic undique clamor
长老们悲伤地哭泣、低语。此时,四面八方传来巨大的呼喊声,
dissensu vario magnus se tollit in auras
带着各种不同的分歧,在空中回荡。
- 11.382agger murorum nec inundant sanguine fossae
被视为接续上一句中的 dum distinet hostem(在敌人被阻挡期间)所引导的 dum 从句。上一句的主节动词 tuto tibi magna volant(在安全中飞扬)在此处同样被默认适用。
- 11.387experiare licet
不带连词的虚拟语气与 licet 搭配的句型(等同于 licet ut experiare)。第二人称单数现在时虚拟语气 experiare(等同于 -ris)表示允许或让步(“你大可去尝试”)。
- 11.392Pulsus ego?
省略了动词 sum 的强烈反问句。表达了图尔努斯的极度愤怒与蔑视:“我被击败了?”
- 11.416laborum / animi
修饰形容词 fortunatus 和 egregius 的关系属格(或表示“在……方面”的限定属格),模仿了希腊语的用法。分别表示“在劳苦上幸运的”和“在精神上杰出的”。
- 11.440ille licet
后置的 licet 作为让步连词,修饰虚拟语气 praestet 和 induat。构成了让步从句:“即使他超越了……”
