- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:11.308-11.381
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
拉丁努斯国王提议向特洛伊人割让土地以建立同盟,或者为他们建造船只以便其离开。对此,德兰克斯站出来激烈地指责图尔努斯的傲慢与好战,要求实现和平并将公主许配给阿涅阿斯,甚至向图尔努斯发起决斗挑战,这激怒了图尔努斯。
Spem siquam adscitis Aetolum habuistis in armis,
如果你们对阿托利亚人的同盟武装还抱有任何希望,
ponite. Spes sibi quisque, sed haec quam angusta videtis;
就放下吧。每个人都是自己的希望,但你们已经看到这希望是多么狭窄;
cetera qua rerum iaceant perculsa ruina,
我们其余的事业在何等惨重的毁灭中崩溃倒塌,
ante oculos interque manus sunt omnia vestras.
这一切都已在你们眼前,在你们手中。
Nec quemquam incuso: potuit quae plurima virtus
我也不指责任何人:曾经可能存在的最伟大的勇气,
esse, fuit;1 toto certatum est corpore regni.
已经付诸实现;我们已用整个王国的力量进行了战斗。
Nunc adeo quae sit dubiae sententia menti
现在,因此,我将阐明我这犹疑不决的心意究竟有何打算,
expediam et paucis, animos adhibete, docebo.
并用寥寥数语——请集中你们的注意力——来告诉你们。
Est antiquus ager Tusco mihi proximus amni,
我有一片古老的土地,紧邻着托斯卡纳的河流,
longus in occasum, finis super usque Sicanos;
向西延伸甚远,甚至越过西卡尼人的边界;
Aurunci Rutulique serunt et vomere duros
奥伦基人和鲁图利人在那里播种,用犁头开垦那坚硬的
exercent colles atque horum asperrima pascunt.
山丘,并在其中最险峻的地方放牧。
Haec omnis regio et celsi plaga pinea montis
让这整片地区以及高山上的松林地带,
cedat amicitiae Teucrorum, et foederis aequas
让给特洛伊人作为友好之用,让我们宣布公平的
dicamus leges sociosque in regna vocemus.
同盟条款,并邀请他们作为伙伴进入我们的王国。
Considant, si tantus amor, et moenia condant.
如果他们有如此强烈的渴望,就让他们定居下来,建立城墙。
Sin alios finis aliamque capessere gentem
但如果他们的心意是去占领其他的疆域和另一个
est animus possuntque solo decedere nostro:
国度,并且能够离开我们的土地:
bis denas Italo texamus robore navis
就让我们用意大利的橡木建造二十艘船只,
seu pluris complere valent, iacet omnis ad undam
或者如果他们有能力填满更多,就建更多。所有的木材都倒在水边,
materies, ipsi numerumque modumque carinis
让他们自己来规定船只的数量和规格,
praecipiant, nos aera manus navalia demus.
而我们提供青铜、人手和造船厂。
Praeterea qui dicta ferant et foedera firment
此外,为了传达我们的言辞并确立同盟,
centum oratores prima de gente Latinos
我提议让一百名出自拉提姆名门望族的使者
ire placet pacisque manu praetendere ramos,
前往,并在手中递出和平的枝条,
munera portantis aurique eborisque talenta
携带礼物,数塔兰同的黄金与象牙,
et sellam regni trabeamque insignia nostri.
以及我们王国的王位宝座和礼服这些象征。
Consulite in medium et rebus succurrite fessis.
大家共同商议,以挽救疲惫不堪的局势。
Tum Drances idem infensus, quem gloria Turni
这时,同样怀有敌意的德兰克斯站了出来,图尔努斯的名声
obliqua invidia stimulisque agitabat amaris,
正以歪曲的嫉妒和痛苦的刺激折磨着他,
largus opum et lingua melior, sed frigida bello
他家财万贯,能言善辩,但在战争中右手却十分冷酷懦弱,
dextera, consiliis habitus non futilis auctor,
在商议中被视为非无用的建言者,
seditione potens (genus huic materna superbum
在煽动中权力极大(母系的高贵血统给了他傲慢的
nobilitas dabat, incertum de patre ferebat),
出身,而父系却是不详),
surgit et his onerat dictis atque aggerat iras:
他站起身来,用这些话语施加压力,并堆积起怒火:
Rem nulli obscuram nostrae nec vocis egentem
“噢,善良的国王,您所咨询的事对任何人来说都不是秘密,也无需我们的声音:
consulis, O bone rex: cuncti se scire fatentur,
大家都承认自己知道
quid fortuna ferat populi, sed dicere mussant.
我们人民的命运需要什么,但他们只是低声私语,不敢言明。
Det libertatem fandi flatusque remittat
让他给予发言的自由,并收敛起他的傲慢,
cuius ob auspicium infaustum moresque sinistros
正是因为他不祥的预兆和邪恶的行为——
(dicam equidem, licet arma mihi mortemque minetur)
我确实要说,即便他用武器和死亡来威胁我——
lumina tot cecidisse ducum totamque videmus
我们看到那么多将领的生命之光已经熄灭,整个
consedisse urbem luctu, dum Troia temptat
城市都沉浸在悲哀之中,而他却在企图袭击特洛伊人的
castra fugae fidens et caelum territat armis.
营垒,寄希望于逃跑,并用武器恐吓天空。
Unum etiam donis istis, quae plurima mitti
在那些您下令送给并宣布给达达尼亚人的
Dardanidis dicique iubes, unum, optime regum,
众多礼物中,国王中最优秀的一位啊,请您再增加
adicias nec te ullius violentia vincat,
一项,也别让任何人的暴力战胜您,
quin2 natam egregio genero dignisque hymenaeis
从而阻止您以父亲的身份将女儿许配给杰出的女婿和配得上的婚礼,
des, pater, et pacem hanc aeterno foedere iungas.
并用永恒的契约缔结这和平。
Quod si tantus habet mentes et pectora terror,
但如果如此巨大的恐惧占据了我们的心灵和胸膛,
ipsum obtestemur veniamque oremus ab ipso:
就让我们向他本人哀求,向他本人请求宽恕:
cedat, ius proprium regi patriaeque remittat.
让他让步,将应有的权利归还给国王和他的祖国。
Quid miseros totiens in aperta pericula cives
你为何如此频繁地将可怜的公民推向公开的危险之中,
proicis, O Latio caput horum et causa malorum?
噢,拉提姆这些灾难的源头和祸因?
Nulla salus bello: pacem te poscimus omnes,
战争中没有安全;图尔努斯啊,我们所有人都向你要求和平,
Turne, simul pacis solum inviolabile pignus.
同时也要求和平那唯一不可侵犯的保证。
Primus ego, invisum quem tu tibi fingis, et esse
我,你所虚构的你的仇敌——我也不介意
nil moror, en supplex venio. Miserere tuorum,
成为这样的仇敌——看哪,我首先作为恳求者前来。怜悯你的同胞吧,
pone animos et pulsus abi. Sat funera fusi
放下傲气,被打败后离开吧!我们已经见够了被击溃者的死亡,
vidimus ingentis et desolavimus agros.
也已经荒废了广阔的田野。
Aut si fama movet, si tantum pectore robur
或者,如果名望打动了你,如果你在胸中怀有如此的力量,
concipis et si adeo dotalis regia cordi est,
如果那份作为嫁妆的王宫如此合乎你的心意,
aude atque adversum fidens fer pectus in hostem.
那就拿出勇气,满怀信心地挺起胸膛去面对敌人。
Scilicet ut Turno contingat regia coniunx,
难道当真为了让图尔努斯得到王家的妻子,
nos animae viles, inhumata infletaque turba,
而我们这些卑微的生命,这些不被掩埋、无人哭泣的乌合之众,
sternamur3 campis. Etiam tu, siqua tibi vis,
就必须横尸旷野吗?你也是,如果你有任何力量,
si patrii quid Martis habes, illum aspice contra,
如果你还有一点祖辈军神的血性,那就去面对那个
qui vocat.
召唤你的人吧。”
Talibus exarsit dictis violentia Turni;
这些话语点燃了图尔努斯的狂暴怒火;
dat gemitum rumpitque has imo pectore voces
他发出一声呻吟,从胸膛深处吐露出这些话语:
Larga quidem, Drance, semper tibi copia fandi
“德兰克斯啊,的确,当战争需要动手的时候,你总是
tum, cum bella manus poscunt, patribusque vocatis
能言善辩,而当元老们被召集时,
primus ades. Sed non replenda est curia verbis,
你又是第一个到场。但是,议事厅不该被话语填满,
quae tuto tibi magna volant, dum distinet hostem
当敌人被阻挡在外时,那些豪言壮语倒能让你安全地飞扬,
- 11.312potuit quae plurima virtus esse, fuit
先行词 virtus(及形容词 plurima)被吸收到关系从句 quae ... potuit esse 内部的结构。其本意相当于 plurima virtus, quae potuit esse, fuit(凡是可能存在的最大勇气,都已付诸实现)。
- 11.354nec te ullius violentia vincat, quin...
在含有否定意义的阻碍或妨碍表达(此处为 nec ... vincat,“不让任何暴力战胜你[以至于妨碍...]”)之后,引导接虚拟语气(des, iungas)的 quin 从句。
- 11.371Scilicet ut Turno contingat... nos... sternamur
由 scilicet 引导,并结合虚拟语气(sternamur)与 ut 从句表达愤慨或反讽的语气:“难道真的为了让图尔努斯得到王室新娘,我们这些卑微的生命就得横尸荒野吗?”
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)
- 中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
