- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:11.231-11.307
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
拉丁努斯国王召集大会并听取了出使狄奥墨德斯处的使节回报。使节韦努卢斯陈述了狄奥墨德斯的拒绝,后者列举了特洛伊之战后希腊诸英雄的悲惨命运,并极力称赞阿涅阿斯的非凡武勇与虔敬,劝告拉丁人求和,随后拉丁努斯国王也开始劝说民众结束这场无谋之战。
Deficit1 ingenti luctu rex ipse Latinus.
拉丁努斯国王本人也在巨大的悲痛中丧失了斗志。
Fatalem Aenean manifesto numine ferri
命中注定的阿涅阿斯正凭着昭然的神意前来,
admonet ira deum tumulique ante ora recentes.
诸神的愤怒和眼前新起的坟墓正昭示着这一点。
Ergo concilium magnum primosque suorum
于是,他召集了一次重大的会议,并下令将他子民中的首领们,
imperio accitos alta intra limina cogit.
召集到高耸的宫殿大厅之内。
olli convenere fluuntque ad regia plenis
他们聚集起来,穿过拥挤的街道,涌向王宫。拉丁努斯坐在他们中间,
tecta viis. Sedet in mediis et maximus aevo
他是年龄最大者,
et primus sceptris haud laeta fronte Latinus.
也是权杖的主宰,脸上却毫无喜色。
Atque hic legatos Aetola ex urbe remissos,
就在此时,他命令从阿托利亚城市派回的使节们,
quae referant, fari iubet et responsa reposcit
诉说他们带回的信息,并要求他们
ordine cuncta suo. Tum facta silentia linguis,
按顺序陈述所有的答复。接着,全场鸦雀无声,
et Venulus dicto parens ita farier infit:
韦努卢斯服从命令,开始如此说道:
Vidimus, o cives, Diomedem Argivaque castra
『市民们啊,我们见到了狄奥墨德斯和阿耳戈斯人的营地,
atque iter emensi casus superavimus omnis
走完旅程,我们战胜了一切险阻,
contigimusque manum, qua concidit Ilia tellus.
并触碰到了那只曾摧毁伊利昂土地的手。
Ille urbem Argyripam patriae cognomine gentis
他作为加尔加努斯的胜利者,正在亚庇克斯的土地上,
victor Gargani condebat Iapygis agris.
用他祖国部族的名字建造阿耳古里帕城。
Postquam introgressi et coram data copia fandi,
在我们进入并获得当面陈述的许可之后,
munera praeferimus, nomen patriamque docemus,
我们呈上礼物,表明我们的名字和祖国,
qui bellum intulerint, quae causa attraxerit Arpos.
说明是谁发起了战争,以及是什么原因将我们吸引到了阿尔皮。
Auditis ille haec placido sic reddidit ore:
听完这些,他用平静的口吻如此回答道:
O fortunatae gentes, Saturnia regna,
「噢,幸福的民族,萨图尔努斯的国度,
antiqui Ausonii, quae vos fortuna quietos
古老的奥索尼亚人,是怎样的命运扰乱了你们的平静,
sollicitat suadetque ignota lacessere bella?
劝诱你们去挑战那未知的战争?
Quicumque Iliacos ferro violavimus agros,
我们所有用刀剑侵害过伊利昂田野的人——
mitto ea, quae muris bellando exhausta sub altis,
我且不提在高墙下因战斗而耗尽的一切,
quos Simois premat ille viros, infanda per orbem
以及那条西摩伊斯河所吞噬的英豪——已在全世界承受了无可言表的
supplicia et scelerum poenas expendimus omnes,
惩罚,并偿还了我们所有的罪债,
vel Priamo miseranda manus:2 scit triste Minervae
哪怕普里阿摩斯也会对我们这群人产生怜悯:密涅瓦那阴郁的
sidus et Euboicae cautes ultorque Caphareus.
星辰知道这一点,欧波亚的礁石以及复仇的卡法雷乌斯也知道。
Militia ex illa diversum ad litus abacti
自那次战争起,我们被驱逐到不同的海岸,
Atrides Protei Menelaus adusque columnas
阿特柔斯之子墨涅拉奥斯甚至流亡到了
exsulat, Aetnaeos vidit Cyclopas Ulixes.
普罗透斯的石柱,奥德修斯则见到了埃特纳的独眼巨人。
Regna Neoptolemi referam versosque penates
我是否还要提起尼奥普托勒莫斯的王国,以及伊多墨纽斯那
Idomenei? Libycone habitantis litore Locros?
被颠覆的家神?或是居住在利比亚海岸的洛克里人?
Ipse Mycenaeus magnorum ductor Achivom
迈锡尼人自己,那伟大阿凯亚人的领袖,
coniugis infandae prima inter limina dextra
在刚跨入大门时就被他那邪恶妻子的右手
oppetiit: devictam Asiam subsedit adulter.3
杀害:奸夫在被征服的亚洲后方设下了埋伏。
Invidisse deos,4 patriis ut redditus aris
难道神明竟如此嫉妒,以至于当我回到祖先的祭坛前,
coniugium optatum et pulchram Calydona viderem?
也不让我见到我所渴望的妻子和美丽的卡吕冬?
Nunc etiam horribili visu portenta sequuntur,
直至今日,极其可怖的异象依然跟随着我,
et socii amissi petierunt aethera pennis
我失去的战友们已经插上双翼飞向高空,
fluminibusque vagantur aves, heu dira meorum
作为鸟儿在河流上游荡——哀哉,我同胞的
supplicia, et scopulos lacrimosis vocibus implent.
悲惨惩罚!——它们用令人泪下的啼鸣填满了悬崖。
Haec adeo ex illo mihi iam speranda fuerunt
事实上,自从那个
tempore, cum ferro caelestia corpora demens
时候起,当我疯狂地用钢刀袭击天神的身体,
adpetii et Veneris violavi volnere dextram.
用伤口玷污了维纳斯的右手时,我就应当预料到这一切了。
Ne vero, ne me ad talis impellite pugnas:
所以,千万不要,千万不要把我推向这样的战斗:
nec mihi cum Teucris ullum post eruta bellum
自从帕加马被摧毁后,我与特洛伊人之间就再无任何战事,
Pergama, nec veterum memini laetorve malorum.
我也不愿回忆起过去的灾难,更不会为此高兴。
Munera, quae patriis ad me portatis ab oris,
你们从祖国海岸带给我的那些礼物,
vertite ad Aenean. Stetimus tela aspera contra
还是转送给阿涅阿斯吧。我们曾顶着他那锋利的武器站立,
contulimusque manus: experto credite, quantus
并且交过手:相信一个亲身经历过的人吧,他是多么有力地
in clipeum adsurgat, quo turbine torqueat hastam.
挺身御盾,又以何等如暴风雨般的气势投出长枪。
Si duo praeterea talis Idaea tulisset5
如果伊达的土地当初能再孕育出两个
terra viros, ultro Inachias venisset ad urbes
这样的男子,达达尼尔人早已主动进军伊纳科斯的城市,
Dardanus, et versis lugeret Graecia fatis.
而希腊则会因命运的逆转而哀哭。
Quidquid apud durae cessatum est moenia Troiae,
在顽固的特洛伊城墙下所耽搁的一切时间里,
Hectoris Aeneaeque manu victoria Graium
希腊人的胜利全凭赫克托耳和阿涅阿斯之手
haesit et in decimum vestigia rettulit annum.
被拖延阻滞,使其脚步退回到了第十个年头。
Ambo animis, ambo insignes praestantibus armis
二人在勇气上、在杰出的武备上都同样卓越,
hic pietate prior. Coeant in foedera dextrae,
但这一位在虔敬上更为领先。让你们的右手结盟吧,
qua datur; ast armis concurrant arma cavete.
在可行的方式下;但要小心,绝不能兵戎相见。」
Et responsa simul quae sint, rex optime, regis
『最尊贵的国王啊,您已同时听到了这位国王的答复,
audisti et quae sit magno sententia bello.
以及他在这场大战上的见解。』
Vix ea legati, variusque per ora cucurrit
使节们话音刚落,在动荡不安的
Ausonidum turbata fremor: ceu saxa morantur
奥索尼亚人中就传开了各种嘈杂的议论:正如岩石阻挡
cum rapidos amnis, fit clauso gurgite murmur
湍急的河流时,封闭的漩涡中发出了轰鸣,
vicinaeque fremunt ripae crepitantibus undis.
邻近的河岸在拍打的波浪中回响。
Ut primum placati animi et trepida ora quierunt,
一等众人的情绪平静下来,颤动的双唇重归寂静,
praefatus divos solio rex infit ab alto:
国王便先向神明祈祷,随后从高高的宝座上开口说道:
Ante equidem summa de re statuisse, Latini,
「拉丁人啊,我确实本希望在此之前就对这件头等大事做出决定,
et vellem et fuerat melius, non tempore tali
而且那原本也更好,而不是在这样一个
cogere concilium, cum muros adsidet hostis.
敌军正围困城墙的时刻来召集会议。
Bellum importunum, cives, cum gente deorum
市民们,我们正在与神明的后裔
invictisque viris gerimus, quos nulla fatigant
以及无敌的勇士们进行一场不合时宜的战争。没有任何战斗能使他们疲倦,
proelia: nec victi possunt absistere ferro.
哪怕被击败,他们也无法放下武器。
- 11.231Deficit
伴随主语 rex ipse Latinus,在语境中意为“(因悲伤过度而)气馁”或“束手无策”。可理解为省略了夺格 animis 等词。
- 11.259Priamo miseranda manus
"Priamo" 为施事与格(dative of agent)或关系与格,意为“连普里阿摩斯都会怜悯的一群人”。这强调了他们悲惨的境遇,以至于昔日的宿敌普里阿摩斯也会产生同情。
- 11.268devictam Asiam subsedit adulter
"devictam Asiam"(被征服的亚洲)转喻指代阿伽门农获得的胜利、战利品,或阿伽门农本人。"subsedit" 是 sub-sideo(伏击、等候)的完成时形式,支配宾格,表示“奸夫(埃癸斯托斯)潜伏着(等待并杀害了被征服亚洲的胜利者)”。
- 11.269Invidisse deos
此处为“惊异/愤慨不定式”(infinitivus indignationis)结构。使用宾格加不定式(deos + invidisse)而不带主格主语,含蓄地表达出一种强烈的愤慨或叹息:“神明竟然嫉妒我(这怎么可能)!”
- 11.285Si duo praeterea talis Idaea tulisset
这是一个过去虚拟条件句的条件从句(protasis),其主句(apodosis)延续至第286行(venisset)和287行(lugeret)。第287行的 lugeret 为未完成过去时虚拟语气,表示过去相反的假设对现在产生的影响(“希腊如今正处于哀悼之中”)。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
