← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§10.683-10.758

图尔努斯退场与梅赞提乌斯的奋战

图尔努斯被朱诺阻止自尽并送往父亲的城市。与此同时,梅赞提乌斯在战场上如磐石和野猪般英勇奋战,接连斩杀阿克隆与奥罗德斯,而众神则对这场惨烈的相互屠杀深表怜悯。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
683

​fluctibus an iaciat1 mediis et litora nando

或者他是否应该投身于波涛之中,通过游泳去寻找

​curva petat Teucrumque iterum se reddat in arma.

弯曲的海岸,并再次将自己置身于特洛伊人的武器之下。

685

​Ter conatus utramque viam, ter maxima Iuno

他三次尝试这两种途径;三次,伟大的朱诺

​continuit iuvenemque animi2 miserata repressit.

阻止了这位青年,因怜悯他的心而拉住了他。

​Labitur alta secans fluctuque aestuque secundo

他顺着风向和潮汐,切开深水滑行,

​et patris antiquam Dauni defertur ad urbem.

被送往他父亲达乌努斯的古老城市。

​At Iovis interea monitis Mezentius ardens

但与此同时,在朱庇特的启示下,怒火中烧的梅赞提乌斯

690

​succedit pugnae Teucrosque invadit ovantis.

加入战斗,并袭击了正欢欣鼓舞的特洛伊人。

​Concurrunt Tyrrhenae acies atque omnibus uni,

第勒尼安的战线聚集起来,所有人针对他一人,

​uni odiisque viro telisque frequentibus instant.

针对这单单一人,用尽他们的仇恨与密集的武器逼迫他。

​Ille velut rupes, vastum quae prodit in aequor,

他就像一座突入辽阔大海的悬崖,

​obvia ventorum furiis expostaque ponto,

直面狂风的肆虐并暴露在海洋中,

695

​vim cunctam atque minas perfert caelique marisque,

承受着来自天空和海洋的一切力量与威胁,

​ipsa immota manens, prolem Dolichaonis Hebrum

而自身却依然岿然不动,他将多利查翁之子赫布鲁斯

​sternit humi, cum quo Latagum Palmumque fugacem,

击倒在地上;与他一同倒下的还有拉塔古斯和逃跑的帕尔穆斯,

​sed Latagum saxo atque ingenti fragmine montis

但对于拉塔古斯,他用一块石头,即山的巨大碎片,

​occupat os faciemque adversam, poplite Palmum

抢先击中其面部和迎面的脸庞;而对于膝腱被斩断的

700

​succiso volvi segnem sinit, armaque Lauso

帕尔穆斯,他任其无力地翻滚,并将武器赠予劳苏斯,

​donat habere3 umeris et vertice figere cristas.

让其佩戴在肩上,并将羽饰固定在头顶。

​Nec non Euanthen Phrygium Paridisque Mimanta

同样被击倒的还有弗里吉亚人埃安特斯以及米马斯,

​aequalem comitemque, una quem nocte Theano

他是帕里斯同龄的伙伴,在同一个夜晚,泰阿诺将他

​in lucem genitori Amyco dedit et face praegnans

带到光芒中,献给他的父亲阿米库斯,而在同一个夜晚,孕有火把的

705

​Cisseis regina Parin creat: urbe paterna

基塞乌斯之女、王后产下了帕里斯:帕里斯安息在父亲的城市,

​occubat, ignarum Laurens habet ora Mimanta.

而拉乌伦图姆的海岸却留住了异乡人米马斯。

​Ac velut ille canum morsu de montibus altis

正如那只在群狗撕咬下、从高山上

​actus aper, multos Vesulus quem pinifer annos

被驱赶出来的野猪,长满松树的韦苏路斯山曾保护了它许多年,

​defendit multosve palus Laurentia, silva

或者拉乌伦图姆的沼泽保护了它许多年,它在长满芦苇的

710

​pastus harundinea, postquam inter retia ventum est,

森林中觅食,当它落入网中时,

​substitit infremuitque ferox et inhorruit armos,

它停下脚步,凶猛地咆哮,并竖起肩膀上的毛发;

​nec cuiquam irasci propiusque accedere virtus,

没有人有勇气发怒或更加接近,

​sed iaculis tutisque procul clamoribus instant;

而是从远处用标枪和安全的叫喊声逼迫它;

​ille autem impavidus partis cunctatur in omnis,

但它毫不畏惧,向着四方警惕,

​dentibus infrendens, et tergo decutit hastas.

磨着牙齿,并从背上抖落长枪。——

​haud aliter, iustae quibus est Mezentius irae,4

毫无二致,那些对梅赞提乌斯怀有正当愤怒的人们中,

715

​non ulli est animus stricto concurrere ferro;

没有一个人有勇气手持出鞘的利刃与之交锋;

​missilibus longe et vasto clamore lacessunt:

他们从远处用投射武器和巨大的呼喊声挑衅他。

​Venerat antiquis Corythi de finibus Acron,

阿克隆已经从科リュト斯的古老领土而来,

720

​Graius homo, infectos linquens profugus hymenaeos.

他是一个希腊人,抛下未完的婚礼流亡至此。

​Hunc ubi miscentem longe media agmina vidit,

当梅赞提乌斯看到他从远处在队伍中央冲杀,

​purpureum pennis et pactae coniugis ostro:

身上闪耀着羽毛的深红以及他未婚妻赠予的紫衣时:

​impastus stabula alta leo ceu saepe peragrans,

如同一个饥肠辘辘的狮子,常常在宽敞的牧场上巡游,

​suadet enim vesana fames, si forte fugacem

因为狂乱的饥饿在催促它,如果它碰巧看见了一只逃跑的

725

​conspexit capream aut surgentem in cornua cervum,

母鹿,或是一只角正耸立着的雄鹿,

​gaudet, hians immane, comasque arrexit et haeret

它便欣喜若狂,巨口大张,竖起鬃毛,并紧紧咬住

​visceribus super accumbens, lavit inproba taeter

内脏,扑在其上,令人作呕的鲜血染红了它贪婪的

​ora cruor,

嘴;——

​sic ruit in densos alacer Mezentius hostis.

梅赞提乌斯就这样兴奋地冲向密集的敌群。

730

​Sternitur infelix Acron et calcibus atram

不幸的阿克隆被击倒在地,在断气时用脚后跟

​tundit humum expirans infractaque tela cruentat.

猛击着黑色的土地,并用鲜血染红了折断的武器。

​Atque idem fugientem haud est dignatus Oroden

然而,这同一人竟不屑于击倒正在逃跑的

​sternere nec iacta caecum dare cuspide volnus:

奥罗德斯,也不屑于投掷标枪造成背后的暗伤:

​obvius adversoque occurrit seque viro vir

他迎面跑去与之相遇,男儿与男儿直接

735

​contulit, haud furto melior, sed fortibus armis.

交手,不屑于暗中使诈,而是要在英勇的武力中胜出。

​Tum super abiectum posito pede nixus et hasta:

接着,他用脚踩在倒地的敌人身上,倚着长枪说道:

​Pars belli haud temnenda, viri, iacet altus Orodes.

“战士们,战争中不可轻视的一部分,高贵的奥罗德斯躺在这里。”

​Conclamant socii laetum paeana secuti.

同伴们随之齐声欢呼,高唱喜悦的凯歌。

​Ille autem exspirans: Non me, quicumque es, inulto,

但他却在断气时说道:“无论你是谁,胜利者,你击败我不会不付出代价,

740

​victor, nec longum laetabere: te quoque fata

你也不会高兴太久:同样的命运也在

​prospectant paria atque eadem mox arva tenebis.

等待着你,不久你也将占有同样的土地。”

​Ad quae subridens mixta Mezentius ira:

梅赞提乌斯对此带着愤怒的微笑说道:

​Nunc morere. Ast de me divom pater atque hominum rex

“现在受死吧。至于我的命运,神明之父和人类之王

​viderit.5 Hoc dicens eduxit corpore telum:

自会照料。” 说完这话,他将武器从尸体中拔出:

745

​olli dura quies oculos et ferreus urget

冰冷的安息和铁一般的睡眠压迫着他的双眼,

​somnus, in aeternam clauduntur lumina noctem.

他的眼睛永远地闭合在无尽的黑暗之中。

​Caedicus Alcathoum obtruncat, Sacrator Hydaspen

凯迪库斯斩杀了阿尔卡托乌斯,萨克拉托尔杀死了休达斯佩斯,

​Partheniumque Rapo et praedurum viribus Orsen,

拉波杀死了帕尔特尼乌斯和力大无比的奥尔塞斯,

​Messapus Croniumque Lycaoniumque Erichaeten,

梅萨普斯杀死了克罗尼乌斯和吕卡翁之子埃里开特斯,

750

​illum infrenis equi lapsu tellure iacentem,

前者因无缰之马坠地而横卧在泥土中,

​hunc peditem. Pedes et Lycius processerat Agis,

后者则是步兵。作为步兵,吕基亚人阿吉斯也已进军,

​quem tamen haud expers Valerus virtutis avitae

然而未曾丧失祖辈英勇的瓦勒鲁斯将他击倒;

​deicit; at Thronium Salius Saliumque Nealces

萨利乌斯杀死了特罗尼乌斯,而尼阿尔克斯则杀死了萨利乌斯,

​insidiis, iaculo et longe fallente sagitta.

通过埋伏、标枪以及从远处欺骗性射出的箭矢。

755

​Iam gravis aequabat luctus et mutua Mavors

此时,沉重的马尔斯使双方的悲伤和相互的

​funera: caedebant pariter pariterque ruebant

死伤平等:胜者与败者同样在杀戮,同样在倒下,

​victores victique, neque his fuga nota neque illis.

无论是这些还是那些,都不知何为逃跑。

​Di Iovis in tectis iram miserantur inanem

朱庇特宫殿里的众神怜悯这虚无的愤怒

语法注5 条
  1. 10.683iaciat

    与随后的 petat 和 reddat 一同,是表示犹豫或思虑的虚拟语气(现在时)。接续前一行的 an sese mucrone ... induat,反映了图尔努斯内心的自问自答和焦虑不决。

  2. 10.686animi

    关系属格(或者是表示“在心中”的方位格残留),修饰分词 miserata,译为“在其心中怜悯”。这与一般支配属格的表示怜悯的动词用法不同,是起到限定作用的词汇用法。

  3. 10.701donat habere

    这是一种模仿希腊语目的或结果不定式的诗歌用法,动词 donat(给予)直接支配不定式 habere(拥有)。在散文中,这通常会用 donat habenda(动形词)或目的从句(ut habeat)来表达。

  4. 10.714quibus est Mezentius irae

    双与格结构。由关系代词的与格 quibus(“对于那些人来说”,即所有与格)和表示目的/结果的与格 irae(“作为愤怒的对象”)组合而成,意为“梅赞提乌斯成为其正当愤怒对象的人们”。

  5. 10.744viderit

    未来完成时(第三人称单数)。用于表示确定的未来结果,或表达一种将事情托付给他人的决断(“人类之王自会照料/过问此事”),体现了一种不屑或顺从天命的态度。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:10.683-10.758