- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:10.611-10.682
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
朱庇特与朱诺对话,朱诺制造出埃涅阿斯的虚假幻影,将图尔努斯引离战场并引诱上船使其避难。图尔努斯因误以为自己临阵脱逃而向神明痛苦哀叹。
Cui Iuno summissa Quid, o pulcherrime coniunx,
朱诺谦卑地对他说:“噢,最英俊的丈夫啊,
sollicitas aegram et tua tristia dicta timentem?
为什么还要折磨病弱、惧怕你严厉话语的我呢?
Si mihi, quae quondam fuerat quamque esse decebat,
如果我仍享有昔日曾有、且理应享有的爱情力量,
vis in amore foret, non hoc mihi namque negares,
全能的主宰啊,你绝不会向我拒绝此事,
omnipotens, quin et pugnae subducere Turnum
那就是让我既能将图尔努斯从战斗中撤出,
et Dauno possem1 incolumem servare parenti.
又能使他安然无恙地保全给他的父亲达乌努斯。
Nunc pereat Teucrisque pio det sanguine poenas.
如今就让他死去,用他那虔诚的鲜血向特洛伊人偿罪吧。
Ille tamen nostra deducit origine nomen
然而,他的名字终究源自我们的血脉,
Pilumnusque illi quartus pater et tua larga
皮鲁姆努斯是他的四代祖先,且他常常用慷慨的
saepe manu multisque oneravit limina donis.
双手为你的门槛堆满丰厚的祭品。”
Cui rex aetherii breviter sic fatur Olympi:
苍天奥林匹斯的君王对她简短地答道:
Si mora praesentis leti tempusque caduco
“若是为这注定陨落的青年求得眼前死亡的延缓
oratur iuveni meque hoc ita ponere sentis,
与时间,且你明白我是如此设定此事的,
tolle fuga Turnum atque instantibus eripe fatis
那就通过逃跑带走图尔努斯,将他从迫在眉睫的命运中拯救出来吧:
hactenus indulsisse vacat. Sin altior istis
到此为止我尚可宽容。但如果在那些
sub precibus venia ulla latet totumque moveri
祈求之下还隐藏着更大的宽赦,且你以为整个战争可以被动摇
mutarive putas bellum, spes pascis inanis.
或改变的话,你就是在抱持虚无的幻想。”
Et Iuno adlacrimans: Quid si, quae voce gravaris,
朱诺流着泪说:“如果你口头上拒绝、但在心里应允,
mente dares2 atque haec Turno rata vita maneret?
从而让图尔努斯的生命得以确立并保留下来,那又将如何?
Nunc manet insontem gravis exitus, aut ego veri
如今重病般的结局正等待着无辜的他,否则我便是在真理之外
vana feror. Quod ut O potius formidine falsa
被虚妄所愚弄。噢,但愿我只是被虚假的恐惧
ludar et in melius tua, qui potes, orsa reflectas!
所愚弄,而有能力的你,能将你已开始的计划转向更好的结果!”
Haec ubi dicta dedit, caelo se protinus alto
她说完这些话,立刻从高天之上
misit, agens hiemem nimbo succincta per auras,
纵身跃下,裹挟着黑云,在风中驱策着风暴,
Iliacamque aciem et Laurentia castra petivit.
奔向特洛伊的战线与拉乌伦图姆的营地。
Tum dea nube cava tenuem sine viribus umbram
此时,女神用中空的云朵塑造了一个轻薄无力的幻影,
in faciem Aeneae, visu mirabile monstrum,
模拟成埃涅阿斯的模样,这真是一个令人称奇的异象,
Dardaniis ornat telis clipeumque iubasque
她用特洛伊的武器装点它,模仿了神圣首领的
divini adsimulat capitis, dat inania verba,
盾牌和头盔羽饰,赋予它虚无的言语,
dat sine mente sonum gressusque effingit euntis,
给予它无心之声,并逼真地模仿出其行走的步伐;
morte obita qualis fama est volitare figuras
宛如传说中死后四处飞动的亡灵,
aut quae sopitos deludunt somnia sensus.
或是戏弄沉睡感官的梦境。
At primas laeta ante acies exsultat imago
然而,那幻影却在战线最前方得意地跃动,
inritatque virum telis et voce lacessit.
用武器挑衅那男子,用声音激怒他。
Instat cui Turnus stridentemque eminus hastam
图尔努斯逼近它,从远处投出呼啸的长枪:
conicit: illa dato vertit vestigia tergo.
它转过身,向后逃窜。
Tum vero Aenean aversum ut cedere Turnus
此时,图尔努斯确信埃涅阿斯已转背退却,
credidit atque animo spem turbidus hausit inanem,
并在他混乱的心中吸入了虚妄的希望:
Quo fugis, Aenea? Thalamos ne desere pactos;
“埃涅阿斯,你要逃往何处?不要抛弃已约定的婚房;
hac dabitur dextra tellus quaesita per undas.
你历经波涛所寻求的土地,将由这只右手赐予你。”
Talia vociferans sequitur strictumque coruscat
他如此大声叫嚷着紧追不舍,挥舞着出鞘的
mucronem nec ferre videt sua gaudia ventos.3
锋刃,却没看到狂风正带走他的欢乐。
Forte ratis celsi coniuncta crepidine saxi
恰巧有一艘船停靠在高耸的岩石边缘,
expositis stabat scalis et ponte parato,
已放下了梯子,搭好了桥板,
qua rex Clusinis advectus Osinius oris.
克鲁西乌斯之王奥西尼乌斯曾乘此船从彼岸而来。
Huc sese trepida Aeneae fugientis imago
逃跑中埃涅阿斯那惊慌的幻影
conicit in latebras; nec Turnus segnior instat
猛冲进去躲藏;图尔努斯也毫不落后地紧追,
exsuperatque moras et pontis transilit altos.
扫清障碍,跃过高高的桥板。
Vix proram attigerat: rumpit Saturnia funem
他刚一踏上船首:萨图尔努斯之女便斩断了缆绳,
avolsamque rapit revoluta per aequora navem.
裹挟着被剥离的船只,迅速驶入逆流的海面。
Illum autem Aeneas absentem in praelia poscit;
此时,埃涅阿斯仍在战场上呼唤着缺席的他前来决斗;
obvia multa virum demittit corpora morti:
将迎面阻挡的许多人送往死亡:
tum levis haud ultra latebras iam quaerit imago,
随后,那轻飘飘的幻影不再寻找藏身之处,
sed sublime volans nubi se immiscuit atrae.
而是飞向高空,融进了黑色的云雾之中。
Cum Turnum medio interea fert aequore turbo.
与此同时,风暴正将图尔努斯带往海中央。
Respicit ignarus rerum ingratusque salutis
他回首张望,不知发生了何事,也不为这幸存而感激,
et duplicis cum voce manus ad sidera tendit:
伴着呼喊声将双手伸向繁星:
Omnipotens genitor, tanton me crimine dignum
“全能的父亲啊,你竟认为我配得上如此重罪,
duxisti et talis voluisti expendere poenas?
并想要我遭受这样的惩罚吗?
Quo feror? Unde abii? Quae me fuga quemve reducit?
我正被带往何处?我自何处离去?这是怎样的逃亡,它又将把我带回何方、变成何种人?
Laurentisne iterum muros aut castra videbo?
我还能再次见到拉乌伦图姆的城墙或营地吗?
Quid manus illa virum, qui me meaque arma secuti?
那些追随我、追随我的武器的健儿们又将如何?
Quosne (nefas) omnis infanda in morte reliqui
我竟把他们全部遗弃在无法言说的死亡中,
et nunc palantis video gemitumque cadentum
如今却眼看着他们四处流散,听着倒地之人的呻吟!
accipio! Quid ago? Aut quae iam satis ima dehiscat
我该怎么办?还有什么土地能为我裂开得足够深?
terra mihi? Vos O potius miserescite venti:
风啊,但愿你们能垂怜我:
in rupes, in saxa, volens vos Turnus adoro
我,图尔努斯,心甘情愿地向你们乞求,请将这艘船
ferte ratem saevisque vadis immittite Syrtis,
带到峭壁、带到礁石上,抛入叙尔提斯险恶的沙滩,
quo neque me Rutuli nec conscia fama sequatur.
好让鲁图利人与知晓我行径的名声都无法追随我。”
Haec memorans animo nunc huc, nunc fluctuat illuc,
他心中思量着这些,心绪一时在此,一时在彼摇摆不定,
an sese mucrone ob tantum dedecus amens
他不知道是否该因如此奇耻大辱而发狂,将自己
induat4 et crudum per costas exigat ensem,
撞向剑刃,将冰冷的剑锋刺穿肋骨,
- 10.614negares... quin... possem
在含有否定意图的条件从句主句 negares(你不会拒绝)之后,连词 quin 搭配虚拟语气 possem 引导名词性从句,意为“(拒绝)我能够……”。
- 10.628Quid si... mente dares
仅由条件从句(si 搭配未完成过去虚拟语气 dares)构成、省略了主句的惯用表达,表示愿望或建议(“如果……那会怎么样呢”)。quae 是省略了先行词的关系代名词,作 gravaris 的宾语。
- 10.652nec ferre videt sua gaudia ventos
作感官动词 videt 宾语的“对格+不定式”结构(宾格代不定式)。其中 ventos(风,复数宾格)为不定式的逻辑主语,sua gaudia(他的喜悦)为宾语,不定式为 ferre(带走)。注意语序的交错(hyperbaton)。
- 10.682induat
虚拟语气现在时。由疑问词 an 引导,用作“考虑性虚拟语气(deliberative subjunctive)”,表示对未来行动的犹豫或自问(“是否应该刺入”)。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-10-12)
- 2026-10-12 AI校阅 — 译文 1 处
