← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§10.611-10.682

朱诺幻影诱敌与图尔努斯的哀叹

朱庇特与朱诺对话,朱诺制造出埃涅阿斯的虚假幻影,将图尔努斯引离战场并引诱上船使其避难。图尔努斯因误以为自己临阵脱逃而向神明痛苦哀叹。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
611

​Cui Iuno summissa Quid, o pulcherrime coniunx,

朱诺谦卑地对他说:“噢,最英俊的丈夫啊,

​sollicitas aegram et tua tristia dicta timentem?

为什么还要折磨病弱、惧怕你严厉话语的我呢?

​Si mihi, quae quondam fuerat quamque esse decebat,

如果我仍享有昔日曾有、且理应享有的爱情力量,

​vis in amore foret, non hoc mihi namque negares,

全能的主宰啊,你绝不会向我拒绝此事,

615

​omnipotens, quin et pugnae subducere Turnum

那就是让我既能将图尔努斯从战斗中撤出,

​et Dauno possem1 incolumem servare parenti.

又能使他安然无恙地保全给他的父亲达乌努斯。

​Nunc pereat Teucrisque pio det sanguine poenas.

如今就让他死去,用他那虔诚的鲜血向特洛伊人偿罪吧。

​Ille tamen nostra deducit origine nomen

然而,他的名字终究源自我们的血脉,

​Pilumnusque illi quartus pater et tua larga

皮鲁姆努斯是他的四代祖先,且他常常用慷慨的

620

​saepe manu multisque oneravit limina donis.

双手为你的门槛堆满丰厚的祭品。”

​Cui rex aetherii breviter sic fatur Olympi:

苍天奥林匹斯的君王对她简短地答道:

​Si mora praesentis leti tempusque caduco

“若是为这注定陨落的青年求得眼前死亡的延缓

​oratur iuveni meque hoc ita ponere sentis,

与时间,且你明白我是如此设定此事的,

​tolle fuga Turnum atque instantibus eripe fatis

那就通过逃跑带走图尔努斯,将他从迫在眉睫的命运中拯救出来吧:

625

​hactenus indulsisse vacat. Sin altior istis

到此为止我尚可宽容。但如果在那些

​sub precibus venia ulla latet totumque moveri

祈求之下还隐藏着更大的宽赦,且你以为整个战争可以被动摇

​mutarive putas bellum, spes pascis inanis.

或改变的话,你就是在抱持虚无的幻想。”

​Et Iuno adlacrimans: Quid si, quae voce gravaris,

朱诺流着泪说:“如果你口头上拒绝、但在心里应允,

​mente dares2 atque haec Turno rata vita maneret?

从而让图尔努斯的生命得以确立并保留下来,那又将如何?

630

​Nunc manet insontem gravis exitus, aut ego veri

如今重病般的结局正等待着无辜的他,否则我便是在真理之外

​vana feror. Quod ut O potius formidine falsa

被虚妄所愚弄。噢,但愿我只是被虚假的恐惧

​ludar et in melius tua, qui potes, orsa reflectas!

所愚弄,而有能力的你,能将你已开始的计划转向更好的结果!”

​Haec ubi dicta dedit, caelo se protinus alto

她说完这些话,立刻从高天之上

​misit, agens hiemem nimbo succincta per auras,

纵身跃下,裹挟着黑云,在风中驱策着风暴,

635

​Iliacamque aciem et Laurentia castra petivit.

奔向特洛伊的战线与拉乌伦图姆的营地。

​Tum dea nube cava tenuem sine viribus umbram

此时,女神用中空的云朵塑造了一个轻薄无力的幻影,

​in faciem Aeneae, visu mirabile monstrum,

模拟成埃涅阿斯的模样,这真是一个令人称奇的异象,

​Dardaniis ornat telis clipeumque iubasque

她用特洛伊的武器装点它,模仿了神圣首领的

​divini adsimulat capitis, dat inania verba,

盾牌和头盔羽饰,赋予它虚无的言语,

640

​dat sine mente sonum gressusque effingit euntis,

给予它无心之声,并逼真地模仿出其行走的步伐;

​morte obita qualis fama est volitare figuras

宛如传说中死后四处飞动的亡灵,

​aut quae sopitos deludunt somnia sensus.

或是戏弄沉睡感官的梦境。

​At primas laeta ante acies exsultat imago

然而,那幻影却在战线最前方得意地跃动,

​inritatque virum telis et voce lacessit.

用武器挑衅那男子,用声音激怒他。

645

​Instat cui Turnus stridentemque eminus hastam

图尔努斯逼近它,从远处投出呼啸的长枪:

​conicit: illa dato vertit vestigia tergo.

它转过身,向后逃窜。

​Tum vero Aenean aversum ut cedere Turnus

此时,图尔努斯确信埃涅阿斯已转背退却,

​credidit atque animo spem turbidus hausit inanem,

并在他混乱的心中吸入了虚妄的希望:

​Quo fugis, Aenea? Thalamos ne desere pactos;

“埃涅阿斯,你要逃往何处?不要抛弃已约定的婚房;

650

​hac dabitur dextra tellus quaesita per undas.

你历经波涛所寻求的土地,将由这只右手赐予你。”

​Talia vociferans sequitur strictumque coruscat

他如此大声叫嚷着紧追不舍,挥舞着出鞘的

​mucronem nec ferre videt sua gaudia ventos.3

锋刃,却没看到狂风正带走他的欢乐。

​Forte ratis celsi coniuncta crepidine saxi

恰巧有一艘船停靠在高耸的岩石边缘,

​expositis stabat scalis et ponte parato,

已放下了梯子,搭好了桥板,

655

​qua rex Clusinis advectus Osinius oris.

克鲁西乌斯之王奥西尼乌斯曾乘此船从彼岸而来。

​Huc sese trepida Aeneae fugientis imago

逃跑中埃涅阿斯那惊慌的幻影

​conicit in latebras; nec Turnus segnior instat

猛冲进去躲藏;图尔努斯也毫不落后地紧追,

​exsuperatque moras et pontis transilit altos.

扫清障碍,跃过高高的桥板。

​Vix proram attigerat: rumpit Saturnia funem

他刚一踏上船首:萨图尔努斯之女便斩断了缆绳,

660

​avolsamque rapit revoluta per aequora navem.

裹挟着被剥离的船只,迅速驶入逆流的海面。

​Illum autem Aeneas absentem in praelia poscit;

此时,埃涅阿斯仍在战场上呼唤着缺席的他前来决斗;

​obvia multa virum demittit corpora morti:

将迎面阻挡的许多人送往死亡:

​tum levis haud ultra latebras iam quaerit imago,

随后,那轻飘飘的幻影不再寻找藏身之处,

​sed sublime volans nubi se immiscuit atrae.

而是飞向高空,融进了黑色的云雾之中。

665

​Cum Turnum medio interea fert aequore turbo.

与此同时,风暴正将图尔努斯带往海中央。

​Respicit ignarus rerum ingratusque salutis

他回首张望,不知发生了何事,也不为这幸存而感激,

​et duplicis cum voce manus ad sidera tendit:

伴着呼喊声将双手伸向繁星:

​Omnipotens genitor, tanton me crimine dignum

“全能的父亲啊,你竟认为我配得上如此重罪,

​duxisti et talis voluisti expendere poenas?

并想要我遭受这样的惩罚吗?

670

​Quo feror? Unde abii? Quae me fuga quemve reducit?

我正被带往何处?我自何处离去?这是怎样的逃亡,它又将把我带回何方、变成何种人?

​Laurentisne iterum muros aut castra videbo?

我还能再次见到拉乌伦图姆的城墙或营地吗?

​Quid manus illa virum, qui me meaque arma secuti?

那些追随我、追随我的武器的健儿们又将如何?

​Quosne (nefas) omnis infanda in morte reliqui

我竟把他们全部遗弃在无法言说的死亡中,

​et nunc palantis video gemitumque cadentum

如今却眼看着他们四处流散,听着倒地之人的呻吟!

675

​accipio! Quid ago? Aut quae iam satis ima dehiscat

我该怎么办?还有什么土地能为我裂开得足够深?

​terra mihi? Vos O potius miserescite venti:

风啊,但愿你们能垂怜我:

​in rupes, in saxa, volens vos Turnus adoro

我,图尔努斯,心甘情愿地向你们乞求,请将这艘船

​ferte ratem saevisque vadis immittite Syrtis,

带到峭壁、带到礁石上,抛入叙尔提斯险恶的沙滩,

​quo neque me Rutuli nec conscia fama sequatur.

好让鲁图利人与知晓我行径的名声都无法追随我。”

680

​Haec memorans animo nunc huc, nunc fluctuat illuc,

他心中思量着这些,心绪一时在此,一时在彼摇摆不定,

​an sese mucrone ob tantum dedecus amens

他不知道是否该因如此奇耻大辱而发狂,将自己

​induat4 et crudum per costas exigat ensem,

撞向剑刃,将冰冷的剑锋刺穿肋骨,

语法注4 条
  1. 10.614negares... quin... possem

    在含有否定意图的条件从句主句 negares(你不会拒绝)之后,连词 quin 搭配虚拟语气 possem 引导名词性从句,意为“(拒绝)我能够……”。

  2. 10.628Quid si... mente dares

    仅由条件从句(si 搭配未完成过去虚拟语气 dares)构成、省略了主句的惯用表达,表示愿望或建议(“如果……那会怎么样呢”)。quae 是省略了先行词的关系代名词,作 gravaris 的宾语。

  3. 10.652nec ferre videt sua gaudia ventos

    作感官动词 videt 宾语的“对格+不定式”结构(宾格代不定式)。其中 ventos(风,复数宾格)为不定式的逻辑主语,sua gaudia(他的喜悦)为宾语,不定式为 ferre(带走)。注意语序的交错(hyperbaton)。

  4. 10.682induat

    虚拟语气现在时。由疑问词 an 引导,用作“考虑性虚拟语气(deliberative subjunctive)”,表示对未来行动的犹豫或自问(“是否应该刺入”)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-10-12)
  • 2026-10-12 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:10.611-10.682