← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§10.457-10.532

帕拉斯阵亡与愤怒的埃涅阿斯之反击

帕拉斯向图尔努斯发起单挑,但在朱庇特哀叹其命运的同时,被图尔努斯的投枪刺杀。图尔努斯夺走帕拉斯的剑带以示胜利,而埃涅阿斯在得知帕拉斯死讯后勃然大怒,开始疯狂屠戮敌军。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
457

​Hunc ubi contiguum missae fore credidit hastae,

当帕拉斯相信他已进入投枪射程之内,

​ire prior Pallas,1 siqua fors adiuvet ausum

帕拉斯率先上前,以期某种好运能辅助他以弱击强的

​viribus imparibus, magnumque ita ad aethera fatur:

冒险尝试,并向广阔的天空如此祈求道:

460

​Per patris hospitium et mensas, quas advena adisti,

“凭着你作为异乡人曾造访的我父亲的款待与餐桌,

​te precor, Alcide, coeptis ingentibus adsis.

阿尔喀得斯啊,我恳求你,助我完成这伟大的事业。

​Cernat semineci sibi2 me rapere arma cruenta

愿图尔努斯在濒死之际亲眼看见我夺走他染血的盔甲,

​victoremque ferant morientia lumina Turni.

愿他那将逝的双眼不得不目睹我是战胜者。”

​Audiit Alcides iuvenem magnumque sub imo

阿尔喀得斯听到了这青年的祈求,在心底

465

​corde premit gemitum lacrimasque effundit inanis.

压抑住沉重的叹息,流下了无益的泪水。

​Tum Genitor natum dictis adfatur amicis:

这时天父用温和的话语对他的儿子说:

​Stat sua cuique dies, breve et inreparabile tempus

“每个人都有其注定的日子,对所有人而言,

​omnibus est vitae: sed famam extendere factis,

生命的光阴都是短暂且不可复得的:但通过功绩延长声名,

​hoc virtutis opus. Troiae sub moenibus altis

这才是美德的功业。在特洛伊崇高的城墙下,

470

​tot nati cecidere deum; quin occidit una

曾有那么多天神之子倒下;甚至我自己的子嗣

​Sarpedon, mea progenies. Etiam sua Turnum

萨尔佩冬也一同阵亡了。图尔努斯也正被他自己的

​fata vocant, metasque dati pervenit ad aevi.

命运所召唤,而已走到了所赐寿数的终点。”

​Sic ait atque oculos Rutulorum reicit arvis.

他说完,便将视线从鲁图利人的平原上移开。

​At Pallas magnis emittit viribus hastam

此时帕拉斯用尽全身气力掷出长枪,

475

​vaginaque cava fulgentem deripit ensem.

并从空鞘中拔出闪亮的宝剑。

​Illa volans umeri surgunt qua tegmina summa

飞枪击中了肩部防具最高耸起的部位,

​incidit atque viam clipei molita per oras

并在穿透盾牌边缘开辟出通道后,

​tandem etiam magno strinxit de corpore Turni.

最终甚至擦伤了图尔努斯高大躯体的一角。

​Hic Turnus ferro praefixum robur acuto

这时图尔努斯对着帕拉斯久久端衡着那支

480

​in Pallanta diu librans iacit atque ita fatur:

顶端装有锐铁的橡木枪,然后掷出,并如此说道:

​Adspice, num mage sit nostrum penetrabile telum.

“且看,我们的武器是否更能穿透。”

​Dixerat; at clipeum, tot ferri terga, tot aeris,3

他话音刚落,那面有着层层铁板、层层青铜、

​quem pellis totiens obeat circumdata tauri,

并被缠绕数重的公牛皮所包覆的盾牌,

​vibranti cuspis medium transverberat ictu

被那颤动的枪尖一击洞穿了中央,

485

​loricaeque moras et pectus perforat ingens.

突破了胸甲的阻碍,穿透了他宽阔的胸膛。

​Ille rapit calidum frustra de volnere telum:

他徒然从伤口中拔出那炽热的标枪:

​una eademque via sanguis animusque sequuntur.

循着同一条通道,鲜血与生命一同流逝。

​Corruit in volnus, sonitum super arma dedere

他扑倒在伤口上,盔甲在其上发出撞击声,

​et terram hostilem moriens petit ore cruento.

濒死时,他用流血的口吻向敌人的土地。

490

​Quem Turnus super adsistens,

图尔努斯伫立在他身旁,说道:

​Arcades, haec, inquit, memores mea dicta referte

“阿尔卡迪亚人啊,”他说,“请牢记我的话并带回给

​Euandro; qualem meruit, Pallanta remitto.

埃万德鲁斯:我将帕拉斯送还给他,正如他所应得的那样。

​Quisquis honos tumuli, quidquid solamen humandi est,

无论坟墓有什么荣耀,埋葬有什么慰藉,

​largior. Haud illi stabunt Aeneia parvo

我都慷慨赐予。他接纳埃涅阿斯的款待,可让他付出了不小的代价。”

495

​hospitia. Et laevo pressit pede talia fatus

说罢,他用左脚踩住

​exanimem, rapiens immania pondera baltei

尸体,夺走了那沉甸甸的宽大剑带,

​impressumque nefas, una sub nocte iugali

其上雕刻着一桩罪行:在同一个新婚之夜里

​caesa manus iuvenum foede thalamique cruenti,

被惨毒杀戮的青年群像以及染血的洞房,

​quae Clonus Eurytides multo caelaverat auro;

这一切是欧律托斯之子克洛努斯用大量黄金雕刻而成的;

500

​quo nunc Turnus ovat spolio gaudetque potitus.

图尔努斯如今为这战利品而欢呼,并为占有它而欣喜。

​Nescia mens hominum fati sortisque futurae

凡人的心灵啊,既不知晓命运与未来的造化,

​et servare modum, rebus sublata secundis!

又不懂得在顺境中保持克制!

​Turno tempus erit, magno cum optaverit emptum4

终有一天,图尔努斯会宁愿付出巨额代价

​intactum Pallanta et cum spolia ista diemque

以求帕拉斯安然无恙,那时他将痛恨这些战利品和

505

​oderit. At socii multo gemitu lacrimisque

这一天。而他的伙伴们伴着无数的悲叹与泪水,

​impositum scuto referunt Pallanta frequentes.

纷纷把帕拉斯抬到盾牌上抬了回来。

​O dolor atque decus magnum rediture parenti

啊,重回父亲身边的,是巨大的悲痛,也是伟大的荣耀!

​haec te prima dies bello dedit, haec eadem aufert,

这开始的一天将你交给了战争,又是这同一天将你夺走,

​cum tamen ingentis Rutulorum linquis acervos.

然而你毕竟留下了成堆的鲁图利人的尸首。

510

​Nec iam fama mali tanti, sed certior auctor

如今不仅是如此巨大灾祸的传闻,而是更可靠的信使

​advolat Aeneae, tenui discrimine leti

飞报埃涅阿斯:他的部下离死亡仅有一线之隔,

​esse suos, versis tempus succurrere Teucris.

是时候去援救溃退的特洛伊人了。

​Proxima quaeque metit gladio latumque per agmen

他用宝剑收割着近旁的一切,满腔怒火,

​ardens limitem agit ferro, te, Turne, superbum

用铁刃在广阔的军阵中开辟出通道,寻找着你,图尔努斯,

515

​caede nova quaerens. Pallas, Euander, in ipsis

那因新杀戮而骄横的你。帕拉斯,埃万德鲁斯,

​omnia sunt oculis, mensae, quas advena primas

尽在他的眼前:他作为异乡人最初走近的

​tunc adiit, dextraeque datae. Sulmone creatos

餐桌,以及执手交契。在这里他将瑟尔摩所生

​quattuor hic iuvenes, totidem, quos educat Ufens,

四名青年,以及同样多由乌芬斯所抚育的子嗣,

​viventis rapit, inferias quos immolet umbris

全部生擒,以便作为牺牲献祭给阴魂,

520

​captivoque rogi perfundat sanguine flammas.

并用俘虏的鲜血浇灌火葬柴堆的烈焰。

​Inde Mago procul infensam contenderat hastam.

随后,从远处向马古斯掷出了满含敌意的长枪。

​Ille astu subit ac tremibunda supervolat hasta,

马古斯灵巧地俯身,那颤动的长枪从他头顶飞过,

​et genua amplectens effatur talia supplex:

他抱住双膝,哀求着如此说道:

​Per patrios manis et spes surgentis Iuli

“凭着你父亲的阴魂和对茁壮成长的尤卢斯的希望,

525

​te precor, hanc animam serves natoque patrique.

我恳求你,为我的儿子与父亲保全这条性命。

​Est domus alta, iacent penitus defossa talenta

我有高堂深宅,地下深埋着成秤的

​caelati argenti, sunt auri pondera facti

雕花白银,更有加工和未加工的

​infectique mihi. Non hic victoria Teucrum

黄金属于我。特洛伊人的胜利并不

​vertitur aut anima una dabit discrimina tanta.

取决于此,一个灵魂也不会造成如此巨大的差别。”

530

​Dixerat. Aeneas contra cui talia reddit:

他说完,埃涅阿斯则对他如此答复:

​Argenti atque auri memoras quae multa talenta,

“你所说的那许多金银财宝,

​natis parce tuis. Belli commercia Turnus

还是留给你的子嗣吧。战争的交易,图尔努斯早已

语法注4 条
  1. 10.458ire prior Pallas

    ire 是历史不定式(infinitivus historicus),在此用作主句的谓语动词。主语是主格的 Pallas。

  2. 10.462semineci sibi

    sibi 是与格,与 rapere 连用表示夺取的对象(分离与格 dativus separationis)。此三人称反身代词指向从句的逻辑主语 Turnus(即 semineci 修饰的对象)。

  3. 10.482tot ferri terga, tot aeris

    该名词短语作为 clipeum(宾格)的同格语。terga(字面意为“背部”)在此指盾牌的“层”或“金属板”,ferri 和 aeris 是质料属格。

  4. 10.503magno cum optaverit emptum

    emptum (esse) 是完成时被动分词,在宾格加不定式(A.C.I.)结构中充当述语,magno 是价格夺格。整句结构字面上为“希望(以)高价买下未受伤害的帕拉斯(即:宁愿付出巨额代价以求帕拉斯安全无恙)”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:10.457-10.532