- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:10.457-10.532
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
帕拉斯向图尔努斯发起单挑,但在朱庇特哀叹其命运的同时,被图尔努斯的投枪刺杀。图尔努斯夺走帕拉斯的剑带以示胜利,而埃涅阿斯在得知帕拉斯死讯后勃然大怒,开始疯狂屠戮敌军。
Hunc ubi contiguum missae fore credidit hastae,
当帕拉斯相信他已进入投枪射程之内,
ire prior Pallas,1 siqua fors adiuvet ausum
帕拉斯率先上前,以期某种好运能辅助他以弱击强的
viribus imparibus, magnumque ita ad aethera fatur:
冒险尝试,并向广阔的天空如此祈求道:
Per patris hospitium et mensas, quas advena adisti,
“凭着你作为异乡人曾造访的我父亲的款待与餐桌,
te precor, Alcide, coeptis ingentibus adsis.
阿尔喀得斯啊,我恳求你,助我完成这伟大的事业。
Cernat semineci sibi2 me rapere arma cruenta
愿图尔努斯在濒死之际亲眼看见我夺走他染血的盔甲,
victoremque ferant morientia lumina Turni.
愿他那将逝的双眼不得不目睹我是战胜者。”
Audiit Alcides iuvenem magnumque sub imo
阿尔喀得斯听到了这青年的祈求,在心底
corde premit gemitum lacrimasque effundit inanis.
压抑住沉重的叹息,流下了无益的泪水。
Tum Genitor natum dictis adfatur amicis:
这时天父用温和的话语对他的儿子说:
Stat sua cuique dies, breve et inreparabile tempus
“每个人都有其注定的日子,对所有人而言,
omnibus est vitae: sed famam extendere factis,
生命的光阴都是短暂且不可复得的:但通过功绩延长声名,
hoc virtutis opus. Troiae sub moenibus altis
这才是美德的功业。在特洛伊崇高的城墙下,
tot nati cecidere deum; quin occidit una
曾有那么多天神之子倒下;甚至我自己的子嗣
Sarpedon, mea progenies. Etiam sua Turnum
萨尔佩冬也一同阵亡了。图尔努斯也正被他自己的
fata vocant, metasque dati pervenit ad aevi.
命运所召唤,而已走到了所赐寿数的终点。”
Sic ait atque oculos Rutulorum reicit arvis.
他说完,便将视线从鲁图利人的平原上移开。
At Pallas magnis emittit viribus hastam
此时帕拉斯用尽全身气力掷出长枪,
vaginaque cava fulgentem deripit ensem.
并从空鞘中拔出闪亮的宝剑。
Illa volans umeri surgunt qua tegmina summa
飞枪击中了肩部防具最高耸起的部位,
incidit atque viam clipei molita per oras
并在穿透盾牌边缘开辟出通道后,
tandem etiam magno strinxit de corpore Turni.
最终甚至擦伤了图尔努斯高大躯体的一角。
Hic Turnus ferro praefixum robur acuto
这时图尔努斯对着帕拉斯久久端衡着那支
in Pallanta diu librans iacit atque ita fatur:
顶端装有锐铁的橡木枪,然后掷出,并如此说道:
Adspice, num mage sit nostrum penetrabile telum.
“且看,我们的武器是否更能穿透。”
Dixerat; at clipeum, tot ferri terga, tot aeris,3
他话音刚落,那面有着层层铁板、层层青铜、
quem pellis totiens obeat circumdata tauri,
并被缠绕数重的公牛皮所包覆的盾牌,
vibranti cuspis medium transverberat ictu
被那颤动的枪尖一击洞穿了中央,
loricaeque moras et pectus perforat ingens.
突破了胸甲的阻碍,穿透了他宽阔的胸膛。
Ille rapit calidum frustra de volnere telum:
他徒然从伤口中拔出那炽热的标枪:
una eademque via sanguis animusque sequuntur.
循着同一条通道,鲜血与生命一同流逝。
Corruit in volnus, sonitum super arma dedere
他扑倒在伤口上,盔甲在其上发出撞击声,
et terram hostilem moriens petit ore cruento.
濒死时,他用流血的口吻向敌人的土地。
Quem Turnus super adsistens,
图尔努斯伫立在他身旁,说道:
Arcades, haec, inquit, memores mea dicta referte
“阿尔卡迪亚人啊,”他说,“请牢记我的话并带回给
Euandro; qualem meruit, Pallanta remitto.
埃万德鲁斯:我将帕拉斯送还给他,正如他所应得的那样。
Quisquis honos tumuli, quidquid solamen humandi est,
无论坟墓有什么荣耀,埋葬有什么慰藉,
largior. Haud illi stabunt Aeneia parvo
我都慷慨赐予。他接纳埃涅阿斯的款待,可让他付出了不小的代价。”
hospitia. Et laevo pressit pede talia fatus
说罢,他用左脚踩住
exanimem, rapiens immania pondera baltei
尸体,夺走了那沉甸甸的宽大剑带,
impressumque nefas, una sub nocte iugali
其上雕刻着一桩罪行:在同一个新婚之夜里
caesa manus iuvenum foede thalamique cruenti,
被惨毒杀戮的青年群像以及染血的洞房,
quae Clonus Eurytides multo caelaverat auro;
这一切是欧律托斯之子克洛努斯用大量黄金雕刻而成的;
quo nunc Turnus ovat spolio gaudetque potitus.
图尔努斯如今为这战利品而欢呼,并为占有它而欣喜。
Nescia mens hominum fati sortisque futurae
凡人的心灵啊,既不知晓命运与未来的造化,
et servare modum, rebus sublata secundis!
又不懂得在顺境中保持克制!
Turno tempus erit, magno cum optaverit emptum4
终有一天,图尔努斯会宁愿付出巨额代价
intactum Pallanta et cum spolia ista diemque
以求帕拉斯安然无恙,那时他将痛恨这些战利品和
oderit. At socii multo gemitu lacrimisque
这一天。而他的伙伴们伴着无数的悲叹与泪水,
impositum scuto referunt Pallanta frequentes.
纷纷把帕拉斯抬到盾牌上抬了回来。
O dolor atque decus magnum rediture parenti
啊,重回父亲身边的,是巨大的悲痛,也是伟大的荣耀!
haec te prima dies bello dedit, haec eadem aufert,
这开始的一天将你交给了战争,又是这同一天将你夺走,
cum tamen ingentis Rutulorum linquis acervos.
然而你毕竟留下了成堆的鲁图利人的尸首。
Nec iam fama mali tanti, sed certior auctor
如今不仅是如此巨大灾祸的传闻,而是更可靠的信使
advolat Aeneae, tenui discrimine leti
飞报埃涅阿斯:他的部下离死亡仅有一线之隔,
esse suos, versis tempus succurrere Teucris.
是时候去援救溃退的特洛伊人了。
Proxima quaeque metit gladio latumque per agmen
他用宝剑收割着近旁的一切,满腔怒火,
ardens limitem agit ferro, te, Turne, superbum
用铁刃在广阔的军阵中开辟出通道,寻找着你,图尔努斯,
caede nova quaerens. Pallas, Euander, in ipsis
那因新杀戮而骄横的你。帕拉斯,埃万德鲁斯,
omnia sunt oculis, mensae, quas advena primas
尽在他的眼前:他作为异乡人最初走近的
tunc adiit, dextraeque datae. Sulmone creatos
餐桌,以及执手交契。在这里他将瑟尔摩所生
quattuor hic iuvenes, totidem, quos educat Ufens,
四名青年,以及同样多由乌芬斯所抚育的子嗣,
viventis rapit, inferias quos immolet umbris
全部生擒,以便作为牺牲献祭给阴魂,
captivoque rogi perfundat sanguine flammas.
并用俘虏的鲜血浇灌火葬柴堆的烈焰。
Inde Mago procul infensam contenderat hastam.
随后,从远处向马古斯掷出了满含敌意的长枪。
Ille astu subit ac tremibunda supervolat hasta,
马古斯灵巧地俯身,那颤动的长枪从他头顶飞过,
et genua amplectens effatur talia supplex:
他抱住双膝,哀求着如此说道:
Per patrios manis et spes surgentis Iuli
“凭着你父亲的阴魂和对茁壮成长的尤卢斯的希望,
te precor, hanc animam serves natoque patrique.
我恳求你,为我的儿子与父亲保全这条性命。
Est domus alta, iacent penitus defossa talenta
我有高堂深宅,地下深埋着成秤的
caelati argenti, sunt auri pondera facti
雕花白银,更有加工和未加工的
infectique mihi. Non hic victoria Teucrum
黄金属于我。特洛伊人的胜利并不
vertitur aut anima una dabit discrimina tanta.
取决于此,一个灵魂也不会造成如此巨大的差别。”
Dixerat. Aeneas contra cui talia reddit:
他说完,埃涅阿斯则对他如此答复:
Argenti atque auri memoras quae multa talenta,
“你所说的那许多金银财宝,
natis parce tuis. Belli commercia Turnus
还是留给你的子嗣吧。战争的交易,图尔努斯早已
- 10.458ire prior Pallas
ire 是历史不定式(infinitivus historicus),在此用作主句的谓语动词。主语是主格的 Pallas。
- 10.462semineci sibi
sibi 是与格,与 rapere 连用表示夺取的对象(分离与格 dativus separationis)。此三人称反身代词指向从句的逻辑主语 Turnus(即 semineci 修饰的对象)。
- 10.482tot ferri terga, tot aeris
该名词短语作为 clipeum(宾格)的同格语。terga(字面意为“背部”)在此指盾牌的“层”或“金属板”,ferri 和 aeris 是质料属格。
- 10.503magno cum optaverit emptum
emptum (esse) 是完成时被动分词,在宾格加不定式(A.C.I.)结构中充当述语,magno 是价格夺格。整句结构字面上为“希望(以)高价买下未受伤害的帕拉斯(即:宁愿付出巨额代价以求帕拉斯安全无恙)”。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
