← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§10.308-10.381

海岸激战与帕拉斯鼓舞阿尔卡迪亚军

图尔努斯率领鲁图利人和拉提乌斯人在海岸上展开激烈战斗,阿涅阿斯、克劳苏斯等人接连斩杀敌军。帕拉斯则激励因不习惯步兵战而溃退的阿尔卡迪亚士兵,并亲自冲入敌阵。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
308

​Nec Turnum segnis retinet mora, sed rapit acer

迟缓的拖延并未留住图尔努斯,相反,他猛烈地

​totam aciem in Teucros et contra in litore sistit.

率全军冲向特洛伊人,并在海岸上列阵迎战。

310

​Signa canunt. Primus turmas invasit agrestis

军号鸣响。阿涅阿斯率先袭击了乡野的军势,

​Aeneas, omen pugnae, stravitque Latinos

这是战斗的吉兆,他将拉提乌斯人打倒,

​occiso Therone, virum1 qui maximus ultro

杀死了特隆,此人是他们之中最魁梧的,他主动

​Aenean petit: huic gladio perque aerea suta,

袭击阿涅阿斯:阿涅阿斯用剑刺穿其青铜缝合处

​per tunicam squalentem auro latus haurit apertum.

和饰金的战袍,深深刺入了他敞开的肋腹。

315

​Inde Lichan ferit, exsectum iam matre perempta

接着他击中了里卡斯,此人是在母亲死后被剖腹取出的,

​et tibi, Phoebe, sacrum: casus evadere ferri

福玻斯啊,他是献给你的圣者:年幼的他,何以得以逃脱铁器的险境?

​quo licuit parvo? Nec longe Cissea durum

离此不远处,刚勇的基塞乌斯和

​immanemque Gyan, sternentis agmina clava,

用木棒扫平敌阵的巨汉吉阿斯,

​deiecit Leto: nihil illos Herculis arma

被他送入黄泉:赫拉克勒斯的武器、

320

​nec validae iuvere manus genitorque Melampus,

强有力的双手,以及他们的父亲梅兰普斯,都未能拯救他们——

​Alcidae comes usque gravis dum terra labores

他曾是阿尔喀得斯的伙伴,只要大地还提供重大的苦难。

​praebuit. Ecce Pharo, voces dum iactat inertis,

看啊,法鲁斯正口吐狂言,

​intorquens iaculum clamanti sistit in ore.

阿涅阿斯飞掷一枪,正中他叫喊着的嘴。

​Tu quoque, flaventem prima lanugine malas

还有你,不幸的基顿,当你追随着克利提乌斯时——

325

​dum sequeris Clytium infelix, nova gaudia, Cydon,

他是你新的欢愉,双颊刚覆上初生的金黄绒毛,

​Dardania stratus dextra, securus amorum,

被特洛伊人的右手击倒,免去了你对那些

​qui iuvenum tibi semper erant, miserande iaceres,2

青年们总是带给你的爱情的烦恼,可怜地躺倒在地——

​ni fratrum stipata cohors foret obvia, Phorci

若非波尔库斯子嗣的兄弟之军密集地迎面挡下:

​progenies, septem numero, septenaque tela

他们共有七人,掷出七支枪;

330

​coniciunt; partim galea clipeoque resultant

有的击中盔甲和盾牌,无功弹回,

​inrita, deflexit partim stringentia corpus

有的擦过身体,被慈爱的维纳斯挡开。

​alma Venus. Fidum Aeneas adfatur Achaten:

阿涅阿斯对忠诚的阿卡特斯说:

​Suggere tela mihi: non ullum dextera frustra

“给我递上武器:我的右手不会向鲁图利人虚掷任何一支,

​torserit in Rutulos, steterunt quae in corpore Graium

只要它们曾插在特洛伊平原上希腊人的身体里。”

335

​Iliacis campis. Tum magnam corripit hastam

随后他抓起一柄巨枪,

​et iacit: illa volans clipei transverberat aera

掷了出去:它飞驰着,穿透了麦翁盾牌的青铜,

​Maeonis et thoraca simul cum pectore rumpit.

同时击碎了他的胸甲与胸膛。

​Huic frater subit Alcanor fratremque ruentem

他的兄弟阿尔卡诺尔赶来,用右手扶住

​sustentat dextra: traiecto missa lacerto

倒下的兄弟:那飞来的枪穿透了他手臂,

340

​protinus hasta fugit servatque cruenta tenorem,

径直飞去,浴血却不改其势,

​dexteraque ex umero nervis moribunda pependit.

他的右手垂死地仅凭肌腱从肩膀上悬挂着。

​Tum Numitor iaculo fratris de corpore rapto

接着努米托尔从兄弟的身体里拔出那支枪,

​Aenean petiit; sed non et figere contra

射向阿涅阿斯;然而他也未能如愿刺中对方,

​est licitum, magnique femur perstrinxit Achatae.

只是擦伤了伟大的阿卡特斯的股部。

345

​Hic Curibus fidens primaevo corpore Clausus

此时,来自库雷斯、对自己年轻体魄充满信心的克劳苏斯

​advenit et rigida Dryopem ferit eminus hasta

到达此地,在远处用坚硬的枪重重击中德里奥普斯

​sub mentum graviter pressa pariterque loquentis

的下巴下方,在他说话的同时,

​vocem animamque rapit traiecto gutture; at ille

贯穿喉咙,夺走了他的声音与生命;而那人

​fronte ferit terram et crassum vomit ore cruorem.

额头撞地,口中喷出浓稠的鲜血。

350

​Tres quoque Threicios Boreae de gente suprema

他还将三名来自北风神波雷阿斯显贵家族的色雷斯人,

​et tris, quos Idas pater et patria Ismara mittit,

以及三名由父亲伊达斯和祖国伊斯马拉送来的战士,

​per varios sternit casus. Accurrit Halaesus

通过各种不同的遭遇扫倒。哈莱苏斯奔跑过来,

​Auruncaeque manus, subit et Neptunia proles,

还有奥伦卡人的队伍,海神尼普顿的后代

​insignis Messapus equis. Expellere tendunt

以善骑战马闻名的梅萨普斯也加入进来。现在这方,现在那方,都企图驱逐对方;

355

​nunc hi, nunc illi; certatur limine in ipso

争夺就在奥索尼亚的边缘展开。

​Ausoniae. Magno discordes aethere venti

仿佛在大气之中,互不相让的风群

​proelia ceu tollunt animis et viribus aequis;

以对等的意志和力量掀起战争;

​non ipsi inter se, non nubila, non mare cedit;

风彼此不让,云不退缩,海不屈服;

​anceps pugna diu, stant obnixa omnia contra:

战局久久未决,万物皆死死相抗:

360

​haud aliter Troianae acies aciesque Latinae

特洛伊的战阵与拉提乌斯的战阵

​concurrunt; haeret pede pes densusque viro vir.

正面交锋;足与足紧贴,人与人紧挨。

​At parte ex alia, qua saxa rotantia late

然而在另一侧,急流在广阔范围内冲下滚石,

​impulerat torrens arbustaque diruta ripis,

并将岸边被连根拔起的树木冲刷下来,

​Arcadas insuetos acies inferre pedestris

当帕拉斯看见不习惯以步兵列阵作战的阿尔卡迪亚人

365

​ut vidit Pallas Latio dare terga sequaci

正在向追击的拉提乌斯人转身溃逃

(aspera quis3 natura loci dimittere quando

(因为那片土地的险恶地形曾说服他们放弃战马),

​suasit equos), unum quod rebus restat egenis,

这是在穷途末路时唯一剩下的一招,

​nunc prece, nunc dictis virtutem accendit amaris:

他时而哀求,时而用尖酸刻薄的言语激发他们的勇气:

​Quo fugitis, socii? Per vos et fortia facta,

“盟友们,你们往哪里逃?凭你们自己,凭你们英勇的事迹,

370

​per ducis Evandri nomen devictaque bella

凭领袖埃万德鲁斯的名字,凭被征服的战争,

​spemque meam, patriae quae nunc subit aemula laudi,

以及我这如今正企图与父辈荣耀一争高下的力量,

​fidite ne pedibus. Ferro rumpenda per hostis

切莫寄信任于双脚。必须用钢剑在敌人中劈开

​est via. Qua globus ille virum densissimus urget,

一条道路。在那个最密集的人群压迫过来的地方,

​hac vos et Pallanta ducem patria alta reposcit.

高尚的祖国要求你们和领袖帕拉斯从此退回。

375

​Numina nulla premunt, mortali urgemur ab hoste

没有神明在压迫我们,我们是作为凡人被凡人敌人

​mortales, totidem nobis animaeque manusque.

压迫的凡人,我们拥有同样多的生命和双手。

​Ecce, maris magna claudit nos obice pontus,

看啊,大海以其巨大的屏障将我们围堵,

​deest iam terra fugae: pelagus Troiamne petemus?

逃跑已无土地:我们要走向深海,还是回到特洛伊?”

​Haec ait et medius densos prorumpit in hostis.

他说了这些,便冲入了密集敌人的中央。

380

​Obvius huic primum, fatis adductus iniquis,

在恶运的引导下,第一个迎面碰上他的

​fit Lagus. Hunc, magno vellit dum pondere saxum,

是拉古斯。正当他拔起一块沉重的石头时,

语法注3 条
  1. 10.312virum

    属格复数形式 'virorum' 的诗意/古风缩写。它与 'maximus' 连用,充当部分属格(“男子中最魁梧的”)。

  2. 10.327iaceres

    虚拟语气条件句主句中的未完成过去时虚拟语气。虽然指代过去发生的事(“你本已躺在那里”),但这里使用了未完成过去时(伴随第328行条件从句中的 'ni... foret'),以便生动地将场景展现在读者眼前,仿佛正发生在眼前。

  3. 10.366quis

    并非疑问代词,而是与格复数 'quibus' 的古风/诗体缩写形式。它指代前文的阿卡迪亚人('Arcadas'),作为 'suasit' 的间接宾语(“说服他们[放弃战马]”)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(3 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:10.308-10.381