- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:10.232-10.307
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
化为仙女的库莫多科娅向埃涅阿斯示警,埃涅阿斯的抵达引发了两军的激烈战斗。图尔努斯重整旗鼓阻击盟军登岸,而塔科恩的战船在强行登岸时不幸搁浅触礁。
praecipitis ferro Rutulus flammaque premebat,
“鲁图利人正用剑和火对我们步步紧逼,
rupimus invitae tua vincula teque per aequor
我们违背意愿地挣脱了你的系缆,并在海上
quaerimus. Hanc Genetrix faciem miserata refecit
寻找你。母亲怜悯我们,重塑了我们的面貌,
et dedit esse deas1 aevumque agitare sub undis.
并赐予我们成为女神、在波涛之下度过余生的能力。
At puer Ascanius muro fossisque tenetur
然而,年幼的阿斯卡尼乌斯正被城墙和壕沟围困,
tela inter media atque horrentis Marte Latinos.
身处密集的武器和战意凛然的拉提乌斯人之中。
Iam loca iussa tenent forti permixtus Etrusco
如今,阿尔卡迪亚骑兵与英勇的埃特鲁里亚人混合,已经占领了
Arcas eques: medias illis opponere turmas,
被命定的地点;图尔努斯坚定的决心是派出中队阻击他们,
ne castris iungant, certast sententia Turno.
以防他们与营地会合。
Surge age et Aurora socios veniente vocari
起来,行动吧!随着黎明降临,率先命令召集盟友
primus in arma iube et clipeum cape, quem dedit ipse
拿起武器,并拿起那面盾牌——那是火神亲自赐予的
invictum Ignipotens atque oras ambiit auro.
无敌之盾,边缘镶嵌着黄金。
Crastina lux, mea si non inrita dicta putaris,2
明天的日光,如果你不认为我的话是徒劳,
ingentis Rutulae spectabit caedis acervos.
将会见证鲁图利人堆积如山的尸骸。”
Dixerat, et dextra discedens impulit altam
她说完,在离去时,以十分熟练的手法
haud ignara modi puppim: fugit illa per undas
用右手推动了高耸的船尾:那船在波浪中疾驰,
ocior et iaculo et ventos aequante sagitta.
比投枪和与风并驾齐驱的箭矢还要快。
Inde aliae celerant cursus. Stupet inscius ipse
随后,其他的船也加快了速度。特洛伊人、安基塞斯之子自己茫然不知所措,
Tros Anchisiades; animos tamen omine tollit.
但这吉兆仍然振奋了他的精神。
Tum breviter super adspectans convexa precatur:
随后,他微微仰望天穹,低声祈祷:
Alma parens Idaea deum, cui Dindyma cordi
“慈爱的伊达山众神之母,你喜爱丁迪马山、
turrigeraeque urbis biiugique ad frena leones,
耸立着塔楼的城市,以及套着缰绳的双狮,
tu mihi nunc pugnae princeps, tu rite propinques
愿你现在成为我战斗的先导,愿你照例让吉兆
augurium Phrygibusque adsis pede, diva, secundo.
临近,女神啊,以吉祥的脚步护佑弗里吉亚人。”
Tantum effatus. Et interea revoluta rubebat
他只说了这些。与此同时,运转着的
matura iam luce dies noctemque fugarat:
日光已红艳升起,宣告天已大亮,驱散了黑夜:
principio sociis edicit, signa sequantur
他首先命令盟友,跟随军旗,
atque animos aptent armis pugnaeque parent se.
调整好武装的斗志,做好战斗的准备。
Iamque in conspectu Teucros habet et sua castra,
如今,特洛伊人和他的营地已进入他的视野,
stans celsa in puppi; clipeum cum deinde sinistra
他高高立于船尾;接着,他用左手
extulit ardentem. Clamorem ad sidera tollunt
举起了那面燃烧的盾牌。城墙上的
Dardanidae e muris, spes addita suscitat iras,
达尔达尼亚人向星空发出欢呼,增添的希望唤醒了怒火,
tela manu iaciunt: quales sub nubibus atris
他们用手掷出武器:正像在乌云之下
Strymoniae dant signa grues atque aethera tranant
斯特里蒙的鹤群发出鸣叫、鸣响着横渡天空,
cum sonitu fugiuntque notos clamore secundo.
并在欢呼声中避开南风逃离。
At Rutulo regi ducibusque ea mira videri3
但在鲁图利国王和奥索尼亚的领袖们看来,这一切十分惊奇,
Ausoniis, donec versas ad litora puppes
直到他们回头看见转向海岸的船尾,
respiciunt totumque adlabi classibus aequor.
以及随着整支舰队滑过来的整片海洋。
Ardet apex capiti cristisque a vertice flamma
他的头盔顶部在燃烧,冠毛上喷洒着火焰,
funditur et vastos umbo vomit aureus ignes:
黄金的盾牌凸缘吐出熊熊烈火:
non secus ac liquida siquando nocte cometae
恰如在晴朗的夜里,血红色的彗星
sanguinei lugubre rubent aut Sirius ardor,
散发出不祥的红光,或是天狼星的炽热,
ille sitim morbosque ferens mortalibus aegris,
它给受苦的凡人带来干渴与疾病,
nascitur et laevo contristat lumine caelum.
升起时以不祥的光芒使天空忧伤。
Haud tamen audaci Turno fiducia cessit
然而,勇敢的图尔努斯并未失去信心,
litora praecipere et venientis pellere terra.
依然企图抢占海岸,将前来的人赶出陆地。
Quod votis optastis, adest, perfringere dextra;
“你们在祈祷中所期望的已经在此,用右手去突破吧;
in manibus Mars ipse viris.4 Nunc coniugis esto
战神就在男儿的手中。现在,每个人都要牢记
quisque suae tectique memor, nunc magna referto
自己的妻子和家园,现在去重现伟大的
facta, patrum laudes. Ultro occurramus ad undam,
功勋,父辈们的荣耀。让我们主动迎向水边,
dum trepidi egressisque labant vestigia prima.
乘他们惊慌失措、登岸的第一步还站立不稳之时。
Audentis Fortuna iuvat,
命运眷顾勇者,”
haec ait et secum versat, quos ducere contra
他说了这些,在心中思忖,应该派遣谁去迎战,
vel quibus obsessos possit concredere muros.
或者可以将遭受围困的城墙托付给谁。
Interea Aeneas socios de puppibus altis
与此同时,埃涅阿斯通过搭板从高高的船尾
pontibus exponit. Multi servare recursus
卸下盟友。许多人等待着疲惫的波涛
languentis pelagi et brevibus se credere saltu,
退去,纵身跳入浅滩,另一些人
per remos alii. Speculatus litora Tarchon,
则通过桨登岸。塔科恩观察着海岸,
qua vada non sperat nec fracta remurmurat unda,
在那里他料想没有暗滩,破碎的波浪也未发出低鸣,
sed mare inoffensum crescenti adlabitur aestu,
只有无阻的大海随着涨潮平缓滑入,
advertit subito proram sociosque precatur:
他突然调转船头,恳求盟友:
Nunc, o lecta manus, validis incumbite remis;
“现在,哦,选拔出的勇士们,伏在有力的桨上;
tollite, ferte rates; inimicam findite rostris
抬起、推进船只!用船首辟开这片敌对的
hanc terram, sulcumque sibi premat ipsa carina.
土地,让龙骨为自己压出一条沟壑。
Frangere nec tali puppim statione recuso
一旦占领了土地,我不介意
arrepta tellure semel. Quae talia postquam
在这样的停泊中毁坏船只。”当塔科恩说了
effatus Tarchon, socii consurgere5 tonsis
这样的话后,盟友们在桨上站起身来,
spumantisque rates arvis inferre Latinis,
将泡沫翻滚的船只驶入拉提乌斯的田野,
donec rostra tenent siccum et sedere carinae
直到船首牢牢抓住干燥的陆地,所有的龙骨都
omnes innocuae, sed non puppis tua, Tarchon.
安然停下,但塔科恩啊,你的船除外。
Namque inflicta vadis dorso dum pendet iniquo,
因为在撞上浅滩时,它悬挂在不平的沙脊上,
anceps sustentata diu fluctusque fatigat,
悬空支撑了很久,与波浪搏斗,
solvitur atque viros mediis exponit in undis
最终解体,将人们抛入波涛的中央,
fragmina remorum quos et fluitantia transtra
破碎的桨和漂浮的座板阻碍着他们,
impediunt, retrahitque pedem simul unda relabens.
同时退去的浪潮夺走了他们的立足点。
- 10.235dedit esse deas
动词 do(给予、允许)效法希腊语用法,直接后接不定式 esse(其后带主格/宾格补足语 deas),表示“允许她们成为女神”。
- 10.244putaris
动词 puto 的第二人称单数将来完成时直说发或完成时虚拟式 putaveris 的缩略形式(syncopated form),在以 si 引导的条件从句中表示对未来的假定。
- 10.267videri
历史不定式(historical infinitive),代替未完成过去时直说发(在此处相当于 videbantur),用以营造生动、迅速的叙事效果。
- 10.280in manibus Mars ipse viris
省略了系动词 est,其中 viris 为利益与格(或所有与格)。字面意为“战争之神(胜利)掌握在男儿手中”,用以激励士兵战局完全取决于自身。
- 10.299consurgere
历史不定式,下一行的 inferre 亦同。用来表现士兵们在听完塔科恩的命令后,一齐且迅速开始行动的生动场面。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
