← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§10.232-10.307

埃涅阿斯的归营与海滩登陆战

化为仙女的库莫多科娅向埃涅阿斯示警,埃涅阿斯的抵达引发了两军的激烈战斗。图尔努斯重整旗鼓阻击盟军登岸,而塔科恩的战船在强行登岸时不幸搁浅触礁。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
232

​praecipitis ferro Rutulus flammaque premebat,

“鲁图利人正用剑和火对我们步步紧逼,

​rupimus invitae tua vincula teque per aequor

我们违背意愿地挣脱了你的系缆,并在海上

​quaerimus. Hanc Genetrix faciem miserata refecit

寻找你。母亲怜悯我们,重塑了我们的面貌,

235

​et dedit esse deas1 aevumque agitare sub undis.

并赐予我们成为女神、在波涛之下度过余生的能力。

​At puer Ascanius muro fossisque tenetur

然而,年幼的阿斯卡尼乌斯正被城墙和壕沟围困,

​tela inter media atque horrentis Marte Latinos.

身处密集的武器和战意凛然的拉提乌斯人之中。

​Iam loca iussa tenent forti permixtus Etrusco

如今,阿尔卡迪亚骑兵与英勇的埃特鲁里亚人混合,已经占领了

​Arcas eques: medias illis opponere turmas,

被命定的地点;图尔努斯坚定的决心是派出中队阻击他们,

240

​ne castris iungant, certast sententia Turno.

以防他们与营地会合。

​Surge age et Aurora socios veniente vocari

起来,行动吧!随着黎明降临,率先命令召集盟友

​primus in arma iube et clipeum cape, quem dedit ipse

拿起武器,并拿起那面盾牌——那是火神亲自赐予的

​invictum Ignipotens atque oras ambiit auro.

无敌之盾,边缘镶嵌着黄金。

​Crastina lux, mea si non inrita dicta putaris,2

明天的日光,如果你不认为我的话是徒劳,

245

​ingentis Rutulae spectabit caedis acervos.

将会见证鲁图利人堆积如山的尸骸。”

​Dixerat, et dextra discedens impulit altam

她说完,在离去时,以十分熟练的手法

​haud ignara modi puppim: fugit illa per undas

用右手推动了高耸的船尾:那船在波浪中疾驰,

​ocior et iaculo et ventos aequante sagitta.

比投枪和与风并驾齐驱的箭矢还要快。

​Inde aliae celerant cursus. Stupet inscius ipse

随后,其他的船也加快了速度。特洛伊人、安基塞斯之子自己茫然不知所措,

250

​Tros Anchisiades; animos tamen omine tollit.

但这吉兆仍然振奋了他的精神。

​Tum breviter super adspectans convexa precatur:

随后,他微微仰望天穹,低声祈祷:

​Alma parens Idaea deum, cui Dindyma cordi

“慈爱的伊达山众神之母,你喜爱丁迪马山、

​turrigeraeque urbis biiugique ad frena leones,

耸立着塔楼的城市,以及套着缰绳的双狮,

​tu mihi nunc pugnae princeps, tu rite propinques

愿你现在成为我战斗的先导,愿你照例让吉兆

255

​augurium Phrygibusque adsis pede, diva, secundo.

临近,女神啊,以吉祥的脚步护佑弗里吉亚人。”

​Tantum effatus. Et interea revoluta rubebat

他只说了这些。与此同时,运转着的

​matura iam luce dies noctemque fugarat:

日光已红艳升起,宣告天已大亮,驱散了黑夜:

​principio sociis edicit, signa sequantur

他首先命令盟友,跟随军旗,

​atque animos aptent armis pugnaeque parent se.

调整好武装的斗志,做好战斗的准备。

260

​Iamque in conspectu Teucros habet et sua castra,

如今,特洛伊人和他的营地已进入他的视野,

​stans celsa in puppi; clipeum cum deinde sinistra

他高高立于船尾;接着,他用左手

​extulit ardentem. Clamorem ad sidera tollunt

举起了那面燃烧的盾牌。城墙上的

​Dardanidae e muris, spes addita suscitat iras,

达尔达尼亚人向星空发出欢呼,增添的希望唤醒了怒火,

​tela manu iaciunt: quales sub nubibus atris

他们用手掷出武器:正像在乌云之下

265

​Strymoniae dant signa grues atque aethera tranant

斯特里蒙的鹤群发出鸣叫、鸣响着横渡天空,

​cum sonitu fugiuntque notos clamore secundo.

并在欢呼声中避开南风逃离。

​At Rutulo regi ducibusque ea mira videri3

但在鲁图利国王和奥索尼亚的领袖们看来,这一切十分惊奇,

​Ausoniis, donec versas ad litora puppes

直到他们回头看见转向海岸的船尾,

​respiciunt totumque adlabi classibus aequor.

以及随着整支舰队滑过来的整片海洋。

270

​Ardet apex capiti cristisque a vertice flamma

他的头盔顶部在燃烧,冠毛上喷洒着火焰,

​funditur et vastos umbo vomit aureus ignes:

黄金的盾牌凸缘吐出熊熊烈火:

​non secus ac liquida siquando nocte cometae

恰如在晴朗的夜里,血红色的彗星

​sanguinei lugubre rubent aut Sirius ardor,

散发出不祥的红光,或是天狼星的炽热,

​ille sitim morbosque ferens mortalibus aegris,

它给受苦的凡人带来干渴与疾病,

275

​nascitur et laevo contristat lumine caelum.

升起时以不祥的光芒使天空忧伤。

​Haud tamen audaci Turno fiducia cessit

然而,勇敢的图尔努斯并未失去信心,

​litora praecipere et venientis pellere terra.

依然企图抢占海岸,将前来的人赶出陆地。

​Quod votis optastis, adest, perfringere dextra;

“你们在祈祷中所期望的已经在此,用右手去突破吧;

280

​in manibus Mars ipse viris.4 Nunc coniugis esto

战神就在男儿的手中。现在,每个人都要牢记

​quisque suae tectique memor, nunc magna referto

自己的妻子和家园,现在去重现伟大的

​facta, patrum laudes. Ultro occurramus ad undam,

功勋,父辈们的荣耀。让我们主动迎向水边,

​dum trepidi egressisque labant vestigia prima.

乘他们惊慌失措、登岸的第一步还站立不稳之时。

​Audentis Fortuna iuvat,

命运眷顾勇者,”

285

​haec ait et secum versat, quos ducere contra

他说了这些,在心中思忖,应该派遣谁去迎战,

​vel quibus obsessos possit concredere muros.

或者可以将遭受围困的城墙托付给谁。

​Interea Aeneas socios de puppibus altis

与此同时,埃涅阿斯通过搭板从高高的船尾

​pontibus exponit. Multi servare recursus

卸下盟友。许多人等待着疲惫的波涛

​languentis pelagi et brevibus se credere saltu,

退去,纵身跳入浅滩,另一些人

290

​per remos alii. Speculatus litora Tarchon,

则通过桨登岸。塔科恩观察着海岸,

​qua vada non sperat nec fracta remurmurat unda,

在那里他料想没有暗滩,破碎的波浪也未发出低鸣,

​sed mare inoffensum crescenti adlabitur aestu,

只有无阻的大海随着涨潮平缓滑入,

​advertit subito proram sociosque precatur:

他突然调转船头,恳求盟友:

​Nunc, o lecta manus, validis incumbite remis;

“现在,哦,选拔出的勇士们,伏在有力的桨上;

295

​tollite, ferte rates; inimicam findite rostris

抬起、推进船只!用船首辟开这片敌对的

​hanc terram, sulcumque sibi premat ipsa carina.

土地,让龙骨为自己压出一条沟壑。

​Frangere nec tali puppim statione recuso

一旦占领了土地,我不介意

​arrepta tellure semel. Quae talia postquam

在这样的停泊中毁坏船只。”当塔科恩说了

​effatus Tarchon, socii consurgere5 tonsis

这样的话后,盟友们在桨上站起身来,

300

​spumantisque rates arvis inferre Latinis,

将泡沫翻滚的船只驶入拉提乌斯的田野,

​donec rostra tenent siccum et sedere carinae

直到船首牢牢抓住干燥的陆地,所有的龙骨都

​omnes innocuae, sed non puppis tua, Tarchon.

安然停下,但塔科恩啊,你的船除外。

​Namque inflicta vadis dorso dum pendet iniquo,

因为在撞上浅滩时,它悬挂在不平的沙脊上,

​anceps sustentata diu fluctusque fatigat,

悬空支撑了很久,与波浪搏斗,

305

​solvitur atque viros mediis exponit in undis

最终解体,将人们抛入波涛的中央,

​fragmina remorum quos et fluitantia transtra

破碎的桨和漂浮的座板阻碍着他们,

​impediunt, retrahitque pedem simul unda relabens.

同时退去的浪潮夺走了他们的立足点。

语法注5 条
  1. 10.235dedit esse deas

    动词 do(给予、允许)效法希腊语用法,直接后接不定式 esse(其后带主格/宾格补足语 deas),表示“允许她们成为女神”。

  2. 10.244putaris

    动词 puto 的第二人称单数将来完成时直说发或完成时虚拟式 putaveris 的缩略形式(syncopated form),在以 si 引导的条件从句中表示对未来的假定。

  3. 10.267videri

    历史不定式(historical infinitive),代替未完成过去时直说发(在此处相当于 videbantur),用以营造生动、迅速的叙事效果。

  4. 10.280in manibus Mars ipse viris

    省略了系动词 est,其中 viris 为利益与格(或所有与格)。字面意为“战争之神(胜利)掌握在男儿手中”,用以激励士兵战局完全取决于自身。

  5. 10.299consurgere

    历史不定式,下一行的 inferre 亦同。用来表现士兵们在听完塔科恩的命令后,一齐且迅速开始行动的生动场面。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:10.232-10.307