← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§10.154-10.231

埃特鲁里亚援军的启航与海仙女的警告

埃涅阿斯与托斯卡纳的塔尔孔结盟,率领由埃特鲁里亚将领组成的援军舰队起航。在航行途中,曾为特洛伊船只的海仙女们接近他,并向他警告营地的危机。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
154

​iungit opes foedusque ferit; tum libera fati1

联结兵力并缔结盟约;随后,摆脱了命运约束的

155

​classem conscendit iussis gens Lydia divom,

利底亚人民遵照神明之命登上了舰队,

​externo commissa duci. Aeneia puppis

托付给一位外国领袖。埃涅阿斯的船

​prima tenet, rostro Phrygios subiuncta leones,

一马当先,船首下方配有弗里吉亚狮子,

​imminet Ida super, profugis gratissima Teucris.

其上高耸着伊达山,这是流亡的特洛伊人最珍爱的。

​Hic magnus sedet Aeneas secumque volutat

伟大的埃涅阿斯坐在这里,心中反复思量

160

​eventus belli varios, Pallasque sinistro

战争的各种结局,而帕拉斯紧贴在他的左

​adfixus lateri iam quaerit sidera, opacae

侧,时而询问星辰——那黑暗

​noctis iter, iam quae passus terraque marique.

夜晚的旅途指引,时而询问他在陆上与海上所经历的磨难。

​Pandite nunc Helicona, deae, cantusque movete,

女神们,现在请敞开赫利孔山,开始歌唱吧,

​quae manus interea Tuscis comitetur ab oris

诉说在此期间,有哪些军队从托斯卡纳海岸出发伴随

165

​Aenean armetque rates pelagoque vehatur.

埃涅阿斯,装备了船只并在海上航行。

​Massicus aerata princeps secat aequora tigri:

马西库斯率先驾着饰有青铜虎的战船破浪前行:

​sub quo mille manus iuvenum, qui moenia Clusi

在他麾下有千名青年军,他们离开了克卢西乌姆的城墙,

​quique urbem liquere Cosas, quis tela sagittae

也离开了科萨埃城;他们的武器是箭,

​gorytique leves umeris et letifer arcus.

肩上背着轻便的箭袋,以及致命的弓。

170

​Una torvus Abas: huic totum insignibus armis

与他同行的是神色严峻的阿巴斯:他的整支队伍在华丽的甲胄中闪耀,

​agmen et aurato fulgebat Apolline puppis.

船头在黄金的阿波罗像下熠熠生辉。

​Sescentos illi dederat Populonia mater

母邦波普洛尼亚给了他六百名

​expertos belli iuvenes, ast Ilva trecentos

身经百战的青年,而伊尔瓦岛则给了三百名,

​insula inexhaustis Chalybum generosa metallis.

那是一个因拥有哈吕贝斯人取之不尽的矿藏而声名显赫的岛屿。

175

​Tertius ille hominum divomque interpres Asilas,

第三位是人神之间的传译者阿西拉斯,

​cui pecudum fibrae, caeli cui sidera parent

牲畜的脏腑、天空的星辰都听从他,

​et linguae volucrum et praesagi fulminis ignes,

还有飞鸟的语言以及预示吉凶的闪电之火;

​mille rapit densos acie atque horrentibus hastis.

他率领着一千名阵形紧密、手持森严长枪的士兵疾驰。

​Hos parere iubent Alpheae ab origine Pisae,2

源自阿尔菲乌斯河的皮萨埃——这片埃特鲁里亚土地上的城市——

180

​urbs Etrusca solo. Sequitur pulcherrimus Astur,

命令这些人服从他。随后是英俊非凡的阿斯图尔,

​Astur equo fidens et versicoloribus armis.

阿斯图尔信任他的骏马和色彩斑斓的盔甲。

​Tercentum adiciunt (mens omnibus una sequendi)

另有三百人加入(所有人都有着一致的追随之心),

​qui Caerete domo, qui sunt Minionis in arvis,

他们来自卡埃雷的家园,或来自米尼奥河畔的田野,

​et Pyrgi veteres intempestaeque Graviscae.

以及古老的皮尔吉和气候不适的格拉维斯卡埃。

185

​Non ego te, Ligurum ductor fortissime bello,

我不会将你漏掉,利古里亚人在战争中最勇敢的领袖,

​transierim, Cinyre, et paucis comitate Cupavo,

西尼拉斯,以及仅有少数人随行的库帕沃,

​cuius olorinae surgunt de vertice pennae,

你的头顶上耸立着天鹅的羽毛,

​crimen, Amor, vestrum3 formaeque insigne paternae.

爱神啊,这是对你们的控诉,也是他父亲形貌的标志。

​Namque ferunt luctu Cycnum Phaethontis amati,

因为人们说,库克诺斯因哀悼挚爱的法厄同,

190

​populeas inter frondes umbramque sororum

在杨树叶间和姐妹们的树荫下

​dum canit et maestum Musa solatur amorem,

歌唱,并用歌声(缪斯)宽慰他那忧伤的爱情时,

​canentem molli pluma duxisse senectam,

在柔嫩的羽毛中迎来了白发苍苍的老境,

​linquentem terras et sidera voce sequentem.

告别了大地,用歌声追随着星辰。

​Filius, aequalis comitatus classe catervas,

他的儿子率领同龄的队伍随舰队同行,

195

​ingentem remis Centaurum promovet: ille

用桨推动着巨大的半人马号:那艘船

​instat aquae saxumque undis immane minatur

紧逼着水面,在波涛中耸立,仿佛用巨石威胁着浪花,

​arduus et longa sulcat maria alta carina.

并用长长的龙骨犁开深海。

​Ille etiam patriis agmen ciet Ocnus ab oris,

那个奥克努斯也从父祖的海岸召集了队伍,

​fatidicae Mantus et Tusci filius amnis,

他是预言者曼托与托斯卡纳河神的儿子,

200

​qui muros matrisque dedit tibi, Mantua, nomen,

他为你,曼图亚,建造了城墙并赋予了你母亲的名字,

​Mantua, dives avis; sed non genus omnibus unum:

曼图亚,因祖先而富有;但并非所有人的血统都相同:

​gens illi triplex, populi sub gente quaterni,

她有三重种族,每个种族下有四个部族,

​ipsa caput populis, Tusco de sanguine vires.

她自己是众部族的首府,力量源于托斯卡纳的血脉。

​Hinc quoque quingentos in se Mezentius armat,

此处亦有五百名抗击梅曾提乌斯的武装士兵,

205

​quos patre Benaco velatus harundine glauca

源自父神贝纳库斯的明基乌斯河,头戴青绿色的芦苇,

​Mincius infesta ducebat in aequora pinu.

驾着充满敌意的松木战船将他们引入大海。

​It gravis Aulestes centenaque arbore fluctum

沉稳的奥莱斯泰斯前行,他挺起身躯,用一百根木桨

​verberat adsurgens, spumant vada marmore verso.

拍击波涛,翻腾的海面上泛起泡沫。

​Hunc vehit immanis Triton et caerula concha

庞大的特里同号载着他,用青绿色的贝壳

210

​exterrens freta, cui laterum tenus hispida nanti

震慑着海洋;它在游动时,直至肋部的毛糙

​frons hominem praefert, in pristim desinit alvus:

前端呈现人形,腹部则以海怪结束:

​spumea semifero sub pectore murmurat unda.

在半兽的胸口下,泡沫翻滚的波浪在轰鸣。

​Tot lecti proceres ter denis navibus ibant

如此多入选的首领乘着三十艘船前进,

​subsidio Troiae et campos salis aera secabant.

去援助特洛伊,用青铜割开盐渍的平原。

215

​Iamque dies caelo concesserat almaque curru

此时太阳已从天空隐去,慈爱的

​noctivago Phoebe medium pulsabat Olympum:

菲比驾着夜巡的马车,正敲击着奥林匹斯的中天:

​Aeneas (neque enim membris dat cura quietem)

埃涅阿斯(因为忧虑不给他的肢体任何休息)

​ipse sedens clavumque regit velisque ministrat.

亲自坐着操舵并管理着风帆。

​Atque illi medio in spatio chorus ecce suarum

看啊,在路途的半中间,他的一群

220

​occurrit comitum: nymphae, quas alma Cybebe

伙伴迎面而来:那些仙女,是仁慈的西贝莱

​numen habere maris nymphasque e navibus esse4

曾命令其拥有海洋的神性,并由船只化为仙女的,

​iusserat, innabant pariter fluctusque secabant,

她们并排游动,破浪前行,

​quot prius aeratae steterant ad litora prorae.

数量恰如先前停靠在岸边的青铜船首。

​Agnoscunt longe regem lustrantque choreis,

她们从远处认出了国王,并用舞蹈围绕着他;

225

​quarum quae fandi doctissima Cymodocea

她们中言辞最敏捷的库莫多科娅

​pone sequens dextra puppim tenet ipsaque dorso

从后跟从,右手拉住船尾,背部

​eminet ac laeva tacitis subremigat undis,

浮出水面,左手在静静的波涛下划水,

​tum sic ignarum adloquitur: Vigilasne, deum gens,

然后对一无所知的他如此说道: “你醒着吗,神明的后裔,

​Aenea? Vigila et velis immitte rudentis.

埃涅阿斯?快醒来,放开船帆的缆绳。

230

​Nos sumus, Idaeae sacro de vertice pinus,

我们曾是来自伊达山神圣山顶的松木,

​nunc pelagi nymphae, classis tua. Perfidus ut nos

如今成了海洋的仙女,你的舰队。当那个背信弃义的人……

语法注4 条
  1. 10.154libera fati

    形容词 libera(意为“自由的、免除的”)支配分离属格 fati。这表明埃特鲁里亚人民通过接受埃涅阿斯作为领袖,从而“从(必须服从外邦领袖的)命运制约中解脱出来”。

  2. 10.179Alpheae ab origine Pisae

    Pisae(比萨)是阴性复数名词,作整个句子的主语。它与动词 iubent(意为“命令”)相结合,构成了宾格加不定式结构,即“命令他们(hos)服从(parere)”。

  3. 10.188crimen, Amor, vestrum

    vestrum 是第二人称复数物主形容词。尽管呼语 Amor 是单数,但此处使用复数,意在指代阿摩尔及其母亲维纳斯(爱之神明),或指代恋人们。这意味着库克诺斯的悲剧性变形是“对你们(爱之神明)的指控”。

  4. 10.221numen habere maris nymphasque e navibus esse

    由 iusserat(意为“曾命令”)引导的宾格加不定式结构。不定式 habere 和 esse 的主语是前文变成仙女的“船只(naves)”,在句中被省略。意思是西贝莱“曾命令船只拥有海洋的神性,并由船只化为仙女”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:10.154-10.231