← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§1.76-1.148

风暴的肆虐与涅普顿平息海浪

埃奥洛斯顺从朱诺的要求释放了狂风,引发了一场毁灭性的风暴并击散了阿涅阿斯的船队。海神涅普顿因其领地受到未授权的侵扰而震怒,现身并严厉训斥了风儿们,平息了海面。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
76

​Aeolus haec contra: Tuus, O regina, quid optes1

埃奥洛斯对此回答道:“女王啊,探明你的意愿是你的职责;

​explorare labor; mihi iussa capessere fas est.

对我而言,服从你的命令则是天经地义的事。

​Tu mihi, quodcumque hoc regni,2 tu sceptra Iovemque

你为我争取了这片微小的王国,争取了权杖和朱庇特的恩宠,

​concilias, tu das epulis accumbere divom,

你让我得以在诸神的宴席上就座,并使我成为暴风雨和狂风的掌控者。”

80

​nimborumque facis tempestatumque potentem.

话音刚落,他便调转长枪,朝那中空的群山侧面

​Haec ubi dicta, cavum conversa cuspide montem

猛刺过去。风儿们仿佛列成了队伍,从那被打开的出口

​impulit in latus: ac venti, velut agmine facto,

蜂拥而出,化作旋风席卷大地。

​qua data porta, ruunt et terras turbine perflant.

它们压向大海,东风、南风以及夹杂着暴雨的

​Incubuere mari, totumque a sedibus imis

西南风一齐从最深的海底将整个海面掀起,

85

​una Eurusque Notusque ruunt creberque procellis

并将巨浪滚滚推向海岸。

​Africus, et vastos volvunt ad litora fluctus.

紧接着传来人们的惊呼声和缆绳的断裂声。

​Insequitur clamorque virum stridorque rudentum.

云层突然从特洛伊人的视野中夺走了天空与白昼,

​Eripiunt subito nubes caelumque diemque

漆黑的夜幕笼罩在深渊之上。

​Teucrorum ex oculis; ponto nox incubat atra.

两极雷声轰鸣,天空中电闪雷鸣,

90

​Intonuere poli, et crebris micat ignibus aether,

一切都在向人们昭示着眼前的死亡。

​praesentemque viris intentant omnia mortem.

顿时,阿涅阿斯的四肢因恐惧的寒意而瘫软:

​Extemplo Aeneae solvuntur frigore membra:

他哀叹着,向星空伸出双手,

​ingemit, et duplicis tendens ad sidera palmas

高声发出这样的感叹:

​talia voce refert: O terque quaterque beati,

“噢,那些在父辈眼前、在特洛伊高耸的城墙下

95

​quis3 ante ora patrum Troiae sub moenibus altis

迎面走向死亡的人们,是多么幸福,多么幸福啊!

​contigit oppetere! O Danaum fortissime gentis

噢,狄奥墨得斯,希腊人中最勇敢的英雄!

​Tydide! Mene Iliacis occumbere campis

为何我没能倒在伊利乌姆的平原上,没能由你的右手

​non potuisse,4 tuaque animam hanc effundere dextra,

洒尽我这满腔热血?在那个地方,凶残的赫克托耳倒在阿喀琉斯的枪下,

​saevus ubi Aeacidae telo iacet Hector, ubi ingens

巨大的萨耳珀冬也躺在那里,斯摩伊斯河用它的波涛卷走了

100

​Sarpedon, ubi tot Simois correpta sub undis

无数英雄的盾牌、头盔和强壮的躯体!”

​scuta virum galeasque et fortia corpora volvit?

正当他发出这样的悲叹时,一阵裹挟着北风的狂风

​Talia iactanti5 stridens Aquilone procella

迎面劈向风帆,将波涛抛向群星。

​velum adversa ferit, fluctusque ad sidera tollit.

船桨被折断;紧接着船首偏转,将侧舷暴露在

​Franguntur remi; tum prora avertit, et undis

波浪面前;一座高耸如山的巨浪排山倒海般袭来。

105

​dat latus; insequitur cumulo praeruptus aquae mons.

有的人悬挂在浪尖之上;对另一些人而言,裂开的波涛

​Hi summo in fluctu pendent; his unda dehiscens

在浪花之间露出了海底的泥沙;潮水夹杂着泥沙狂暴地翻滚。

​terram inter fluctus aperit; furit aestus harenis.

南风卷走了三艘船,将它们撞向隐秘的礁石——

​Tris Notus abreptas in saxa latentia torquet—

意大利人称这些矗立在波涛中的礁石为“祭坛”——

​saxa vocant Itali mediis quae in fluctibus aras—

它们是海面上巨大的脊背;东风则将另外三艘船从深海

110

​dorsum immane mari summo; tris Eurus ab alto

推向浅滩和沙洲,那场景真令人惨不忍睹,

​in brevia et Syrtis urguet, miserabile visu,

使它们撞上沙坝,并用沙墙将它们围困。

​inliditque vadis atque aggere cingit harenae.

一艘载着吕基亚人和忠诚的奥龙特斯的船,

​Unam, quae Lycios fidumque vehebat Oronten,

在阿涅阿斯本人的眼前,被一股从天而降的巨浪

​ipsius ante oculos ingens a vertice pontus

猛烈地击中船尾。舵手被甩了出来,头朝下

115

​in puppim ferit: excutitur pronusque magister

栽入海中;但那波涛在原地将那艘船转了三次,

​volvitur in caput; ast illam ter fluctus ibidem

将其卷入其中,急促的漩涡瞬间将它吞没在海面之下。

​torquet agens circum, et rapidus vorat aequore vortex.

在广阔的深渊中,零星地出现了游泳的人,

​Adparent rari nantes in gurgite vasto,

士兵的武器、船只的木板以及特洛伊的财宝漂浮在波涛中。

​arma virum, tabulaeque, et Troia gaza per undas.

如今,伊利奥纽斯坚固的船,如今勇敢的阿哈特斯的船,

120

​Iam validam Ilionei navem, iam fortis Achati,

以及搭载着阿巴斯的船和年迈的阿勒忒斯的船,

​et qua vectus Abas, et qua grandaevus Aletes,

都被风暴击败了;所有船只因侧舷接缝松动,

​vicit hiems; laxis laterum compagibus omnes

接纳了充满敌意的水,从裂缝中裂开。

​accipiunt inimicum imbrem, rimisque fatiscunt.

与此同时,涅普顿察觉到大海正伴随着巨大的轰鸣声被搅动,

​Interea magno misceri murmure pontum,

风暴被释放,平静的海水从最深的海底

125

​emissamque hiemem sensit Neptunus, et imis

倒灌上来,他感到极为震怒。他向深海眺望,

​stagna refusa vadis, graviter commotus; et alto

从波浪的顶端露出了他安详的头颅。

​prospiciens, summa placidum caput extulit unda.

他看见阿涅阿斯的船队散落在整个海面上,

​Disiectam Aeneae, toto videt aequore classem,

特洛伊人被波涛和崩塌的天空所压制。

​fluctibus oppressos Troas caelique ruina,

朱诺的诡计和愤怒未能瞒过她的哥哥。

130

​nec latuere doli fratrem Iunonis et irae.

他把东风和西风召唤到身边,随后对它们这样说:

​Eurum ad se Zephyrumque vocat, dehinc talia fatur:

“难道你们对自己的出身竟有如此大的自信吗?

​Tantane vos generis tenuit fiducia vestri?

风儿们啊,如今在没有我神圣旨意的情况下,你们竟敢

​Iam caelum terramque meo sine numine, venti,

搅动天地,并掀起如此滔天的巨浪吗?

​miscere, et tantas audetis tollere moles?

看我怎么——但现在最重要的是平息被激怒的波涛。

135

​Quos ego6—sed motos praestat componere fluctus.

此后你们将要用非同寻常的惩罚来偿还你们的罪过。

​Post mihi non simili poena commissa luetis.

赶快逃走,并对你们的国王这样说:

​Maturate fugam, regique haec dicite vestro:

海洋的统治权和那威严的三叉戟并非赐予他,

​non illi imperium pelagi saevumque tridentem,

而是通过抽签赐予了我的。他据有那些巨大的岩石,

​sed mihi sorte datum. Tenet ille immania saxa,

那是你们的住所,东风啊;让埃奥洛斯在那个大厅里炫耀吧,

140

​vestras, Eure, domos; illa se iactet in aula

并在那封闭的风之牢狱里称王吧。”

​Aeolus, et clauso ventorum carcere regnet.

他这样说,并且比说话的速度更快地平息了汹涌的海面,

​Sic ait, et dicto citius tumida aequora placat,

驱散了聚集的云层,带回了太阳。

​collectasque fugat nubes, solemque reducit.

库墨托厄和特里同同时拼尽全力,将船只从尖锐的

​Cymothoe simul et Triton adnixus acuto

礁石上推开;他自己用三叉戟将船只撬起,

145

​detrudunt navis scopulo; levat ipse tridenti;

并开辟了巨大的沙洲,平息了海面,

​et vastas aperit syrtis, et temperat aequor,

驾着轻快的战车飞驰在浪尖之上。

​atque rotis summas levibus perlabitur undas.​Ac veluti magno in populo cum saepe coorta est

正如在庞大的人群中,经常会爆发骚乱……

语法注6 条
  1. 1.76quid optes

    间接疑问从句,作为不定式 explorare 的宾语。使用了虚拟式现在时 optes。

  2. 1.78quodcumque hoc regni

    意为“这片微小王国的一切”。regni 是部分属格,修饰关系代词 quodcumque,构成一种自谦的表达方式。

  3. 1.95quis

    关系代词 quibus 的古风缩写形式(与格)。先行词是感叹句的主语 beati,作为非人称动词 contigit(发生于……)的与格补足语。

  4. 1.97Mene Iliacis occumbere campis / non potuisse

    使用对格(主语 me 加接尾辞 -ne)与不定式(potuisse)构成的感叹对格不定式结构,用以表达愤慨或懊悔。表达强烈的感情:“我竟然没能倒下!”

  5. 1.102iactanti

    现在分词 iactans 的阳性单数与格。作为关系与格或旁格,描述阿涅阿斯当时的状态:“正当他吐露(这些言辞)时,[狂风袭来]”。

  6. 1.135Quos ego—

    修辞学上“顿挫(Aposiopesis,或默说法)”的典型例证,说话者在句中突然中断:“你们这些家伙,我——[定不轻饶]”。生动地表现了因极度愤怒而一时语塞的情态。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:1.76-1.148