- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:1.451-1.528
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
阿涅阿斯在迦太基神殿中看着描绘特洛伊战争的画像落泪,在此期间,他目睹了狄多女王的到来以及他失散的特洛伊同伴们。
leniit, hic primum Aeneas sperare salutem
[这崭新的景象]减轻了[他的恐惧],在这里,阿涅阿斯首次敢于期望安全,
ausus, et adflictis melius confidere rebus.
并在困境中更加抱有信心。
Namque sub ingenti lustrat dum singula templo,
因为当他在巨大的神殿下观察每一个细节,
reginam opperiens, dum, quae fortuna sit urbi,
等待女王时,当[他赞叹着]城市的命运如何,
artificumque manus inter se operumque laborem
以及工匠们的手艺和他们作品的劳苦时,
miratur, videt Iliacas ex ordine pugnas,
他赞叹着,他看到特洛伊的战斗按顺序呈现,
bellaque iam fama totum volgata per orbem,
这些战争因名声而已传遍整个世界,
Atridas, Priamumque, et saevum ambobus Achillem.
还有阿特柔斯之子、普里阿摩斯,以及对双方都残忍无情的阿基琉斯。
Constitit, et lacrimans, Quis iam locus inquit Achate,
他停下脚步,流泪说道:“阿卡特斯啊,如今还有什么地方、
quae regio in terris nostri non plena laboris?
大地上的什么区域不充满了我们的劳苦?
En Priamus! Sunt hic etiam sua praemia laudi;
看啊,普里阿摩斯!这里也有对美德的奖赏;
sunt lacrimae rerum1 et mentem mortalia tangunt.
物事中有泪水,凡人之事触动着人心。
Solve metus; feret haec aliquam tibi fama salutem.
放下你的恐惧;这名声会给你带来一些安全。”
Sic ait, atque animum pictura pascit inani,
他如此说道,并用那虚无的画像充实着心灵,
multa gemens, largoque umectat flumine voltum.
深深叹息,泪水如洪流般沾湿了面庞。
Namque videbat, uti bellantes Pergama circum
因为他看到,在佩尔加马周围战斗的人们,
hac fugerent Graii, premeret Troiana iuventus,
这里希腊人正在逃跑,特洛伊青年在追击;
hac Phryges, instaret curru cristatus Achilles.
那里特洛伊人正在逃跑,戴着羽饰的阿基琉斯驾着战车紧追不舍。
Nec procul hinc Rhesi niveis tentoria velis
离此不远处,他泪流满面地认出了
adgnoscit lacrimans, primo quae prodita somno
白帆制成的雷索斯的帐篷,这些帐篷在初睡中被背叛,
Tydides multa vastabat caede cruentus,
血腥的狄丢斯之子用大量屠杀将其蹂躏,
ardentisque avertit equos in castra, prius quam
并将这些烈马赶回了营地,在它们
pabula gustassent2 Troiae Xanthumque bibissent.
吃下特洛伊的牧草、喝下克桑托斯河水之前。
Parte alia fugiens amissis Troilus armis,
在另一处,武器散落而逃跑的特罗伊罗斯,
infelix puer atque impar congressus Achilli,
这个不幸且无法与阿基琉斯抗衡的少年,
fertur equis, curruque haeret resupinus inani,
被马拖着,仰面挂在空无一人的战车上,
lora tenens tamen; huic cervixque comaeque trahuntur
却依然抓着缰绳;他的颈项和头发被拖曳
per terram, et versa pulvis inscribitur hasta.
在地上,倒转的矛头在尘土中划出痕迹。
Interea ad templum non aequae Palladis ibant
与此同时,向那并不公正的帕拉斯的神殿走去的,是
crinibus Iliades passis peplumque ferebant,
披散着头发的特洛伊妇女们,她们带着一件礼袍,
suppliciter tristes et tunsae pectora palmis;
她们哀伤地恳求着,用手掌拍打着胸膛;
diva solo fixos oculos aversa tenebat.
而女神转过脸去,双眼死死盯着地面。
Ter circum Iliacos raptaverat Hectora muros,
阿基琉斯曾将赫克托尔在特洛伊城墙周围拖曳了三次,
exanimumque auro corpus vendebat Achilles.
并用其毫无生气的尸体换取黄金。
Tum vero ingentem gemitum dat pectore ab imo,
这时,他确实从胸口深处发出了一声巨大的叹息,
ut spolia, ut currus, utque ipsum corpus amici,
当他看到战利品、战车、以及他朋友本人的尸体,
tendentemque manus Priamum conspexit inermis.
还有普里阿摩斯伸出他毫无防备的双手的时刻。
Se quoque principibus permixtum adgnovit Achivis,
他也认出了自己混杂在阿开亚人的领袖之中,
Eoasque acies et nigri Memnonis arma.
还有东方的军队以及黑人门农的武器。
Ducit Amazonidum lunatis agmina peltis
率领着手持新月形盾牌的亚马逊人队伍的是
Penthesilea furens, mediisque in milibus ardet,
狂怒的彭忒西勒亚,她在成千上万的人中燃烧着斗志,
aurea subnectens exsertae cingula mammae,
在露出的乳房下系着一条金色腰带,
bellatrix, audetque viris concurrere virgo.
这是一位女战士,也是一位敢于与男子交锋的少女。
Haec dum Dardanio Aeneae miranda videntur,
当这些景象在达尔达诺斯人阿涅阿斯看来极其奇妙,
dum stupet, obtutuque haeret defixus in uno,
当他惊呆了,并固定在单一的凝视中无法动弹时,
regina ad templum, forma pulcherrima Dido,
容貌最美丽的狄多女王步入了神殿,
incessit magna iuvenum stipante caterva.
在一大群青年人的簇拥下。
Qualis in Eurotae ripis aut per iuga Cynthi
正如在埃夫罗塔斯河畔或在辛图斯山脊上,
exercet Diana choros, quam mille secutae
迪安娜率领着舞蹈,跟随着她的成千上万的
hinc atque hinc glomerantur oreades; illa pharetram
山林仙女们从四面八方聚集;她[背着]箭袋
fert umero, gradiensque deas supereminet omnis:
在肩上,在行进中高出所有的女神:
Latonae tacitum pertemptant gaudia pectus:
欢欣渗透着拉托娜那寂静的心胸。
talis erat Dido, talem se laeta ferebat
狄多就是这样的姿态,她满怀喜悦地前行,
per medios, instans operi regnisque futuris.
在人群中,致力于未来的国家和建设工作。
Tum foribus divae, media testudine templi,
然后在女神的门口,在神殿圆顶的中央,
saepta armis, solioque alte subnixa resedit.
她被武器包围着,深深依靠在宝座上坐下了。
Iura dabat legesque viris, operumque laborem
她向人们颁布着法律和规则,并将工作的劳苦
partibus aequabat iustis, aut sorte trahebat:
公平地分成几部分,或者通过抽签来决定。
cum subito Aeneas concursu accedere magno
突然,阿涅阿斯看到在大群人中走过来的是
Anthea Sergestumque videt3 fortemque Cloanthum,
安特乌斯、塞尔格斯图斯和勇敢的克罗安图斯,
Teucrorumque alios, ater quos aequore turbo
还有其他的特乌克罗人,他们曾被海上的黑暗暴风雨
dispulerat penitusque alias avexerat oras.
吹散,并被带到了遥远的另一海岸。
Obstipuit simul ipse simul perculsus Achates
他本人大吃一惊,同时阿卡特斯也感到震惊,
laetitiaque metuque; avidi coniungere dextras
因喜悦和恐惧;他们极度渴望握住彼此的右手,
ardebant; sed res animos incognita turbat.
但未知的境况扰乱了他们的心。
Dissimulant, et nube cava speculantur amicti,
他们隐藏起情感,在云雾的笼罩中窥探着,
quae fortuna viris, classem quo litore linquant,
那些人命运如何,在哪个海岸留下了船队,
quid veniant; cunctis nam lecti navibus ibant,
为什么前来;因为从所有船只中选出的代表正走过来,
orantes veniam, et templum clamore petebant.
祈求宽恕,并高声呼喊着走向神殿。
Postquam introgressi et coram data copia fandi,
在他们进入并获得了当面发言的机会后,
maxumus Ilioneus placido sic pectore coepit:
最年长的伊利奥纽斯如此平静地开始说道:
O Regina, novam cui condere Iuppiter urbem
“啊,女王,尤皮特尔赐予了你建立新城市,
iustitiaque dedit gentis frenare superbas,
并用正义驾驭骄横部族的能力,
Troes te miseri, ventis maria omnia vecti,
随风在所有海洋上漂泊的、不幸的特洛伊人
oramus, prohibe infandos a navibus ignis,
恳求你:使可怕的火远离我们的船只,
parce pio generi, et propius res aspice nostras.
宽恕虔诚的族人,更近地审视我们的处境。
Non nos aut ferro Libycos populare Penatis
我们不是为了用剑荒废利比亚的家园,
venimus, aut raptas ad litora vertere praedas;
或者把夺来的战利品带走而来的;
- 1.462lacrimae rerum
属格 rerum 既可理解为主格性属格(“事物本身拥有泪水”),也可理解为宾格性属格(“对世事/不幸抱有泪水”)。后者通常被采纳,表示对人世苦难的同情。
- 1.472prius quam / pabula gustassent
由 priusquam 引导的虚拟式过去完成时 gustassent(gustavissent 的缩写形)和 bibissent 不仅表示单纯的时间先后顺序(若如此则用直陈式),还带有预防或预期(为了防止战马吃特洛伊的牧草和喝克桑托斯河水)的语气。
- 1.509cum subito Aeneas... videt
此处采用“逆转的 cum 占位”结构(cum inversum)。主句使用未完成过去时(dabat 等)描述背景状态,而突然发生的核心事件则由 cum 引导,并使用直陈式现在时(videt,历史现在时)进行叙述。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
