← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§1.376-1.450

阿涅阿斯自陈身世与雾中进入迦太基

阿涅阿斯表明了自己的身份与苦难,其母维纳斯在告知他同伴安全及迦太基的繁荣后消失。阿涅阿斯在雾气笼罩下进入迦太基,目睹了繁忙的建设景象和宏伟的尤诺神殿。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
376

​Troiae nomen iit, diversa per aequora vectos1

如果特洛伊的名字曾传入你们的耳中,那么一阵随风起伏的暴风雨

​forte sua Libycis tempestas adpulit oris.

纯属偶然地将漂泊在各处海域的我们,送到了利比亚的海岸。

​Sum pius Aeneas, raptos qui ex hoste Penates

我是虔诚的阿涅阿斯,我随身在船队中带着从敌人手中抢救出来的家神,

​classe veho mecum, fama super aethera notus.

我的名声已远播于天宇之上。

380

​Italiam quaero patriam et genus2 ab Iove summo.

我正在寻找祖国意大利,以及我那源自至高尤皮特尔的家系。

​Bis denis Phrygium conscendi navibus aequor,

我曾带领二十艘船驶入弗里吉亚的海域,

​matre dea monstrante viam, data fata secutus;

在女神母亲的指引下,遵循着赐予我的命运;

​vix septem convolsae undis Euroque supersunt.

如今在波涛和东风的摧残下,仅剩下了勉强七艘。

​Ipse ignotus, egens, Libyae deserta peragro,

我自己则隐姓埋名,穷困潦倒,在利比亚的荒野中徘徊,

385

​Europa atque Asia pulsus. Nec plura querentem

被驱逐出欧洲与亚洲。”对于他更多的倾诉,

​passa Venus medio sic interfata dolore est:

维纳斯无法忍受,便在他悲伤未尽时如此打断道:

​Quisquis es, haud, credo, invisus caelestibus auras

“无论你是谁,我相信,你绝非被天神所憎恨才得以享受

​vitalis carpis, Tyriam qui adveneris3 urbem.

这生命之气的,因为你来到了泰尔人的城市。

​Perge modo, atque hinc te reginae ad limina perfer,

尽管前行吧,从这里前往女王的宫殿,

390

​Namque tibi reduces socios classemque relatam

因为我向你预告,你的同伴们已经安全归来,船队也被带回,

​nuntio, et in tutum versis aquilonibus actam,

并且随着北风的转向而被送到了安全的地方,

​ni frustra augurium vani docuere parentes.

除非我那虚妄的父母徒劳地教授了我鸟卜之术。

​Aspice bis senos laetantis agmine cycnos,

你看那十二只在队列中欢欣鼓舞的天鹅,

​aetheria quos lapsa plaga Iovis ales aperto

尤皮特尔的飞鸟曾从天宇飞落,在开阔的天空中

395

​turbabat caelo; nunc terras ordine longo

驱散它们;而如今,它们似乎正排成一条长龙,要么准备降落,

​aut capere, aut captas iam despectare videntur:

要么正俯视着已经选好的降落地点:

​ut reduces illi ludunt stridentibus alis,

正如它们安全归来,用鸣响的双翼嬉戏,

​et coetu cinxere polum, cantusque dedere,

成群结队地环绕着天空,发出歌声一样,

​haud aliter puppesque tuae pubesque tuorum

你的船只和你的年轻人

400

​aut portum tenet aut pleno subit ostia velo.

也毫不例外地,要么已经占领了港口,要么正满帆驶入港口。

​Perge modo, et, qua te ducit via, dirige gressum.

尽管前行吧,顺着道路指引你的方向,迈出你的脚步。”

​Dixit, et avertens rosea cervice refulsit,

她说完便转身,显露出玫瑰色颈项的闪耀光芒,

​ambrosiaeque comae divinum vertice odorem

她那神圣的头发从头顶飘散出神圣的

​spiravere, pedes vestis defluxit ad imos,

芬芳,衣襟垂落至她的脚踝,

405

​et vera incessu patuit dea. Ille ubi matrem

在行进中,她显现为一位真正的女神。当他认出

​adgnovit, tali fugientem est voce secutus:

自己的母亲时,他用这样的言语追赶着那离去的背影:

​Quid natum totiens, crudelis tu quoque, falsis

“为什么你,如此残忍的母亲,也要这么多次用虚幻的

​ludis imaginibus? Cur dextrae iungere dextram

幻影来戏弄你的儿子?为什么我们不被允许右手与右手相握,

​non datur, ac veras audire et reddere voces?

去倾听并回应真实的声音?”

410

​Talibus incusat, gressumque ad moenia tendit:

他用这样的言语责备着,并朝着城墙迈开脚步:

​at Venus obscuro gradientes aere saepsit,

但维纳斯用阴暗的雾气笼罩了行进中的他们,

​et multo nebulae circum dea fudit amictu,

并且作为女神,她在他们周围洒下了浓浓的云雾外衣,

​cernere ne quis eos, neu quis contingere posset,

免得有人能够看见他们,或者有人能够触碰到他们,

​molirive moram, aut veniendi poscere causas.

或是制造延迟,或是盘问他们前来的原因。

415

​Ipsa Paphum sublimis abit, sedesque revisit

她自己则高高地飞往帕福斯,满怀喜悦地重访

​laeta suas, ubi templum illi, centumque Sabaeo

自己的居所,那里有她的神殿,一百座祭坛

​ture calent arae, sertisque recentibus halant.

因萨巴的香料而温热,并散发着新鲜花环的芬芳。

​Corripuere viam interea, qua semita monstrat.

与此同时,他们急忙赶路,顺着小径所指示的方向。

​Iamque ascendebant collem, qui plurimus urbi

此时他们正攀登着一座山丘,它以巨大的身躯俯瞰着

420

​imminet, adversasque adspectat desuper arces.

城市,并从上方注视着对面的城堡。

​Miratur molem Aeneas, magalia quondam,

阿涅阿斯赞叹这巨大的建筑群——这里曾经只是草棚,

​miratur portas strepitumque et strata viarum.

他赞叹着城门、喧嚣声以及铺砌的道路。

​Instant ardentes Tyrii pars ducere muros,

满怀热情的泰尔人正在忙碌:一部分人负责延伸城墙,

​molirique arcem et manibus subvolvere saxa,

建造城堡,并用双手滚上石块;

425

​pars optare locum tecto et concludere sulco.

另一部分人负责选定住宅的基地,并用沟渠将其合围。

​hic portus alii effodiunt; hic alta theatris

在这里,一些人开挖港口;在那里,另一些人为剧院奠定

​fundamenta locant alii, immanisque columnas

深深的基石,并从岩石中开凿出

​rupibus excidunt, scaenis decora alta futuris.

巨大的石柱,作为未来舞台的高大装饰。

430

​Qualis apes aestate nova per florea rura

正如在初夏花开的田野上,太阳底下的

​exercet sub sole labor, cum gentis adultos

劳动催促着蜜蜂,当它们带领着族群中成长起来的

​educunt fetus, aut cum liquentia mella

幼虫,或者当它们把流动的蜂蜜

​stipant et dulci distendunt nectare cellas,

装满,用甜美的花蜜充满巢房时,

​aut onera accipiunt venientum, aut agmine facto

或者接收归来者的重载,或者排成队伍

435

​ignavom fucos pecus a praesepibus arcent:

将懒惰的雄蜂群从巢中驱逐出去时:

​fervet opus, redolentque thymo fragrantia mella.

工作热火朝天,芬芳的蜂蜜散发着百里香的香气。

​O fortunati, quorum iam moenia surgunt!

“啊,幸福的人们,你们的城墙已经在耸立了!”

​Aeneas ait, et fastigia suspicit urbis.

阿涅阿斯说道,并抬头仰望着城市的顶端。

​Infert se saeptus nebula, mirabile dictu,

他在雾气的笼罩下前行,说来令人惊异,

440

​per medios, miscetque viris, neque cernitur ulli.

穿过人群,混杂在男子中间,却不被任何人看见。

​Lucus in urbe fuit media, laetissimus umbra,

城中心曾有一片圣林,绿荫极其繁茂,

​quo primum iactati undis et turbine Poeni

在这里,初次经受波涛和风暴折磨的迦太基人

​effodere loco signum, quod regia Iuno

挖掘出了王后尤诺曾预示过的征兆——

​monstrarat, caput acris equi; sic nam fore bello

一匹烈马的头颅;因为据预示,这个民族在战争中将

445

​egregiam et facilem victu4 per saecula gentem.

卓越非凡,且在世世代代中生活富足。

​Hic templum Iunoni ingens Sidonia Dido

在这里,西顿的狄多正在为尤诺建造一座巨大的神殿,

​condebat, donis opulentum et numine divae,

神殿因供品和女神的神威而富丽堂皇,

​aerea cui gradibus surgebant limina, nexaeque

青铜的门槛在台阶上高高耸立,梁柱以青铜

​aere trabes, foribus cardo stridebat aenis.

结合,青铜的大门上门轴发出吱呀声。

450

​Hoc primum in luco nova res oblata timorem

在这片圣林中,崭新的景象首次呈现在眼前,减轻了他的恐惧

语法注4 条
  1. 1.376vectos

    在 vectos 前省略了宾格代名词 nos,作为 adpulit 的直接宾语。

  2. 1.380genus

    与 Italiam patriam 并列,作为动词 quaero 的第二个直接宾语。

  3. 1.388qui adveneris

    关系代词 qui 结合虚拟式 adveneris 表示因果关系(“因为你来到了”)。

  4. 1.445facilem victu

    victu 是源自 vivere(生活)的名词 victus(生活、生计)的夺格,意为“在生活上容易的(即生活富足的)”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:1.376-1.450