← 维吉尔

埃涅阿斯纪

§1.300-1.375

阿涅阿斯巧遇化身的维纳斯与狄多的往事

墨丘利使迦太基人和狄多的心软化后,阿涅阿斯遇到了化装成女猎手的母亲维纳斯。维纳斯向他讲述了迦太基建立者狄多过去的悲惨历史。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
300

​finibus arceret: volat ille per aera magnum

免得对命运一无所知的狄多将他们拒于国门之外。他在广阔的天空中飞翔,

​remigio alarum, ac Libyae citus adstitit oris.

依靠双翼的划动,迅速降落在利比亚的海岸上。

​Et iam iussa facit, ponuntque ferocia Poeni

此时他已执行了命令,在神灵的旨意下,迦太基人放下了凶猛的

​corda volente deo; in primis regina quietum

心;尤其是女王,对特乌克尔人产生了一种温和的

​accipit in Teucros animum mentemque benignam.

态度和仁慈的心意。

305

​At pius Aeneas, per noctem plurima volvens,

而敬虔的阿涅阿斯在夜里思虑万千,

​ut primum lux alma data est, exire locosque

黎明初现,他便决定外出

​explorare novos, quas vento accesserit oras,

探索新的地方,寻找他随风飘落至何处的海岸,

​qui teneant, nam inculta videt, hominesne feraene,

看看谁占领着那里(因为他看到那是一片荒凉之地),是人类还是野兽,

​quaerere constituit, sociisque exacta referre

并向同伴们报告查明的结果。

310

​Classem in convexo nemorum sub rupe cavata

他将船队隐藏在凹陷的林谷中,在空心的岩石下,

​arboribus clausam circum atque horrentibus umbris

四周被树木和可怕的阴影合围;

​occulit; ipse uno graditur comitatus Achate,

他自己只在阿卡特斯的陪同下前行,

​bina manu lato crispans hastilia ferro.

手中握着两支带有宽大铁刃的标枪,不停地摇晃着。

​Cui mater media sese tulit obvia silva,

他的母亲在森林中迎面朝他走来,

315

​virginis os habitumque gerens, et virginis arma

带着少女的容貌和装束,以及斯巴达

​Spartanae, vel qualis equos Threissa fatigat

少女的武器,或者像那让马匹疲于奔命、在奔跑中

​Harpalyce, volucremque fuga praevertitur Hebrum.1

超过了迅捷的赫布罗斯河的色雷斯女猎手哈耳帕吕刻。

​Namque umeris de more habilem suspenderat arcum

因为她按照女猎手的习惯,在肩上挂着一把轻便的弓,

​venatrix, dederatque comam diffundere ventis,2

让头发任风吹散,

320

​nuda genu, nodoque sinus collecta fluentis.3

膝盖裸露,并将流动的衣襟打结收拢。

​Ac prior, Heus inquit iuvenes, monstrate mearum

她先开口说道:“嘿,年轻人,请告诉我,

​vidistis si quam hic errantem forte sororum,

你们是否碰巧看到我的一个姐妹在这里徘徊,

​succinctam pharetra et maculosae tegmine lyncis,

她斜跨着箭筒,身披斑点猞猁皮,

​aut spumantis apri cursum clamore prementem.

或者正大声呼喊着追赶一头吐着白沫的野猪。”

325

​Sic Venus; et Veneris contra sic filius orsus:

维纳斯如此说道;而维纳斯之子也如此开始回答她:

​Nulla tuarum audita mihi neque visa sororum—

“你们的姐妹我一个也没有听说过,也没有见过——

​O quam te memorem, virgo? Namque haud tibi voltus

噢,少女啊,我该如何称呼您?因为您的容貌并非凡人

​mortalis, nec vox hominem sonat:4 O, dea certe—

所有的,您的声音也听起来不像人类。噢,您必定是一位女神——

​an Phoebi soror? an nympharum sanguinis una?—

是福玻斯的姐妹?还是女仙血脉中的一位?——

330

​sis felix, nostrumque leves, quaecumque, laborem,

愿您施恩,减轻我们的苦难,无论您是谁,

​et, quo sub caelo tandem, quibus orbis in oris

并请告诉我们,我们到底是在怎样的天空下,在世界的哪个海岸上

​iactemur, doceas. Ignari hominumque locorumque

漂泊。我们对这里的人和地方一无所知,

​erramus, vento huc vastis et fluctibus acti:

随风和巨浪被驱赶到这里漂泊:

​multa tibi ante aras nostra cadet hostia dextra.

在您的祭坛前,我们的右手将会献上许多牺牲。”

335

​Tum Venus: Haud equidem tali me dignor honore;

维纳斯随后说道:“我绝不敢当这样的荣耀;

​virginibus Tyriis mos est gestare pharetram,

泰尔的少女们习惯于背着箭筒,

​purpureoque alte suras vincire cothurno.

用紫红色的长靴将小腿高高系起。

​Punica regna vides, Tyrios et Agenoris urbem;

你看到的是布匿人的王国、泰尔人和阿革诺耳的城市;

​sed fines Libyci, genus intractabile bello.

但其边界是利比亚人的,这是一群好战而难以驯服的种族。

340

​Imperium Dido Tyria regit urbe profecta,

狄多统治着这个帝国,她从泰尔城出发,

​germanum fugiens. Longa est iniuria, longae

逃离她的兄弟。她所受的伤害说来话长,

​ambages; sed summa sequar fastigia rerum.

过程错综复杂;但我将追寻事情的主要线索。

​Huic coniunx Sychaeus erat, ditissimus agri

她的丈夫是西凯乌斯,是腓尼基人中

​Phoenicum, et magno miserae dilectus amore,

最富有的土地拥有者,深受这可怜女人的挚爱,

345

​cui pater intactam dederat, primisque iugarat

她的父亲曾将处女之身的她许配给他,并让他们在最初的

​ominibus. Sed regna Tyri germanus habebat

婚礼吉兆中结合。但泰尔的王权由她的兄弟

​Pygmalion, scelere ante alios immanior omnes.

庇格马里翁掌控,他在罪恶上比所有其他人都更加残暴。

​Quos inter medius venit furor. Ille Sychaeum

在他们之间,狂怒插足了。那不敬的人,

​impius ante aras, atque auri caecus amore,

在祭坛前,并因对黄金的贪欲而盲目,

350

​clam ferro incautum superat, securus amorum

用铁器暗中杀害了毫无防备的西凯乌斯,毫不顾及他

​germanae;5 factumque diu celavit, et aegram,

姐妹的爱;他长期隐瞒这一罪行,并且,

​multa malus simulans, vana spe lusit amantem.

恶意地编造了许多谎言,用虚无的希望愚弄了那因悲伤而病倒的爱人。

​Ipsa sed in somnis inhumati venit imago

但她未被埋葬的丈夫的幽灵在梦中来到她身边,

​coniugis, ora modis attollens pallida miris,

奇异地抬起他苍白的面容,

355

​crudeles aras traiectaque pectora ferro

揭露了残酷的祭坛和被铁器刺穿的胸膛,

​nudavit, caecumque domus scelus omne retexit.

并揭开了家族中所有隐藏的罪行。

​Tum celerare fugam patriaque excedere suadet,

接着,他敦促她赶紧逃离,离开祖国,

​auxiliumque viae veteres tellure recludit

并为了旅途的便利,从地底重新挖掘出古老的宝藏,

​thesauros, ignotum argenti pondus et auri.

那是无人知晓的巨额金银。

360

​His commota fugam Dido sociosque parabat:

狄多因这些事情大受震动,开始准备逃亡和召集同伴:

​conveniunt, quibus aut odium crudele tyranni

那些对暴君怀有残酷仇恨

​aut metus acer erat; navis, quae forte paratae,

或怀有剧烈恐惧的人聚集在一起;他们夺取了

​corripiunt, onerantque auro: portantur avari

偶然准备好的船只,并装满黄金:贪婪的

​Pygmalionis opes pelago; dux femina facti.

庇格马里翁的财富在海上运送着;一名女子成了这番事业的领袖。

365

​Devenere locos, ubi nunc ingentia cernis

他们来到了这些地方,如今你在那里看到巨大的

​moenia surgentemque novae Karthaginis arcem,

城墙和正在崛起的新迦太基城堡,

​mercatique solum, facti de nomine Byrsam,

并且购买了土地,因这一壮举而得名 Byrsa(牛皮),

​taurino quantum possent circumdare tergo.

其大小相当于他们用一张牛皮所能包围的范围。

​Sed vos qui tandem, quibus aut venistis ab oris,

但是你们到底是谁?你们从哪个海岸来?

370

​quove tenetis iter? Quaerenti talibus ille

又要去往何方?”面对她的询问,他

​suspirans, imoque trahens a pectore vocem:

叹着气,从胸腔深处发出声音:

​O dea, si prima repetens ab origine pergam,

“噢,女神,如果我从最初的源头开始重述,

​et vacet annalis nostrorum audire laborum,

而您有闲暇来倾听我们苦难的编年史,

​ante diem clauso componat Vesper Olympo.6

在这一天结束之前,长庚星就会关闭奥林匹斯山,让这一天安息。

375

​Nos Troia antiqua, si vestras forte per auris

我们来自古老的特洛伊,如果它碰巧通过你们的耳朵——”

语法注6 条
  1. 1.317fuga praevertitur Hebrum

    中动相动词用法。此处 praevertitur 直接接宾格 Hebrum(河名),意为“超越、赶超”。fuga(奔跑、逃跑)是表示限制的夺格(在奔跑中)。

  2. 1.319dederatque comam diffundere ventis

    表示目的或结果的不定式。在古典散文中,此处通常会使用动形容词 diffundendam,但这是一处模仿希腊语语法(目的不定式)的诗意表达,直接由 dederat(允许、任凭[其散发])带出不定式。

  3. 1.320nodoque sinus collecta fluentis

    希腊语式宾格(关系宾格),或者是作中动相使用的被动分词 collecta 的直接宾语。collecta 意为“[为自己]收拢了流动的衣襟(sinus fluentis)”,从而带出宾格 sinus。

  4. 1.328nec vox hominem sonat

    同族宾格(内面宾格)的副词性用法。不及物动词 sonat(响、发声)接宾格 hominem(人类),表示“发出像人类一样的声音”。

  5. 1.350securus amorum germanae

    形容词带属格。形容词 securus(不在乎的、无忧虑的)支配着表示其关注对象的属格 amorum(爱)。germanae(胞姐/妹的)是修饰 amorum 的所有格属格。

  6. 1.374clauso componat Vesper Olympo

    夺格绝对与虚拟语气的解析。clauso Olympo(在奥林匹斯山关闭的情况下)是由名词与过去分词构成的夺格绝对结构。componat 是现在虚拟语气,作为条件从句 si... pergam... et vacet 的主句动词,表示潜在或推论性的结论。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:1.300-1.375