- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi002.humanitext-lat2:1.368-1.439
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-22
作者列举了预示风暴临近的各种自然现象、动物行为以及日常生活中的征兆,接着说明了天气转晴的指示器。此外,还详细阐述了通过观察月亮和太阳来准确预测天气变化的规律。
saepe levem paleam et frondes volitare caducas1
经常,你会看到轻飘的麦秸和落叶在空中飞舞,
aut summa nantis in aqua colludere plumas.
或是水面上漂浮的羽毛在一起嬉戏。
At Boreae de parte trucis cum fulminat et cum
但当凶猛的北风之方闪电大作,且当
Eurique Zephyrique tonat domus: omnia plenis
东风与西风的家园雷声轰鸣时:所有的
rura natant fossis atque omnis navita ponto
田野因满溢的沟渠而淹没,海上的每一个船员
humida vela legit. Numquam inprudentibus imber
都收起湿透的帆。雨水从未对无准备的人
obfuit: aut illum surgentem vallibus imis
带来过损害:要么是当它从最深的谷底升起时,
aëriae fugere grues, aut bucula caelum
高飞的鹤在它之前逃离;或是小母牛仰望
suspiciens patulis captavit naribus auras,
天空,用张开的鼻孔嗅吸空气;
aut arguta lacus circumvolitavit hirundo
或是声音清脆的燕子绕着湖泊飞舞,
et veterem in limo ranae cecinere querelam.
泥泞中的青蛙唱起它们古老的哀歌。
Saepius et tectis penetralibus extulit ova
更经常的是,蚂蚁在窄小的道路上磨砺,从最深的居所运出卵来;
angustum formica terens iter et bibit ingens
巨大的虹霓在吸水;
arcus et e pastu decedens agmine magno
大群大群的乌鸦离开它们的牧食地,
corvorum increpuit densis exercitus alis.
其庞大的队伍拍击着密集的双翼,发出嘈杂的叫声。
Iam variae pelagi volucres et quae Asia circum
现在,各种海洋的鸟类,以及在凯斯特罗斯甜美水池
dulcibus in stagnis rimantur prata Caystri,
周围探寻亚洲草地的鸟类,
certatim largos umeris infundere2 rores:
竞相把大量的露水泼洒在自家的肩膀上:
nunc caput obiectare fretis, nunc currere in undas
你会看到它们时而把头探入波涛,时而奔入水中,
et studio incassum videas gestire lavandi.
并因渴望沐浴而徒劳地兴奋不已。
Tum cornix plena pluviam vocat inproba voce
随后,不祥的乌鸦用粗大的声音召唤着雨水,
et sola in sicca secum spatiatur harena.
独自一人在干燥的沙滩上踱步。
Ne nocturna quidem carpentes pensa puellae
甚至那些在夜间纺线的少女,
nescivere hiemem, testa cum ardente viderent
也不会不知道风暴的来临,当她们看到燃烧的灯台里
scintillare oleum et putris concrescere fungos.
油花飞溅,且易碎的油垢在灯芯上结成块时。
Nec minus ex imbri soles et aperta serena
同样地,在雨后你也能预见晴天和开朗的晴空,
prospicere et certis poteris cognoscere signis:
并通过确凿的征兆来认识它们:
nam neque tum stellis acies obtunsa videtur,
因为那时,不仅群星的锋芒不显得暗淡,
nec fratris radiis obnoxia3 surgere Luna,
月亮升起时也不显得受制于她兄弟的光芒,
tenuia nec lanae per caelum vellera ferri;
也不会有像羊毛般的薄云在天空中飘过;
non tepidum ad solem pinnas in litore pandunt
深受忒提斯喜爱的翠鸟不再在海岸上迎着温暖的太阳展开双翼,
dilectae Thetidi alcyones, non ore solutos
肮脏的猪群也不再记得用嘴
inmundi meminere sues iactare maniplos.
抛掷散开的干草束。
At nebulae magis ima petunt campoque recumbunt,
而雾气则更多地沉入低处,平躺在原野上,
solis et occasum servans de culmine summo
猫头鹰从最高的屋脊上注视着太阳的下落,
nequiquam seros exercet noctua cantus.
徒劳地发出深夜的鸣叫。
Adparet liquido sublimis in aëre Nisus
尼苏斯高高地出现在清澄的天空中,
et pro purpureo poenas dat Scylla capillo:
斯库拉则因那根紫色的头发而遭受惩罚:
quacumque illa levem fugiens secat aethera pinnis,
无论她如何拍打双翼逃跑、切开轻盈的空气,
ecce inimicus, atrox, magno stridore per auras
看啊,那充满敌意、凶猛的尼苏斯伴随着巨大的鸣叫在天空中追赶;
insequitur Nisus; qua se fert Nisus ad auras,
每当尼苏斯跃入空中,
illa levem fugiens raptim secat aethera pinnis
她便拍打双翼,仓皇逃跑,切开轻盈的空气。
Tum liquidas corvi presso ter gutture voces
随后,乌鸦们压低喉咙,将清亮的声音
aut quater ingeminant, et saepe cubilibus altis
重叠鸣叫三声或四声,且经常在它们高高的巢中,
nescio qua praeter solitum dulcedine laeti
因某种超乎寻常的甜蜜而感到喜悦,
inter se in foliis strepitant; iuvat imbribus actis
在树叶间彼此喧闹;它们乐于在雨过天晴后
progeniem parvam dulcisque revisere nidos;
重新探望它们幼小的后代和甜蜜的巢穴;
haud equidem credo, quia sit4 divinitus illis
我绝不相信这是因为她们拥有神授的
ingenium aut rerum fato prudentia maior;
灵性,或是因命运而对事物有着更大的远见;
verum ubi tempestas et caeli mobilis humor
然而,当风暴和天空中变动的水汽
mutavere vias et Iuppiter uvidus austris
改变了路径,且因南风而潮湿的朱庇特
denset, erant quae rara modo, et, quae densa, relaxat,
将刚才稀薄的东西变稠,将浓密的东西松开时,
vertuntur species animorum et pectora motus
它们的心灵状态发生了转变,它们的心中
nunc alios, alios, dum nubila ventus agebat,
便孕育出与先前狂风驱赶乌云时截然不同的情感:
concipiunt: hinc ille avium concentus in agris
因此有了田野里鸟儿的合唱,
et laetae pecudes et ovantes gutture corvi.
喜悦的牲畜,以及喉咙里发出欢呼的乌鸦。
Si vero solem ad rapidum lunasque sequentis
但是,如果你关注那炽热的太阳和按顺序
ordine respicies, numquam te crastina fallet
相继出现的月亮,明天的时光绝不会欺骗你,
hora neque insidiis noctis capiere serenae.
你也不会被晴朗之夜的陷阱所捕获。
Luna, revertentis cum primum colligit ignis,
月亮,当她刚开始聚集重返的火焰时,
si nigrum obscuro conprenderit aera cornu,
如果她那晦暗的弯角包裹着黑色的空气,
maxumus agricolis pelagoque parabitur imber;
一场对农夫和大海来说极其重大的暴雨即将准备就绪;
at si virgineum suffuderit ore ruborem,
但如果她将少女般的红晕涂抹在脸上,
ventus erit; vento semper rubet aurea Phoebe.
就会有风;伴随着风,金色的菲比总是会变红。
Sin ortu quarto, namque is certissimus auctor,
然而,如果在第四次升起时(因为这是最可靠的证明),
pura neque obtunsis per caelum cornibus ibit,
她清澈地行进在空中,弯角没有变钝,
totus et ille dies et qui nascentur ab illo
那么那完整的一天以及从那天开始诞生、
exactum ad mensem pluvia ventisque carebunt,
直至整月结束的所有日子,都将没有雨水和狂风,
votaque servati solvent in litore nautae
得救的船员们将在海岸上向格劳科斯、
Glauco et Panopeae et Inoo Melicertae.
帕诺佩娅以及伊诺之子梅利克尔特斯履行誓愿。
Sol quoque et exoriens et cum se condet in undas
太阳在升起和沉入波涛时,
signa dabit; solem certissima signa sequuntur,
也将给出征兆;最可靠的征兆始终追随着太阳。
- 1.368saepe levem paleam et frondes volitare caducas
由第365行的动词 videbis(你将看见)所引导的“对格加不定式”结构。levem paleam et frondes caducas(轻盈的麦秸与落叶)是该不定式 volitare 的逻辑主语。
- 1.385infundere
历史不定式(historical infinitive)。在此处作为主语 volucres 的主要动词,与第386–387行的 obiectare、currere、gestire 一并使用,代替直陈式未完成过去时(或完成过去时)第三人称复数,以增强叙事生动性。
- 1.396fratris radiis obnoxia
形容词 obnoxia 支配与格 radiis,意为“受制于”或“依赖(其兄太阳的)光芒”,指月亮反射其兄长太阳光芒这一天文学背景。此处 nec... obnoxia surgere 描写了作为晴天征兆,月亮升起时如此明亮,以至于不再显得依赖于借来的日光。
- 1.415quia sit
原因从句连词 quia 搭配虚拟式 sit,是因为它表示一个被否定和排斥的理由(即他人认为鸟类具有神授智慧的观点),而非叙述者自身认同的客观事实。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
