- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi002.humanitext-lat2:1.219-1.295
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-22
本文指出了适宜播种小麦、斯佩尔特小麦和豆类作物的星象,概述了宇宙的五个气候带和天极结构。随后,它详细说明了农夫在雨天、节日和太阴历吉凶日的具体工作,并描绘了冬日夜晚家庭中的手工劳作。
At si triticeam in messem robustaque farraexercebis humum solisque instabis aristis,
但是,如果你为了小麦的收成与坚韧的斯佩尔特小麦而耕作土地,并且仅追求谷物的麦穗,
ante tibi Eoae Atlantides abscondanturGnosiaque ardentis decedat stella Coronae,
愿早晨的普勒阿得斯(阿特拉斯之女)为你隐去,闪耀王冠(北冕座)的克诺索斯之星退去,
debita quam sulcis committas semina quamque1invitae properes anni spem credere terrae.
在你将应给的种子托付给犁沟之前,在你急于将一年的希望信托给不情愿的大地之前。
Multi ante occasum Maiae coepere; sed illosexspectata seges vanis elusit avenis.
许多人在迈亚星落之前就开始了;但预期的作物却用空虚的野燕麦愚弄了他们。
Si vero viciamque seres vilemque phaselumnec Pelusiacae curam aspernabere lentis,
但是,如果你播种野豌豆和廉价的扁豆,并且不轻视对佩鲁西昂扁豆的照料,
haud obscura cadens mittet tibi signa Bootes:incipe et ad medias sementem extende pruinas.
西沉的牧夫座将向你发出清晰的信号:开始吧,并将播种延续到严霜之中。
Idcirco certis dimensum partibus orbemper duodena regit mundi Sol aureus astra.
因此,金色的太阳通过世界的十二个星座,统治着按确定部分划分的轨道。
Quinque tenent caelum zonae; quarum una coruscosemper sole rubens et torrida semper ab igni;
五个带区占据着天空;其中一个总是因闪耀的太阳而红热,总是因烈火而灼人;
quam circum extremae dextra laevaque trahunturcaeruleae, glacie concretae atque imbribus atris;
在其周围,左右两侧延伸着最边缘的蓝色带区,它们因冰冻而凝结,并伴随着黑雨;
has inter mediamque duae mortalibus aegrismunere concessae divom, et via secta per ambas,
在这些带区与中间带区之间,有两个带区因神明之恩赐予了痛苦的凡人,一条通道在两者之间被开辟,
obliquus qua se signorum verteret ordo.
斜行的黄道星座序列在此旋转。
Mundus, ut ad Scythiam Rhipaeasque arduus arcesconsurgit, premitur Libyae devexus in austros.
世界,当它朝着斯基泰和里派昂的高耸堡垒上升时,又朝着利比亚的南风向下倾斜沉降。
Hic vertex nobis semper sublimis; at illumsub pedibus Styx atra videt Manesque profundi.
这一极对我们而言始终高高在上;而那一极则在我们的脚下,被漆黑的斯提克斯和深渊中的幽灵所注视。
Maximus hic flexu sinuoso elabitur Anguiscircum perque duas in morem fluminis Arctos,
在这里,巨大的巨蛇座以弯曲盘旋之势,如河流般穿梭在两只大熊座和小熊座的周围和中间,
Arctos Oceani metuentis aequore tingui.
那畏惧在俄刻阿诺斯的洋面中浸湿的两只熊。
Illic, ut perhibent, aut intempesta silet nox,semper et obtenta densentur nocte tenebrae,
在彼处,正如人们所说,要么是无际的深夜保持着死寂,在蒙上的夜幕下黑暗永远在浓缩,
aut redit a nobis Aurora diemque reducit;nosque ubi primus equis Oriens adflavit anhelis,
要么是曙光女神离开我们回到那里并带回白天;当最初的东方旭日用喘息的骏马向我们吹来气息时,
illic, sera rubens accendit lumina Vesper.
在那里,绯红的黄昏便点亮迟暮的光芒。
Hinc tempestates dubio praediscere caelopossumus, hinc messisque diem tempusque serendi,
由此我们能从变化莫测的天空中预知天气,由此能预知收割之日和播种之时,
et quando infidum remis inpellere marmorconveniat, quando armatas deducere classis,
也能预知何时适合用双桨驱策那不可靠的洋面,何时该让武装船队下水,
aut tempestivam silvis evertere pinum.
或者何时在森林中砍伐适时的松树。
Nec frustra signorum obitus speculamur et ortus,temporibusque parem diversis quattuor annum.
我们关注星宿的沉浮,关注划分给四个不同季节的平衡的一年,并非徒劳。
Frigidus agricolam si quando continet imber,multa, forent quae mox caelo properanda sereno,
当寒雨将农夫留在室内时,许多本该在晴空下急忙完成的事情,
maturare datur: durum procudit aratorvomeris obtunsi dentem, cavat arbore lintres,
现在得以好整以暇地完成:农夫锻打迟钝犁铧的坚硬之齿,用树木掏空木舟,
aut pecori signum aut numeros inpressit acervis.
或者在牲畜上打上标记,或者在麦垛上刻下数目。
Exacuunt alii vallos furcasque bicornisatque Amerina parant lentae retinacula viti.
其他人削尖木桩和双齿叉,并为柔软的葡萄树准备阿梅里亚的扎带。
Nunc facilis rubea texatur fiscina virga,nunc torrete igni fruges, nunc frangite saxo.
现在,用悬钩子嫩条编织轻便的篮子,现在,用火烘烤谷物,现在,用石器将其磨碎。
Quippe etiam festis quaedam exercere diebusfas et iura sinunt; rivos deducere nulla
因为即使在节日里,神法与人法也允许从事某些劳动:没有任何宗教禁忌阻止疏导水道,
religio vetuit, segeti praetendere saepem,insidias avibus moliri, incendere vepres,
在庄稼前围起篱笆,为鸟类设下陷阱,焚烧荆棘,
balantumque gregem fluvio mersare salubri.
以及为了健康将咩咩叫的羊群浸入河水中。
Saepe oleo tardi costas agitator asellivilibus aut onerat pomis, lapidemque revertens
慢吞吞的毛驴驱赶者常常用油或廉价的水果装满其肋侧,而在归途中,
incusum aut atrae massam picis urbe reportat.
从城里带回一块刻有槽纹的磨石或一团黑色的沥青。
Ipsa dies alios alio dedit ordine Lunafelicis operum.2 Quintam fuge: pallidus Orcus
月亮本身也按不同的顺序规定了适宜劳作的吉日。避开第五日:苍白的奥尔库斯与复仇女神们诞生于此日;
Eumenidesque satae; tum partu Terra nefandoCoeumque Iapetumque creat saevumque Typhoeaet coniuratos caelum rescindere fratres.
就在那天,大地在可憎的分娩中产下了科俄斯、伊阿佩托斯和狂暴的提丰,以及共同盟誓要撕裂天空的兄弟们。
Ter sunt conati inponere Pelio Ossamscilicet, atque Ossae frondosum involvere Olympum;
他们确实三次企图将奥萨山叠在佩利翁山上,并在奥萨山上滚上树叶茂密的奥林匹斯山;
ter pater exstructos disiecit fulmine montis.
三次,父亲用雷霆击碎了堆叠起来的山峦。
Septima post decimam3 felix et ponere vitemet prensos domitare boves et licia telae
第十七日对于种植葡萄、驯服捕获的牛以及在织机上穿挂织线都是吉祥的;
addere: nona fugae melior, contraria furtis.
第九日有利于逃跑,但不利于偷盗。
Multa adeo gelida melius se nocte dedere,aut cum sole novo terras inrorat Eous.
确有许多工作在寒凉的夜间,或当晨星伴着初升的太阳用露水打湿大地时,进行得更为顺利。
Nocte leves melius stipulae, nocte arida pratatondentur, noctes lentus non deficit humor.
夜间割轻柔的麦秸更为合适,夜间割干燥的草场也是如此;在夜间,温润的湿气永不匮乏。
Et quidam seros hiberni ad luminis ignispervigilat ferroque faces inspicat acuto;
有人在冬夜的灯火旁守候到深夜,用锋利的铁器将火把削尖;
interea longum cantu solata laboremarguto coniunx percurrit pectine telas,
与此同时,他的妻子用歌声抚慰长期的劳苦,用清脆的织梳在织机上穿梭,
aut dulcis musti Volcano4 decoquit humorem
或者用火(伏尔甘)熬煮甜美葡萄汁的水分,
- 1.221ante ... quam ... quamque
副词 ante 与连词 quam 跨行分离的“割裂法”(tmesis)构文。abscondantur 与 decedat 为主句的祈使虚拟式,1.223 的 quam... quamque 则引导从句(虚拟式现在时 committas, properes),表示“在……之前,要先……”。
- 1.277felicis operum
表示关联的属格(即关系属格)。形容词 felix(此处为与 alios dies 一致的宾格复数 felices 的诗意写法)修饰 operum(中性复数属格),表示“在劳作方面吉利的”。
- 1.284Septima post decimam
直译为“第十日之后的第七日”,指太阴历的“第十七日(17日)”。尽管另一种解释是“第七日是吉祥的,其次是第十日”,但在古典农耕与星象历法的语境中,通常将其视为一个表示“第17日”的连续数词。
- 1.295Volcano
火神 Vulcanus 的与格形式,此处通过换喻(metonymy)指代煮熟食物所用的实际的“火”。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
