← 维吉尔

牧歌

§4.1-4.63

预言神童诞生与新黄金时代的来临

诗人预言了一个由婴儿诞生所开启的新黄金时代的到来,该时代将在波里奥担任执政官期间展开并达到荣耀。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Sicelides Musae, paulo maiora canamus!

西西里的缪斯啊,让我们歌唱稍微重大些的事物吧!

​Non omnis arbusta iuvant humilesque myricae;

并非所有人都喜爱灌木与低矮的柽柳;

​si canimus silvas, silvae sint1 consule dignae.

如果我们歌唱森林,愿森林配得上执政官。

​Ultima Cumaei venit iam carminis aetas;

库迈歌谣的最后时代如今已经到来;

5

​magnus ab integro saeclorum nascitur ordo:

伟大的世纪秩序从头开始诞生:

​iam redit et Virgo, redeunt Saturnia regna;

如今正义女神也已归来,萨图尔努斯的王国也已重现;

​iam nova progenies caelo demittitur alto.

如今新的后裔正从高天降临。

​Tu modo nascenti puero, quo ferrea primum

只求对这诞生中的少年——在由他开始铁的世代将首次

​desinet ac toto surget gens aurea mundo,

终结、而黄金的族群将在整个世界崛起的过程中——

10

​casta fave2 Lucina: tuus iam regnat Apollo.

贞洁的卢奇娜啊,请赐予恩宠:你的阿波罗如今已掌权统治。

​Teque adeo decus hoc aevi te consule3 inibit,

而在你担任执政官任内,这时代的荣耀即将开启,

​Pollio, et incipient magni procedere menses.

波里奥啊,伟大的月份将开始向前迈进。

​te duce, si qua manent sceleris vestigia nostri,

在你的指引下,若我们的罪行仍存任何留迹,

​inrita perpetua solvent formidine terras.

它们将被化归无形,免除大地永久的恐惧。

15

​ille deum vitam accipiet, divisque videbit

他将获得神明的生命,并将看见

​permixtos heroas, et ipse videbitur illis,

英雄与众神相混,他自己也将被他们看见,

​pacatumque reget patriis virtutibus orbem.

他将凭父辈的德行统治和平的世界。

​At tibi prima, puer, nullo munuscula cultu

然而少年啊,大地无需耕作,便将为你献上最初的微薄礼物:

​errantis hederas passim cum baccare tellus

四处蔓延的常春藤与仙客来,

20

​mixtaque ridenti colocasia fundet acantho.

以及与含笑的莨苕相混的旱金莲。

​Ipsae lacte domum referent distenta capellae

母山羊们将自行带着胀满乳汁的

​ubera, nec magnos metuent armenta leones;

乳房走回家,牲畜群也不会惧怕巨狮;

​ipsa tibi blandos fundent cunabula flores,

连你的摇篮也将自行为你开出温柔的花朵,

​occidet et serpens, et fallax herba veneni

蛇类将会绝迹,欺诈性的毒草也将

25

​occidet, Assyrium volgo nascetur amomum.

灭绝,亚述的香料将在各处普遍生长。

​at simul heroum laudes et facta parentis

然而,一旦你能阅读英雄的赞歌和父亲的事迹,

​iam legere et quae sit poteris cognoscere virtus,4

并得以知晓何为美德,

​molli paulatim flavescet campus arista,

平野将渐渐因柔嫩的麦穗而泛出金色,

​incultisque rubens pendebit sentibus uva,

未开垦的荆棘上将垂挂着红透的葡萄,

30

​et durae quercus sudabunt roscida mella

坚硬的橡树将滴下如露的蜂蜜。

​Pauca tamen suberunt priscae vestigia fraudis,

然而,旧日罪愆的些许遗迹仍将残留,

​quae temptare Thetim ratibus, quae cingere muris

它们将教人以船只试探大海,以墙垣

​oppida, quae iubeant telluri infindere sulcos:

围起城镇,在土地上犁出沟壑:

​alter erit tum Tiphys, et altera quae vehat Argo

那时将有第二个蒂菲斯,和另一艘搭载着

35

​delectos Heroas; erunt etiam altera bella,

精选英雄的阿尔戈号;亦将有其他战争,

​atque iterum ad Troiam magnus mittetur Achilles.

伟大的阿喀琉斯亦将再次被派往特洛伊。

​Hinc, ubi iam firmata virum te fecerit aetas,

此后,当成熟的岁数已将你塑造成男子汉,

​cedet et ipse mari vector, nec nautica pinus

连航海者自己也将退出海洋,松木船

​mutabit merces: omnis feret omnia tellus:

不再交换货物:所有的土地将出产一切:

40

​non rastros patietur humus, non vinea falcem;

土地无需忍受铁耙,葡萄园无需忍受镰刀;

​robustus quoque iam tauris iuga solvet arator;

强壮的农夫如今也将解开雄牛身上的犁轭;

​nec varios discet mentiri lana colores:

羊毛亦无需学会伪造出缤纷的色彩:

​ipse sed in pratis aries iam suave rubenti

相反,在牧草地里,公羊自己就会把羊毛改变,时而用温润发红的

​murice, iam croceo mutabit vellera luto;

紫色,时而用藏红花般的黄色;

45

​sponte sua sandyx pascentis vestiet agnos.

茜草红将自然披在吃草的小羊身上。

​Talia saecla, suis dixerunt, currite,5 fusis

“运行吧,这样的世代,”帕尔卡女神们对她们的纺锤说道,

​concordes stabili fatorum numine Parcae.

她们在命运之神稳固的旨意中保持一致。

​Adgredere o magnos—aderit iam tempus—honores,

去迈向伟大的荣耀吧——时刻即将到来——

​cara deum suboles, magnum Iovis incrementum!

神明心爱的子嗣,朱庇特伟大的后代!

50

​Aspice convexo nutantem pondere mundum,

看那在穹顶重压下颤动着的宇宙,

​terrasque tractusque maris caelumque profundum!

大地、海洋的延展,以及深邃的天空!

​Aspice, venturo laetentur ut omnia saeclo!

看啊,万物如何因那即将到来的世代而欣喜!

​O mihi tam longae maneat pars ultima vitae,

噢,愿我如此漫长的生命能残存下最后的时光,

​spiritus et quantum sat erit tua dicere facta!

并留有足够的灵性与气息来歌咏你的功绩!

55

​Non me carminibus vincet nec Thracius Orpheus,

在歌谣中,无论色雷斯的奥非乌斯,

​nec Linus, huic mater quamvis atque huic pater adsit,

还是利努斯,都无法战胜我,即便有母亲助阵前者、父亲庇护后者——

​Orphei Calliopea, Lino formosus Apollo,

奥非乌斯有卡利俄佩,利努斯有俊美的阿波罗。

​Pan etiam, Arcadia mecum si iudice certet,

即使潘神,若在阿卡迪亚的裁判下与我竞赛,

​Pan etiam Arcadia dicat se iudice victum.

即使潘神,在阿卡迪亚的裁判下也会承认自己战败。

60

​Incipe, parve puer, risu cognoscere matrem,

开始吧,小小的婴儿,用微笑来认出你的母亲,

​matri longa decem tulerunt fastidia menses.

十个月的怀胎给母亲带来了长久的辛劳。

​Incipe, parve puer, cui non risere parentes,6

开始吧,小小的婴儿;那未曾获得父母微笑的孩子,

​nec deus hunc mensa, dea nec dignata cubili est.

神明不曾认为他配享宴席,女神也不曾准他共享床榻。

语法注6 条
  1. 4.3sint

    虚拟语气现在时,表示祝愿或命令(“愿它们……”)。

  2. 4.8nascenti puero... fave

    不及物动词 faveo(恩赐、眷顾)支配与格,因此 nascenti puero 是主句动词 fave(位于 §4.10)的与格宾语。

  3. 4.11te consule

    由代词 te 和名词 consule 构成的夺格绝对结构(“在你担任执政官之时”)。

  4. 4.27quae sit... virtus

    包含虚拟语气现在时 sit 的间接疑问从句,作不定式 cognoscere 的宾语。

  5. 4.46Talia saecla... currite

    Talia saecla(“此等世代啊”)是对该世代的呼格,在形式上与中性名词 saeculum 的复数主格相同。

  6. 4.62cui non risere parentes

    cui 是关系代词的与格,其先行词为 §4.63 中的 hunc。不及物动词 rideo(向……微笑)支配人称与格。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0690.phi001.humanitext-lat2:4.1-4.63