- 底本
- Vergil. The Bucolics, Aeneid, and Georgics Of Virgil. Greenough, J.B., editor. Boston: Ginn and Company, 1881.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0690.phi001.humanitext-lat2:3.1-3.56
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
梅纳尔卡斯与达莫伊塔斯互相嘲讽对方的放牧能力并揭露旧短,随后决定以珍贵的木杯和母牛为赌注进行歌唱比赛。正巧路过的帕莱蒙担任裁判,并请他们开始吟唱。
Dic mihi, Damoeta, cuium pecus, an Meliboei?
“告诉我,达莫伊塔斯,这是谁的羊群?是梅里波伊乌斯的吗?”
Non, verum Aegonis; nuper mihi tradidit Aegon.
“不,是埃贡的;埃贡最近把它托付给我。”
Infelix o semper, ovis, pecus, ipse Neaeram
“噢,永远不幸的羊儿,可怜的羊群!当他自己正宠爱着
dum fovet, ac ne me sibi praeferat illa veretur,
内埃拉,并担心她更喜欢我而不是他时,
hic alienus ovis custos bis mulget in hora,
这个雇来的牧羊人一小时挤两次牛奶,
et sucus pecori et lac subducitur agnis.
羊群的生命力被偷走了,小羊的奶水也被克扣了。”
Parcius ista viris tamen obicienda memento:
“不过请记住,对男人的这种指责应该稍微克制一些;
novimus et qui te, transversa tuentibus hircis,1
我们既知道是谁对你——在公羊斜眼盯着的时候——做了那事,
et quo—sed faciles Nymphae risere—sacello.
也知道是在哪个神殿里——尽管温和的宁芙们只是付之一笑。”
Tum, credo, cum me arbustum videre Miconis
“我想,那是在他们看到我砍伐米孔的树林、
atque mala vitis incidere falce novellas.
并用恶毒的镰刀割断年轻的葡萄藤的时候吧。”
Aut hic ad veteres fagos cum Daphnidis arcum
“或者是在这古老的榉树旁,你折断达夫尼斯的弓箭
fregisti et calamos quae tu, perverse Menalca,
和箭矢的时候。你这个乖张的梅纳尔卡斯,
et cum vidisti puero donata, dolebas,
当你看到这些东西送给那个少年时,你感到痛苦,
et si non aliqua nocuisses, mortuus esses.
如果你没有在某处伤害到他,你早就气死了。”
Quid domini faciant, audent cum talia fures!2
“当小偷们敢于做出这样的事,主人该怎么办呢!
non ego te vidi Damonis, pessime, caprum
你这最恶劣的家伙,难道我没看见你在吕西斯卡狂吠不已时、
excipere insidiis, multum latrante Lycisca?
用诡计捕捉达蒙的公羊吗?
et cum clamarem: “Quo nunc se proripit ille?
而当我大喊:‘那家伙现在往哪里跑?
Tityre, coge pecus,” tu post carecta latebas.
提提鲁斯,快把羊群赶拢!’你却躲在莎草后面。”
An mihi cantando victus non redderet ille3
“难道他在歌唱比赛中输了,不该把
quem mea carminibus meruisset fistula caprum?
我的笛子凭歌声赢得的那只公羊还给我吗?
Si nescis, meus ille caper fuit; et mihi Damon
如果你不知道,那只公羊是我的;达蒙自己
ipse fatebatur, sed reddere posse negabat.
也向我承认了,但他又说无法交还。”
Cantando tu illum, aut umquam tibi fistula cera
“你凭歌唱赢了他?或者你曾有过用蜡
iuncta fuit? Non tu in triviis, indocte, solebas
连接的笛子吗?你这不学无术的家伙,难道你以前不是在十字路口上、
stridenti miserum stipula disperdere carmen?
用尖叫的麦秆吹奏凄惨的调子来糟蹋歌谣吗?”
Vis ergo inter nos quid possit uterque vicissim
“那么,你愿意我们轮流展示一下各自的本事吗?
experiamur? Ego hanc vitulam—ne forte recuses,
我赌这只年轻的母牛——免得你拒绝,
bis venit ad mulctram, binos alit ubere fetus—
它一天来挤奶桶两次,用乳房喂养着两只幼崽——
depono: tu dic, mecum quo pignore certes.
我把它押上。你说吧,你拿什么赌注和我竞争。”
De grege non ausim quicquam deponere tecum.
“我不敢拿羊群里的任何东西和你打赌,
Est mihi namque domi pater, est iniusta noverca;
因为我家里有父亲,还有一个刻薄的继母;
bisque die numerant ambo pecus, alter et haedos.
他们俩每天数两次羊群,其中一人还要数小山羊。
Verum, id quod multo tute ipse fatebere maius,4
但是——这件你自己也会承认价值大得多的东西,
insanire libet quoniam tibi, pocula ponam
既然你执意要发疯——我愿意押上山毛榉木杯,
fagina, caelatum divini opus Alcimedontis;
这是神圣的阿尔西梅东的雕刻杰作;
lenta quibus torno facili superaddita vitis
在上面,柔韧的葡萄藤通过轻巧的车床工艺覆盖其上,
diffusos hedera vestit pallente corymbos:
用苍白的长春藤包裹着散落的果穗:
in medio duo signa, Conon, et—quis fuit alter,
中间有两个人物,科农,和——另一个是谁来着?
descripsit radio totum qui gentibus orbem,
那个用圆规为各国人民描绘了整个天体、
tempora quae messor, quae curvus arator haberet?
规定了收割者和弯腰耕作的农夫应该遵守什么季节的人?
Necdum illis labra admovi, sed condita servo.
我还没有用嘴唇碰过它们,而是珍藏着。”
Et nobis idem Alcimedon duo pocula fecit,
“而对于我,同一个阿尔西梅东也制作了两个杯子,
et molli circum est ansas amplexus acantho,
并用柔和的茛苕叶环绕着杯柄,
Orpheaque in medio posuit silvasque sequentis.
中间放着奥尔菲斯以及跟随他的森林。
Necdum illis labra admovi, sed condita servo:
我也还没有用嘴唇碰过它们,而是珍藏着;
si ad vitulam spectas, nihil est quod pocula laudes.
但如果你看着那只母牛,这些杯子就不值一提了。”
Nunquam hodie effugies; veniam, quocumque vocari
“你今天绝逃不掉;只要有人能听到——
audiat haec tantum—vel qui venit ecce Palaemon
看啊,走过来的帕莱蒙不就是吗——不管被叫到哪里,我都会去。
efficiam posthac ne quemquam voce lacessas.
我会让你此后再也不敢用歌声挑衅任何人。”
Quin age, si quid habes, in me mora non erit ulla,
“来吧,如果你有什么本事,我绝不拖延,
nec quemquam fugio: tantum, vicine Palaemon,
也不躲避任何人;只是,邻人帕莱蒙啊,
sensibus haec imis, res est non parva, reponas.5
请将此事深藏在你的心底,这绝非小事。”
Dicite, quandoquidem in molli consedimus herba:
“唱吧,既然我们已经在柔软的草地上坐下了;
et nunc omnis ager, nunc omnis parturit arbos,
现在每一片田野,现在每一棵树都在孕育,”
- 3.8transversa tuentibus hircis
由名词 hircis 和分词 tuentibus 构成的夺格独立结构(Ablative Absolute)。表示伴随状况:“在公羊斜眼盯着的时候”。
- 3.16Quid domini faciant, audent cum talia fures!
主句动词 faciant 为现在时虚拟语气,用于修辞疑问句中表示迟疑、困惑或可能性(“主人该怎么办/会怎么做”)。从句中的 cum 为表示原因或前提的连词。
- 3.21An mihi cantando victus non redderet ille
未完成过去时虚拟语气 redderet 在反问句中表示过去应当履行的义务或必然性,带有愤慨的语气:“难道他不应该还给我……吗?”
- 3.35Verum, id quod multo tute ipse fatebere maius
关系从句 id quod... 以同位语的方式提前修饰随后出现的赌注 pocula fagina(山毛榉木杯)。fatebere 是第二人称单数将来时异态动词 fateberis 的异体形式。
- 3.54sensibus haec imis... reponas
受到前一行中限制性副词 tantum(“只需”)的引导,现在时虚拟语气 reponas 表示委婉的命令或请求:“请将此事深藏。”
