- 底本
- Terence. Publii Terentii Comoediae Sex. Parry, Edward St. John, editor. London: Whittaker and Co.; George Bell, 1857.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0134.phi006.humanitext-lat2:882-945b
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
德美亚开始对奴隶西鲁斯和盖塔表现得和蔼可亲,并要求拆除米基翁家与新娘家之间的隔墙以使两家合并。接着,德美亚强迫米基翁迎娶新娘年迈的母亲。
Si id fit dando atque obsequendo, non posteriores feram.
德美亚:如果这能通过给予和顺从来实现,那我绝不会落后。
Deerit. Id mea minime refert qui sum natu maximus.1
钱会不够,但这与我这个最年长的人最没关系。
Heus, Demea, rogat frater ne abeas longius.
西鲁斯:嘿,德美亚,主人(您的兄弟)请您不要走得太远。
Quis homo? O Syre noster salve: quid fit? quid agitur?
德美亚:是谁?噢,我们亲爱的西鲁斯,你好!怎么了?近况如何?
Recte.
西鲁斯:挺好。
Optime est. Iam nunc haec tria primum addidi
德美亚:(自言自语)非常好。刚才我违背自己的天性,首先加了这三句话:
Praeter naturam: "O noster! quid fit? quid agitur?"
“我们亲爱的(西鲁斯)!怎么了?近况如何?”
Servum haud illiberalem praebes te; et tibi
(对西鲁斯)你表现得像个十分体面的奴隶;对于你,
Libens bene faxim.2
我乐意做点好事。
Gratiam habeo.
西鲁斯:非常感谢。
Atqui, Syre,
德美亚:但是,西鲁斯,
Hoc verum est; et ipsa re experiere propediem.
这是真的;你很快就会在实际中体会到。
Hera, ego huc ad hos provisam quam mox virginem
盖塔:(自言自语)女主人,我到这几个人这里来看看他们什么时候去接
Arcessant: sed eccum Demeam. Salvus sies.
新娘。不过,瞧,是德美亚。祝您平安。
O, qui vocare?
德美亚:噢,你叫什么名字?
Geta.
盖塔:盖塔。
Geta, hominem maximi
德美亚:盖塔,今天在我的心里,我判定你是一个极有
Preti te esse hodie animo iudicavi meo:
价值的人。
Nam is mihi profecto est servus spectatus satis
因为,对我来说,一个关心主人的奴隶确实是
Cui dominus curae est, ita uti tibi sensi, Geta:
足够可靠的奴隶,就像我对你所感受到的那样,盖塔。
Et tibi ob eam rem, si quid usus venerit,
因此,如果有机会,
Libens bene faxim. Meditor esse affabilis;
我乐意为你做点好事。(自言自语)我正在练习和蔼可亲;
Et bene procedit.
而且进展得十分顺利。
Bonus es quum haec existimas.
盖塔:您这样想真是太好了。
Paulatim plebem primulum facio meam.
德美亚:(自言自语)我正在一步步地先把平民拉拢到我这边。
Occidunt me quidem dum nimis sanctas nuptias
埃斯基努斯:(自言自语)他们急于举行过于隆重的婚礼,真是烦死我了;
Student facere: in apparando consumunt diem.
他们把一整天都花在准备工作上。
Quid agitur, Aeschine?
德美亚:怎么了,埃斯基内斯?
Ehem, pater mi, tu hic eras?
埃斯基努斯:啊,我的父亲,您在这里吗?
Tuus hercle vero et animo et natura pater,
德美亚:凭赫拉克勒斯发誓,在感情上和天性上我确实是你的父亲,
Qui te amat plus quam hosce oculos: sed cur non domum
爱你胜过爱自己的眼睛。但你为什么不把妻子
Uxorem arcessis?
接回家?
Cupio: verum hoc mihi morae est;
埃斯基努斯:我很想,但这个阻碍了我:
Tibicina, et Hymenaeum qui cantent.
吹笛女和唱婚礼歌的人。
Eho,
德美亚:喂,
Vin tu huic seni auscultare?
你愿意听听这位老人的话吗?
Quid?
埃斯基努斯:什么?
Missa haec face,
德美亚:把这些都省了吧:
Hymenaeum, turbas, lampadas, tibicinas;
婚礼歌、人群、火把、吹笛女。
Atque hanc in horto maceriam iube dirui,
并且,让人把花园里这堵隔墙拆了,
Quantum potest; hac transfer; unam fac domum;
越快越好。把她从这里接过来;让两个家合成一个;
Traduce et matrem et familiam omnem ad nos.
把她的母亲和所有的仆人都带到我们这里来。
Placet,
埃斯基努斯:太好了,
Pater lepidissime.
最和蔼可亲的父亲!
Euge! iam lepidus vocor.3
德美亚:(自言自语)好极了!现在我被称为“和蔼可亲的”了。
Fratri aedes fient perviae: turbam domum
兄弟的房子将变得畅通无阻:他会带一堆人回家,
Adducet; sumtum admittet; multa. Quid mea?
他将承担费用;许多事情会发生。这与我何干?
Ego lepidus ineo gratiam. Iube nunc iam
我,作为和蔼可亲的人,赢得了好感。现在就让他命令
Dinumeret illi Babylo viginti minas.
巴比洛为他付二十明那。
Syre, cessas ire ac facere?
(对西鲁斯)西鲁斯,你还不快去办?
Quid ago?
西鲁斯:我做什么?
Dirue.
德美亚:拆墙。
Tu illas abi et traduce.
(对埃斯基内斯)你,去把她们接过来。
Di tibi, Demea,
埃斯基努斯:德美亚,愿神明
Bene faciant quum te video nostrae familiae
保佑您,当我看到您对我们的家族
Tam ex animo factum velle.
如此全心全意地关怀时。
Dignos arbitror.
德美亚:我认为你们值得。
Quid ais tu?
埃斯基努斯:您怎么看?
Sic opinor.
德美亚:我也是这么想。
Multo rectius est
这要好得多,
Quam illam puerperam nunc duci huc per viam
比起让那个刚刚生产的生病女孩
Aegrotam.
穿过街道被带到这里。
Nihil enim vidi melius, mi pater.
埃斯基努斯:我确实觉得没有比这更好的了,我的父亲。
Sic soleo: sed eccum Micio egreditur foras.
德美亚:我向来如此。但是,看,米基翁出来了。
Iubet frater? ubi is est? Tun iubes hoc, Demea?
米基翁:兄弟命人办的?他在哪?是你命令这事的吗,德美亚?
Ego vero iubeo et in hac re et aliis omnibus
德美亚:我确实在命令这事,无论是在这事上,还是在其他所有事情上:
Quam maxime unam facere nos hanc familiam,
我们要尽可能把这个家合成一个,
Colere, adiuvare, adiungere.
互相爱护、互相帮助、紧密结合。
Ita quaeso, pater.
埃斯基努斯:请这样吧,父亲。
Haud aliter censeo.
米基翁:我也这么认为。
Immo hercle ita nobis decet.
德美亚:凭赫拉克勒斯发誓,这确实对我们合适。首先是这孩子的妻子的母亲。
Primum huius uxoris est mater.Quid postea?
米基翁:然后呢?
Proba et modesta.
德美亚:一个正直而端庄的女人。
Ita aiunt.
米基翁:人们是这么说的。
Natu grandior.
德美亚:年纪很大了。
Scio.
米基翁:我知道。
Parere iam diu haec per annos non potest;
德美亚:由于年龄的关系,她早已不能生育了;
Nec qui eam respiciat quisquam est: sola est.
也没有任何人照顾她:她是孤身一人。
Quam hic rem agit?
米基翁:(自言自语)他这是在干什么?
Hanc te aequum est ducere; et te operam ut fiat dare.
德美亚:你娶她是很合情合理的;你应该努力让这事成真。
Me ducere autem?
米基翁:我娶她?
Te.
德美亚:你。
Me?
米基翁:我?
Te inquam.
德美亚:我说的是你。
Ineptis.
米基翁:你荒谬。
Si tu sis homo,4
德美亚:(对埃斯基内斯)如果你算个男人,
Hic faciat.
他应该这样做。
Mi pater.
埃斯基努斯:我的父亲。
Quid? tu autem huic, asine, auscultas?
米基翁:什么?你这蠢驴,难道连你也听他的话?
Nihil agis:
德美亚:这是徒劳的:
Fieri aliter non potest.
不这样是不行的。
Deliras.
米基翁:你疯了。
Sine te exorem, mi pater.
埃斯基努斯:让我说服您吧,我的父亲。
Insanis: aufer.
米基翁:你们疯了:走开。
Age da veniam filio.
德美亚:来吧,向儿子让步吧。
Satin sanus es? ego
米基翁:你真的清醒吗?我
Novus maritus anno demum quinto et sexagesimo
要在六十五岁的时候
Fiam, atque anum decrepitam ducam? Idne estis auctores mihi?
做新郎,娶一个行将就木的老太婆?你们这是在给我出主意吗?
Fac: promisi ego illis.
埃斯基努斯:做吧:我已经向他们承诺了。
Promisti autem? de te largitor, puer.
米基翁:你承诺了?用你自己的东西去慷慨施舍吧,孩子。
Age; quid si quid te maius oret?
德美亚:来吧;要是他求你更难的事呢?
Quasi non hoc sit maximum.
米基翁:好像这还不是最难的事情一样。
Da veniam.
德美亚:让步吧。
Ne gravere.
埃斯基努斯:请不要勉强。
Fac promitte.
德美亚:去吧,答应他。
Non omittis?
米基翁:你们不放过我吗?
Non, nisi te exorem.
埃斯基努斯:不,除非我说服您。
Vis est haec quidem.
米基翁:这简直是强迫。
- 883qui sum natu maximus
主格关系代名词 qui 的先行词,是前句 id mea minime refert 中物主形容词 mea(我的)所蕴含的第一人称单数语义主语“我”。因此,关系从句中的动词 sum 采用第一人称单数。
- 889bene faxim
"faxim" 是古风或喜剧中常用的完成时虚拟语气(相当于 fecerim)的第一人称单数形式。在此处用作希求或可能虚拟语气,表示说话者乐意给予恩惠的意愿。
- 913biam lepidus vocor
"lepidus" 是罗马喜剧中常用的形容词,意为“讨人喜欢的、优雅的、绝妙的”。严厉的德美亚因满足了儿子的心愿而被赞为“最可亲的父亲(pater lepidissime)”,他在此既带有些许自嘲,又为自己的迎合策略奏效而感到得意。
- 936fSi tu sis homo
"sis" 为现在时虚拟语气(条件从句),"faciat" 为主句中的现在时虚拟语气(表示命令或劝说)。意为“如果你是个男人,他就应该这样做(结婚)”。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-22)
- 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
