← 泰伦提乌斯

兄弟

§882-945b

德美亚的过分殷勤与强逼米基翁续弦

德美亚开始对奴隶西鲁斯和盖塔表现得和蔼可亲,并要求拆除米基翁家与新娘家之间的隔墙以使两家合并。接着,德美亚强迫米基翁迎娶新娘年迈的母亲。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
882

​Si id fit dando atque obsequendo, non posteriores feram.

德美亚:如果这能通过给予和顺从来实现,那我绝不会落后。

​Deerit. Id mea minime refert qui sum natu maximus.1

钱会不够,但这与我这个最年长的人最没关系。

​Heus, Demea, rogat frater ne abeas longius.

西鲁斯:嘿,德美亚,主人(您的兄弟)请您不要走得太远。

885

​Quis homo? O Syre noster salve: quid fit? quid agitur?

德美亚:是谁?噢,我们亲爱的西鲁斯,你好!怎么了?近况如何?

​Recte.

西鲁斯:挺好。

​Optime est. Iam nunc haec tria primum addidi

德美亚:(自言自语)非常好。刚才我违背自己的天性,首先加了这三句话:

​Praeter naturam: "O noster! quid fit? quid agitur?"

“我们亲爱的(西鲁斯)!怎么了?近况如何?”

​Servum haud illiberalem praebes te; et tibi

(对西鲁斯)你表现得像个十分体面的奴隶;对于你,

​Libens bene faxim.2

我乐意做点好事。

​Gratiam habeo.

西鲁斯:非常感谢。

​Atqui, Syre,

德美亚:但是,西鲁斯,

890

​Hoc verum est; et ipsa re experiere propediem.

这是真的;你很快就会在实际中体会到。

​Hera, ego huc ad hos provisam quam mox virginem

盖塔:(自言自语)女主人,我到这几个人这里来看看他们什么时候去接

​Arcessant: sed eccum Demeam. Salvus sies.

新娘。不过,瞧,是德美亚。祝您平安。

​O, qui vocare?

德美亚:噢,你叫什么名字?

​Geta.

盖塔:盖塔。

​Geta, hominem maximi

德美亚:盖塔,今天在我的心里,我判定你是一个极有

​Preti te esse hodie animo iudicavi meo:

价值的人。

895

​Nam is mihi profecto est servus spectatus satis

因为,对我来说,一个关心主人的奴隶确实是

​Cui dominus curae est, ita uti tibi sensi, Geta:

足够可靠的奴隶,就像我对你所感受到的那样,盖塔。

​Et tibi ob eam rem, si quid usus venerit,

因此,如果有机会,

​Libens bene faxim. Meditor esse affabilis;

我乐意为你做点好事。(自言自语)我正在练习和蔼可亲;

​Et bene procedit.

而且进展得十分顺利。

​Bonus es quum haec existimas.

盖塔:您这样想真是太好了。

900

​Paulatim plebem primulum facio meam.

德美亚:(自言自语)我正在一步步地先把平民拉拢到我这边。

​Occidunt me quidem dum nimis sanctas nuptias

埃斯基努斯:(自言自语)他们急于举行过于隆重的婚礼,真是烦死我了;

​Student facere: in apparando consumunt diem.

他们把一整天都花在准备工作上。

​Quid agitur, Aeschine?

德美亚:怎么了,埃斯基内斯?

​Ehem, pater mi, tu hic eras?

埃斯基努斯:啊,我的父亲,您在这里吗?

​Tuus hercle vero et animo et natura pater,

德美亚:凭赫拉克勒斯发誓,在感情上和天性上我确实是你的父亲,

905

​Qui te amat plus quam hosce oculos: sed cur non domum

爱你胜过爱自己的眼睛。但你为什么不把妻子

​Uxorem arcessis?

接回家?

​Cupio: verum hoc mihi morae est;

埃斯基努斯:我很想,但这个阻碍了我:

​Tibicina, et Hymenaeum qui cantent.

吹笛女和唱婚礼歌的人。

​Eho,

德美亚:喂,

​Vin tu huic seni auscultare?

你愿意听听这位老人的话吗?

​Quid?

埃斯基努斯:什么?

​Missa haec face,

德美亚:把这些都省了吧:

​Hymenaeum, turbas, lampadas, tibicinas;

婚礼歌、人群、火把、吹笛女。

910

​Atque hanc in horto maceriam iube dirui,

并且,让人把花园里这堵隔墙拆了,

​Quantum potest; hac transfer; unam fac domum;

越快越好。把她从这里接过来;让两个家合成一个;

​Traduce et matrem et familiam omnem ad nos.

把她的母亲和所有的仆人都带到我们这里来。

​Placet,

埃斯基努斯:太好了,

​Pater lepidissime.

最和蔼可亲的父亲!

​Euge! iam lepidus vocor.3

德美亚:(自言自语)好极了!现在我被称为“和蔼可亲的”了。

​Fratri aedes fient perviae: turbam domum

兄弟的房子将变得畅通无阻:他会带一堆人回家,

915

​Adducet; sumtum admittet; multa. Quid mea?

他将承担费用;许多事情会发生。这与我何干?

​Ego lepidus ineo gratiam. Iube nunc iam

我,作为和蔼可亲的人,赢得了好感。现在就让他命令

​Dinumeret illi Babylo viginti minas.

巴比洛为他付二十明那。

​Syre, cessas ire ac facere?

(对西鲁斯)西鲁斯,你还不快去办?

​Quid ago?

西鲁斯:我做什么?

​Dirue.

德美亚:拆墙。

​Tu illas abi et traduce.

(对埃斯基内斯)你,去把她们接过来。

​Di tibi, Demea,

埃斯基努斯:德美亚,愿神明

920

​Bene faciant quum te video nostrae familiae

保佑您,当我看到您对我们的家族

​Tam ex animo factum velle.

如此全心全意地关怀时。

​Dignos arbitror.

德美亚:我认为你们值得。

​Quid ais tu?

埃斯基努斯:您怎么看?

​Sic opinor.

德美亚:我也是这么想。

​Multo rectius est

这要好得多,

​Quam illam puerperam nunc duci huc per viam

比起让那个刚刚生产的生病女孩

​Aegrotam.

穿过街道被带到这里。

​Nihil enim vidi melius, mi pater.

埃斯基努斯:我确实觉得没有比这更好的了,我的父亲。

925

​Sic soleo: sed eccum Micio egreditur foras.

德美亚:我向来如此。但是,看,米基翁出来了。

​Iubet frater? ubi is est? Tun iubes hoc, Demea?

米基翁:兄弟命人办的?他在哪?是你命令这事的吗,德美亚?

​Ego vero iubeo et in hac re et aliis omnibus

德美亚:我确实在命令这事,无论是在这事上,还是在其他所有事情上:

​Quam maxime unam facere nos hanc familiam,

我们要尽可能把这个家合成一个,

​Colere, adiuvare, adiungere.

互相爱护、互相帮助、紧密结合。

​Ita quaeso, pater.

埃斯基努斯:请这样吧,父亲。

930

​Haud aliter censeo.

米基翁:我也这么认为。

​Immo hercle ita nobis decet.

德美亚:凭赫拉克勒斯发誓,这确实对我们合适。首先是这孩子的妻子的母亲。

​Primum huius uxoris est mater.​Quid postea?

米基翁:然后呢?

​Proba et modesta.

德美亚:一个正直而端庄的女人。

​Ita aiunt.

米基翁:人们是这么说的。

​Natu grandior.

德美亚:年纪很大了。

​Scio.

米基翁:我知道。

​Parere iam diu haec per annos non potest;

德美亚:由于年龄的关系,她早已不能生育了;

​Nec qui eam respiciat quisquam est: sola est.

也没有任何人照顾她:她是孤身一人。

​Quam hic rem agit?

米基翁:(自言自语)他这是在干什么?

935

​Hanc te aequum est ducere; et te operam ut fiat dare.

德美亚:你娶她是很合情合理的;你应该努力让这事成真。

​Me ducere autem?

米基翁:我娶她?

​Te.

德美亚:你。

​Me?

米基翁:我?

​Te inquam.

德美亚:我说的是你。

​Ineptis.

米基翁:你荒谬。

​Si tu sis homo,4

德美亚:(对埃斯基内斯)如果你算个男人,

​Hic faciat.

他应该这样做。

​Mi pater.

埃斯基努斯:我的父亲。

​Quid? tu autem huic, asine, auscultas?

米基翁:什么?你这蠢驴,难道连你也听他的话?

​Nihil agis:

德美亚:这是徒劳的:

​Fieri aliter non potest.

不这样是不行的。

​Deliras.

米基翁:你疯了。

​Sine te exorem, mi pater.

埃斯基努斯:让我说服您吧,我的父亲。

​Insanis: aufer.

米基翁:你们疯了:走开。

​Age da veniam filio.

德美亚:来吧,向儿子让步吧。

​Satin sanus es? ego

米基翁:你真的清醒吗?我

940

​Novus maritus anno demum quinto et sexagesimo

要在六十五岁的时候

​Fiam, atque anum decrepitam ducam? Idne estis auctores mihi?

做新郎,娶一个行将就木的老太婆?你们这是在给我出主意吗?

​Fac: promisi ego illis.

埃斯基努斯:做吧:我已经向他们承诺了。

​Promisti autem? de te largitor, puer.

米基翁:你承诺了?用你自己的东西去慷慨施舍吧,孩子。

​Age; quid si quid te maius oret?

德美亚:来吧;要是他求你更难的事呢?

​Quasi non hoc sit maximum.

米基翁:好像这还不是最难的事情一样。

​Da veniam.

德美亚:让步吧。

​Ne gravere.

埃斯基努斯:请不要勉强。

​Fac promitte.

德美亚:去吧,答应他。

​Non omittis?

米基翁:你们不放过我吗?

945

​Non, nisi te exorem.

埃斯基努斯:不,除非我说服您。

​Vis est haec quidem.

米基翁:这简直是强迫。

语法注4 条
  1. 883qui sum natu maximus

    主格关系代名词 qui 的先行词,是前句 id mea minime refert 中物主形容词 mea(我的)所蕴含的第一人称单数语义主语“我”。因此,关系从句中的动词 sum 采用第一人称单数。

  2. 889bene faxim

    "faxim" 是古风或喜剧中常用的完成时虚拟语气(相当于 fecerim)的第一人称单数形式。在此处用作希求或可能虚拟语气,表示说话者乐意给予恩惠的意愿。

  3. 913biam lepidus vocor

    "lepidus" 是罗马喜剧中常用的形容词,意为“讨人喜欢的、优雅的、绝妙的”。严厉的德美亚因满足了儿子的心愿而被赞为“最可亲的父亲(pater lepidissime)”,他在此既带有些许自嘲,又为自己的迎合策略奏效而感到得意。

  4. 936fSi tu sis homo

    "sis" 为现在时虚拟语气(条件从句),"faciat" 为主句中的现在时虚拟语气(表示命令或劝说)。意为“如果你是个男人,他就应该这样做(结婚)”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0134.phi006.humanitext-lat2:882-945b