- 底本
- Terence. Publii Terentii Comoediae Sex. Parry, Edward St. John, editor. London: Whittaker and Co.; George Bell, 1857.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0134.phi006.humanitext-lat2:71-141
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
米基奥刚结束关于其教育理念的独白,愤怒的德美亚便前来控诉埃斯基努斯的暴力闯入行为。米基奥为年轻人的行为辩护,主张宽容对待,并提议两人各自专心管教其中一个儿子。
Si sperat fore clam1 rursum ad ingenium redit.
如果他期望事情能隐瞒下去,他就又会回到原本的性情。
Ille quem beneficio adiungas ex animo facit;
你用恩惠拉拢过来的人,他是真心实意去做的;
Studet par referre: praesens absensque idem erit.
他渴望予以回报:你在与不在,他都是一个样。
Hoc patrium est, potius consuefacere filium
这才是做父亲的本分,宁可让儿子习惯于
Sua sponte recte facere quam alieno metu.
自愿地行事正确,而不是出于对别人的恐惧。
Hoc pater ac dominus interest:2 hoc qui nequit,
在这一点上,父亲和主人有别:无法做到这一点的人,
Fateatur nescire imperare liberis.
就承认自己不懂得如何管教自由的儿女吧。
Sed estne hic ipsus de quo agebam? et certe is est.
不过,这不就是我刚才说的那个人吗?确实是他。
Nescio quid tristem video: credo iam ut solet
我看他不知为何满脸愁容:我想他现在又要像往常一样
Iurgabit. Salvum te advenire, Demea,
争吵了。德美亚,我们很高兴
Gaudemus.
你平安归来。
Ehem, opportune: te ipsum quaerito.
哎呀,来得正好:我正找你呢。
Quid tristis es?
你为什么发愁?
Rogas me, ubi nobis Aeschinus
你问我?当我们的埃斯基努斯
Siet, quid tristis ego sim?
处于这种状况时,我为什么发愁?
Dixine hoc fore?
没说错吧,这事迟早会发生?
Quid fecit?
他做了什么?
Quid ille fecerit? quem neque pudet
他做了什么?他这个人对任何事都既不感到羞耻,
Quicquam; nec metuit quemquam; neque legem putat
也不惧怕任何人,也不认为有任何法律
Tenere se ullam: nam illa quae antehac facta sunt
能约束他:因为在此之前所发生的事,
Omitto: modo quid designavit!
我就不提了:刚才他干了什么好事!
Quidnam id est?
那到底是什么事?
Fores effregit atque in aedes irruit
他砸开大门,闯入别人的
Alienas: ipsum dominum atque omnem familiam
住宅:把主人自己和所有的奴隶
Mulcavit usque ad mortem: eripuit mulierem
揍得奄奄一息:抢走了那个他所爱的
Quam amabat. Clamant omnes indignissime
女人。所有人都在愤怒地叫嚷着,说这是最无耻的
Factum esse. Hoc advenienti quot mihi, Micio,
恶行。我一到这里,有多少人,米基奥,
Dixere! in ore est omni populo. Denique,
对我这么说!这已经成了所有人的口头禅。总之,
Si conferendum exemplum est, non fratrem videt
如果有必要对比榜样,他难道看不见自己的弟弟
Rei dare operam, ruri esse parcum ac sobrium?
致力于家业,在乡下过着节俭而清醒的生活吗?
Nullum huius simile factum. Haec quum illi, Micio,
弟弟绝没有做出过类似的事情。米基奥,我跟你说这些,
Dico tibi dico: tu illum corrumpi sinis.
是在对你说:是你放任他被毁掉的。
Homine imperito nunquam quicquam iniustius,
没有什么比无知的人更不公道的了,
Qui nisi quod ipse fecit nihil rectum putat.
他除了自己做过的事,认为什么都不对。
Quorsum istuc?
这话怎么说?
Quia tu Demea haec male iudicas.
因为你,德美亚,对这些事情判断错误。
Non est flagitium, mihi crede, adolescentulum
相信我,年轻人
Scortari neque potare; non est; neque fores
寻花问柳、饮酒纵欲并不是什么罪过,绝对不是;砸开
Effringere. Haec si neque ego neque tu fecimus,
大门也不是。如果这些事你我当年都没有做过,
Non siit egestas facere nos. Tu nunc tibi
那是因为贫困不容许我们去做。难道你现在要把
Id laudi ducis quod tum fecisti inopia?
当年因贫困而没做这些事,当成你自己的骄傲吗?
Iniurium est; nam si esset unde id fieret,
这不公平;因为如果有钱可以做这些,
Faceremus: et tu illum tuum, si esses homo,
我们当时也会做的:而你,如果你还是个通情达理的人,
Sineres3 nunc facere, dum per aetatem licet,
现在趁他年龄还允许,也会放手让你那个儿子去做的,
Potius quam, ubi te exspectatum eiecisset foras,
而不至于等到他盼着你死而把你赶出家门之后,
Alieniore aetate post faceret tamen.
在更不合适的年纪最终还是会去做。
Pro Iupiter! tu homo adigis me ad insaniam.
凭着朱庇特起誓!你这家伙简直要逼疯我。
Non est flagitium, facere haec adolescentulum?
年轻人做出这些事,难道不是罪过吗?
Ah,
哎呀,
Ausculta: ne me obtundas de hac re saepius.
听我说:别再为了这事一遍遍地烦我了。
Tuum filium dedisti adoptandum mihi:
你把你的儿子交给我收养:
Is meus est factus: si quid peccat Demea,
他成了我的儿子:如果他犯了什么错,德美亚,
Mihi peccat: ego illi maximam partem feram.
他是得罪了我:我会承担最大部分的费用。
Obsonat, potat, olet unguenta; de meo.
他大吃大喝、纵酒、浑身散发香水味;这都花我的钱。
Amat; a me argentum dabitur dum erit commodum:
他谈恋爱;只要方便,钱就由我来出:
Ubi non erit fortasse excludetur foras.
等不方便的时候,也许他就会被拒之门外。
Fores effregit; restituentur: discidit
他砸了门,门会被修好:他撕破了
Vestem; resarcietur. Est, Dis gratia,
衣服,衣服会被补好。感谢神明,
Et unde haec fiant, et adhuc non molesta sunt.
我有这些开销的来源,而且目前还不成负担。
Postremo aut desine, aut cedo quemvis arbitrum:
最后,要么你别再烦我,要么随便找个裁判:
Te plura in hac re peccare ostendam.Hei mihi!
我会证明,在这件事上你错得更多。
Pater esse disce ab illis qui vere sciunt.
唉!
Natura tu illi pater es, consiliis ego.
去向那些真正懂得的人学习如何做父亲吧。
Tun consulis quicquam?
按天性你是他的父亲,按指导我是。
Ah, si pergis abiero.
你指导什么?
Sicine agis?
哎呀,如果你再这样,我就走了。
An ego toties de eadem re audiam?
难道我要为了同一件事听你啰嗦这么多次吗?
Curae est mihi.
我是在替他操心。
Et mihi curae est: verum Demea
我也在操心:但,德美亚,
Curemus aequam uterque partem: tu alterum,
让我们各自操心平等的一半:你管你的那一个,
Ego item alterum; nam ambos curare propemodum
我同样管我的这一个;因为两个人都去操心,几乎就是
Reposcere illum est quem dedisti.
把你已经给出去的孩子要回来。
Ah, Micio.
唉,米基奥。
Mihi sic videtur.
在我看来就是这样。
Quid istic?4 tibi si istic placet,
随你便吧!如果你喜欢那样,
Profundat, perdat, pereat: nihil ad me attinet.
让他去挥霍、败家、毁灭吧:与我毫不相干。
Iam si verbum unum posthac—
从今以后,如果我再说一个字——
Rursum, Demea,
德美亚,你又
Irascere?
发火了?
An non credis? repeto quem dedi?
难道你不相信?我是要把我已经给出去的孩子要回来吗?
Aegre est: alienus non sum: si obsto, hem, desino.
真是痛心:我不是外人:如果我碍事了,好,我闭嘴。
Unum vis curem; curo; et est Dis gratia
你希望我只管好一个,我管;感谢神明,
Quum ita ut volo est. Iste tuus ipse sentiet
他正如我所愿。你那一个,他自己会明白的,
Posterius—nolo in illum gravius dicere.
迟早——我不想对他口出恶言。
Nec nihil neque omnia haec sunt quae dicit; tamen
他的这些话,既非毫无根据,也非完全正确;然而
- 71fore clam
"fore" 是 "esse" 的缩写式将来不定式(即 futurus esse)。它构成了依赖于 "sperat" 的对格代不定式结构,其中省略了主格对格(如 "id"),意为“如果他期望这件事会保密下去”。"clam" 在此用作副词。
- 76Hoc pater ac dominus interest
"hoc" 在此用作表示关系或限制的对格/夺格(意为“在这一点上”)。"pater ac dominus" 是 "interest" 的主语,该动词在此作为表示“有区别”的个人称动词使用,而非无人称用法。
- 107si esses homo, sineres
使用虚拟式未完成过去时("esses... sineres")构成的违背现在事实的条件句。含意为“如果你是个(通情达理的)人,你就会放手去做了(但实际上你没有)”。此处 "homo" 指“有同理心或通情达理的人”。
- 133bQuid istic?
罗马喜剧中常见的口语惯用语,用于说话者放弃争论或向对方妥协时。意为“既然如此,那就随你便吧!”或“好啦,就这样吧!”表示让步。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处
