- 底本
- Terence. Publii Terentii Comoediae Sex. Parry, Edward St. John, editor. London: Whittaker and Co.; George Bell, 1857.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0134.phi006.humanitext-lat2:623-684
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
埃斯基努斯试图去潘菲拉家解释误会,却在门口遇到了养父米基翁。米基翁用编造的潘菲拉将被亲戚带走的故事考验他,最后在儿子痛哭懊悔时透露自己早已知情并向其表达了父爱与宽恕。
Satis diu dedisti verba; sat adhuc tua nos frustrata est fides."
“你用甜言蜜语骗了我们够久了;直到现在,你的信用已经让我们彻底失望。”
"Hem, quid istuc obsecro," inquam, "est?" "Valeas; habeas illam quae placet."
“‘啊,求求你,那是什么意思?’我说。‘祝你好运;留着那个你喜欢的女人吧。’”
Sensi ilico id illas suspicari: sed me reprehendi tamen
我立刻意识到她们是在怀疑那件事;但我还是克制了自己,
Ne quid de fratre garrulae illi dicerem, ac fieret palam.
免得我对那个多嘴的老太婆提起我兄弟的事,从而让事情败露。
Nunc quid faciam? Dicam fratris esse? Id quidem minime est opus
现在我该怎么办?说是由于我兄弟的缘故吗?这绝对没有必要
Usquam efferri. Ac mitto: fieri potis est ut ne qua exeat.
传扬到外面。我还是不提了;这件事有可能不会在任何地方泄露出去。
Ipsum id metuo ut credant;1 tot concurrunt verisimilia.
我正是担心她们不相信这件事;有太多看似真实的情况汇聚在一起。
Egomet rapui; ipse egomet solvi argentum; ad me abducta est domum.
我亲自抢的人;我自己付的钱;她被带到了我的家里。
Haec adeo mea culpa fateor fieri. Non me hanc rem patri
我承认,这些事完全是因为我自己的过错而发生的。我为什么没有把这件事向父亲
Ut ut erat gesta indicasse? Exorassem2 ut eam ducerem.
无论事情如何发生,都说清楚呢?我本来是可以说服他让我娶她的。
Cessatum usque adhuc est: nunc porro, Aeschine, expergiscere!
直到现在都在拖延:从现在起,埃斯基努斯,振作起来!
Nunc hoc primum est: ad illas ibo ut purgem me; accedam ad fores.
现在第一件事是:我去她们那里澄清自己;我要走近门口。
Perii! horresco semper ubi pultare hasce occipio miser.
我完了!每当我这个可怜人开始敲这扇门时,我总是浑身发抖。
Heus, heus: Aeschinus ego sum: aperite aliquis actutum ostium.
喂,喂!我是埃斯基努斯:来个人快把门打开。
Prodit nescio quis: concedam huc.
有人出来了:我避到这边来。
Ita uti dixi, Sostrata,
米基翁:苏斯特拉塔,就照我刚才说的那样
Facite: ego Aeschinum conveniam, ut quomodo acta haec sint sciat.
去办吧:我去见见埃斯基努斯,好让他知道这些事情是如何处理的。
Sed quis ostium hoc pultavit?
但是,是谁敲了这扇门?
Pater hercle est: perii.
埃斯基努斯:凭着赫拉克勒斯起誓,是父亲!我完了。
Aeschine.
米基翁:埃斯基努斯。
Quid huic hic negoti est?
埃斯基努斯:他在这一带有何贵干?
Tune has pepulisti fores?
米基翁:是你敲了这扇门吗?
Tacet. Cur non ludo hunc aliquantisper? Melius est,
他沉默不语。我为什么不逗弄他一会儿呢?这样更好,
Quandoquidem hoc nunquam mihi ipse voluit credere.
既然他自己从未愿意向我透露这件事。
Nihil mihi respondes?
你不回答我吗?
Non equidem istas quod sciam.
埃斯基努斯:据我所知,确实没有敲那扇门。
Ita? nam mirabar quid hic negoti esset tibi.
米基翁:是吗?因为我也觉得奇怪,你在这里会有什么事。
Erubuit: salva res est.
他脸红了:事情好办了。
Dic sodes, pater,
埃斯基努斯:请问,父亲,
Tibi vero quid istic est rei?
您在那边到底有什么事呢?
Nihil mihi quidem:
米基翁:我其实没有什么事:
Amicus quidam me a foro abduxit modo
刚才有一位朋友把我从广场上拉来,
Huc advocatum sibi.
让我在这里当他的辩护人。
Quid?
埃斯基努斯:什么事?
Ego dicam tibi:
米基翁:我告诉你:
Habitant hic quaedam mulieres pauperculae,
这里住着几位穷苦的女眷,
Ut opinor; has non nosse te et certo scio;
我想;我也确信你并不认识她们;
Neque enim diu huc commigrarunt.
因为她们搬到这里来并没有多久。
Quid tum postea?
埃斯基努斯:然后呢?
Virgo est cum matre.
米基翁:有个年轻姑娘和她母亲。
Perge.
埃斯基努斯:请继续说。
Haec virgo orba est patre:
米基翁:这个姑娘是个失去了父亲的孤儿:
Hic meus amicus illi genere est proximus:
我的这位朋友在血缘上与她最近:
Huic leges cogunt nubere hanc.
法律强令她必须嫁给他。
Perii.
埃斯基努斯:我完了。
Quid est?
米基翁:怎么了?
Nihil: recte: perge.
埃斯基努斯:没什么:没事:请继续。
Is venit ut secum avehat;
米基翁:他是来把她带走的;
Nam habitat Mileti.
因为他住在米利都。
Hem, virginem ut secum avehat?
埃斯基努斯:什么,要把那姑娘带走?
Sic est.
米基翁:正是如此。
Miletum usque obsecro?
埃斯基努斯:请问,一直带到米利都吗?
Ita.
米基翁:是的。
Animo male est.
埃斯基努斯:我心里难受。
Quid ipsae? quid aiunt?
她们自己呢?她们怎么说?
Quid illas censes? nihil enim.
米基翁:你以为她们会说什么?什么也没说。
Commenta mater est esse ex alio viro
母亲捏造说,那个姑娘和另一个
Nescio quo puerum natum; neque eum nominat;
不知是谁的男子生了个孩子;但她没提他的名字;
Priorem esse illum; non oportere huic dari.
她说那个男人在先;所以不应该把姑娘嫁给这位。
Eho, nonne haec iusta tibi videntur postea?
喂,那你觉得这些理由合理吗?
Non.
埃斯基努斯:不合理。
Obsecro, non? an illam hinc abducet, pater?
求求您,不合理吗?那他要把她从这里带走吗,父亲?
Quid illam ni abducat?
米基翁:他为什么不把她带走?
Factum a vobis duriter
埃斯基努斯:你们这样做太残酷、
Immisericorditerque; atque etiam, si est, pater,
太无情了;而且,如果必须的话,父亲,
Dicendum magis aperte, illiberaliter.
应该说得更坦白些,这简直是不体面。
Quamobrem?
米基翁:为什么?
Rogas me? quid illi tandem creditis
埃斯基努斯:您还问我?请问,你们以为那个先前与她相好的
Fore animi misero quicum illa consuevit prius,
可怜人,心里会有什么感受,
Qui infelix haud scio an3 illam misere nunc amat,
那个不幸的人,现在也许正痛苦地爱着她,
Quum hanc sibi videbit praesens praesenti eripi,
当他亲眼看到她被从自己身边夺走、
Abduci ab oculis? Facinus indignum, pater.
从眼前带走?这真是不义的行为,父亲。
Qua ratione istuc? quis despondit? quis dedit?
米基翁:凭什么这样说?谁许配的?谁给的?
Cui, quando nupsit? auctor his rebus quis est?
嫁给谁了,何时结婚的?这些事情谁做的主?
Cur duxit alienam?
他为什么要娶别人的女人?
An sedere oportuit
埃斯基努斯:难道要让一个这么大年纪的
Domi virginem tam grandem, dum cognatus hinc
年轻姑娘呆在家里,等她的亲戚从大老远
Illinc veniret exspectantem? Haec, mi pater,
赶过来吗?我的父亲,
Te dicere aequum fuit, et id defendere.
这些话本该由您来说,并为她们辩护。
Ridiculum: adversumne illum causam dicerem
米基翁:荒谬!难道我要去反对那个
Cui veneram advocatus? sed, quid ista, Aeschine,
我来为他当辩护人的人吗?但是,埃斯基努斯,那些事
Nostra? aut quid nobis cum illis? abeamus. Quid est?
与我们何干?或者我们和她们有什么关系?我们走吧。怎么了?
Quid lacrimas?
你为什么哭?
Pater obsecro ausculta.
埃斯基努斯:父亲,求您听我说。
Aeschine, audivi omnia
米基翁:埃斯基努斯,我全都听说了,
Et scio; nam te amo; quo magis quae agis curae sunt mihi.
也知道了;因为我爱你;所以你的所作所为越发让我挂念。
Ita velim me promerentem ames dum vivas mi pater,
埃斯基努斯:父亲,愿您在有生之年能像我所配得的那样爱我,
Ut me hoc delictum admisisse in me id mihi vehementer dolet,4
正如同我为自己犯下这一过错而感到无比痛心一样。
- 629ut credant
在表示担心的动词(metuo)之后,由 ut 引导的虚拟式从句表示否定性的担忧(“我担心她们不相信”),这与表示肯定性担忧的 ne 正好相反。这里埃斯基努斯担心对方不相信自己的解释。
- 632Exorassem
虚拟式过去完成时 exorassem 独立使用,表示对过去事实相反的假设的归结(“[如果我当时告诉了父亲]我本可以说服他的”),相当于省略条件从句的虚拟条件句主句。
- 669haud scio an
习惯用语 haud scio an(字面意思是“我不知道是否……”)在古典拉丁语中用于表示强烈的可能性或温和的肯定(“大概”、“也许”、“我认为很可能”)。
- 683Ita velim me promerentem ames... ut me hoc delictum admisisse in me id mihi vehementer dolet
使用关联结构 ita... ut... 的誓言或强烈愿望的表达。虚拟式中的愿望(velim... ames)与 ut 从句中直陈式表示的事实(dolet)相呼应,表示“正如我为犯下此错而感到无比痛心一样真实,愿您也同样爱我”。
