← 泰伦提乌斯

兄弟

§565-622

西鲁斯的假指路与埃斯基努斯的苦恼

西鲁斯用虚假的指路打发走了德美亚,并计划自己去享用美食;与此同时,米基翁和赫吉欧前往那姑娘的母亲家以澄清误会,而埃斯基努斯则因被怀疑买下琴女而陷入苦恼和困境中。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
565

​Laudo, Ctesipho; patrissas:1 abi, virum te iudico.

德美亚:好样的,克特西丰;像你父亲。好,我认你是个男子汉。

​Laudas? Nae ille continebit posthac si sapiet manus.

西鲁斯:您夸他?要是他聪明的话,以后确实该把手收敛点了。

​Fortiter.

德美亚:干得勇敢。

​Perquam! quia miseram mulierem, et me servulum

西鲁斯:确实极其勇敢!因为他打赢了一个可怜的女人,还有我这个不敢还手的卑微奴隶。

​Qui referire non audebam, vicit: hui, perfortiter!

呀,简直太勇敢了!

​Non potuit melius: idem quod ego sensit te esse huic rei caput.

德美亚:再好不过了:他和我一样,看出了你才是这整件事的罪魁祸首。

570

​Sed estne frater intus?

但是,我兄弟在里面吗?

​Non est.

西鲁斯:不在。

​Ubi illum quaeram cogito.

德美亚:我在想该去哪里找他。

​Scio ubi sit; verum hodie nunquam monstrabo.

西鲁斯:我知道他在哪里,但我今天绝不会告诉您。

​Hem, quid ais?

德美亚:哈,你说什么?

​Ita.

西鲁斯:就是这样。

​Diminuetur tibi quidem iam cerebrum.

德美亚:我现在就把你的脑壳敲碎。

​At nomen nescio

西鲁斯:可是我不知道

​Illius hominis; sed locum novi ubi sit.

那个人的名字;但我知道他在什么地方。

​Dic ergo locum.

德美亚:那就告诉我地方。

​Nostin porticum apud macellum hanc deorsum?

西鲁斯:您知道下面菜市场旁边的这处柱廊吗?

​Quidni noverim?

德美亚:怎么会不知道?

575

​Praeterito hac recta platea sursum: ubi eo veneris,

西鲁斯:顺着这条街一直往上走,经过那里:到了那里之后,

​Clivus deorsum versus est: hac te praecipitato: postea

有一条下坡路:您赶紧顺着这里下去。然后,

​Est ad hanc manum sacellum; ibi angiportum propter est.

这边有一座小神庙;旁边就是一条胡同。

​Quonam?

德美亚:哪条?

​Illic ubi etiam caprificus magna est: nostin?

西鲁斯:就是有棵大野无花果树的那里。您知道吗?

​Novi.

德美亚:我知道。

​Hac pergito.

西鲁斯:顺着这里走。

​Id quidem angiportum non est pervium.

德美亚:可那条胡同是不通的啊。

​Verum hercle. Vah,

西鲁斯:凭着赫拉克勒斯起誓,真的。哎呀,

580

​Censen hominem me esse? erravi. In porticum rursum redi:

您觉得我是个正常人吗?我记错了。请回到柱廊那边:

​Sane hac multo propius ibis, et minor est erratio.

其实从这里走要近得多,也更不容易走错。

​Scin Cratini huius ditis aedes?

您知道这个富豪克拉蒂努斯的房子吗?

​Scio.

德美亚:知道。

​Ubi eas praeterieris

西鲁斯:您经过那里之后,

​Ad sinistram hac recta platea: ubi ad Dianae veneris

顺着这条街往左直走。到了狄安娜神庙那里,

​Ito ad dextram: priusquam ad portam venias apud ipsum lacum

往右走:在到达城门之前,就在那个蓄水池旁边,

585

​Est pistrilla et exadversum fabrica: ibi est.

有一家小磨坊,对面是个工场:他就在那里。

​Quid ibi facit?

德美亚:他在那里干什么?

​Lectulos in sole ilignis pedibus faciendos dedit.2

西鲁斯:他订购了一些橡木腿的卧榻,让人在阳光底下制作呢。

​Ubi potetis vos? Bene sane. Sed cesso ad eum pergere?

德美亚:是给你们喝酒用的吧?真是好极了!那我还在耽搁什么,怎么不快去找他?

​I sane. Ego te exercebo hodie ut dignus es, silicernium.3

西鲁斯:您尽管去吧。今天我要让您好好活动活动,这是您应得的,您这具老骷髅。

​Aeschinus odiose cessat: prandium corrumpitur.

埃斯基努斯真让人讨厌,这么慢还不来:午餐都要放坏了。

590

​Ctesipho autem in amore est totus. Ego iam prospiciam mihi:

而克特西丰则完全沉溺在恋爱里。我现在也要为自己作打算了:

​Nam iam adibo, atque unumquicquid quod quidem erit bellissimum

因为我现在就要进去,把每一样最精致美味的东西都尝个遍;

​Carpam; et cyathos sorbilans paulatim hunc producam diem.

慢慢啜饮着美酒,消磨掉这整整一天。

​Ego in hac re nihil reperio quamobrem lauder tantopere, Hegio:

米基翁:赫吉欧,在这件事上,我找不到任何值得被如此赞赏的理由:

​Meum officium facio; quod peccatum a nobis ortum est corrigo:

我只是在尽我的本分;纠正由我们引发的过错而已。

595

​Nisi si me in illo credidisti esse hominum numero qui ita putant,

除非你以为我也是那种人:他们自己犯了错,

​Sibi fieri iniuriam ultro si quam fecere ipsi expostules,

如果别人向他们讨要说法,他们反倒觉得是自己受了委屈,

​Et ultro accusant: id quia non est a me factum agis gratias?

甚至反咬一口。因为我没有那样做,你才向我致谢吗?

​Ah, minime: nunquam te aliter atque es in animum induxi meum.

赫吉欧:啊,哪里的话;在我的心里,我从未把您想象成另一个人。

​Sed quaeso ut una mecum ad matrem virginis eas, Micio,

但是,米基翁,我恳求您和我一起去那姑娘的母亲那里,

600

​Atque istaec eadem quae mihi dixti tute dicas mulieri;

由您亲自向那女人说明您刚才对我说过的那些话:

​Suspicionem hanc propter fratrem eius esse et illam psaltriam.

即这一误会完全是因为他的兄弟和那个琴女。

​Si ita aequum censes, aut si ita opus est facto, camus.

米基翁:如果您觉得合适,或者必须这么做,那我们就走吧。

​Bene facis;

赫吉欧:您真是太好了。

​Nam et illi animum iam relevabis, quae dolore ac miseria

因为您不仅能让那因悲痛和苦难折磨而日渐消瘦的妇人宽心,

​Tabescit; et tuo officio fueris functus:4 sed si aliter putas,

而且也尽到了您的职责。但如果您有别的想法,

605

​Egomet narrabo quae mihi dixti.

那我就自己把您对我说过的话转告她。

​Immo ego ibo.

米基翁:不,还是我去吧。

​Bene facis.

赫吉欧:您真是太好了。

​Omnes quibus res sunt minus secundae magis sunt nescio quomodo

所有境遇不顺的人,不知怎么的,都更容易

​Suspiciosi; ad contumeliam omnia accipiunt magis;

疑神疑鬼;他们更容易把一切都当作是对自己的侮辱。

​Propter suam impotentiam se semper credunt negligi;

因为他们自己无能为力,总觉得被人瞧不起。

​Quapropter te ipsum purgare ipsis coram placabilius est.

因此,您亲自当面跟他们讲清楚,更能让他们释怀。

610

​Et recte et verum dicis.

米基翁:你说的既对又合情理。

​Sequere me ergo hac intro.

赫吉欧:那么请随我从这里进去吧。

​Maxime.

米基翁:好的。

​Discrucior animi:5

埃斯基努斯:我的心痛苦万分:

​Hocine de improviso mali mihi obiici6

竟然有如此巨大的祸事突然降临在我身上,

​Tantum, ut neque quid de me faciam neque quid agam certum siet!

以至于我既不知道该如何自处,也不知道该怎么办才好!

​Membra metu debilia sunt; animus timore

手脚因恐惧而发软;心灵因害怕而

615

​Obstipuit: pectore consistere nil consili

麻木:胸中无法凝聚任何良策。

​Quit. Vah! quomodo me ex hac expediam turba? Tanta nunc

哎呀!我该如何从这场混乱中抽身?现在,对我

​Suspicio de me incidit;

产生了如此巨大的怀疑。

​Neque ea immerito: Sostrata credit mihi me psaltriam hanc emisse.

这也难怪:索斯特拉塔相信是我买下了这个琴女。

​Id anus mihi indicium fecit.

那个老太婆已经把这情况向我透露了。

620

​Nam ut hinc forte ea ad obstetricem erat missa, ubi eam vidi ilico

因为她刚好被从这里派去请接生婆,我一看见她,立刻

​Accedo, rogito Pamphila quid agat, iam partus adsiet;

走上前去,询问潘菲拉怎么样了,是否快要临盆,

​Eone obstetricem arcessat. Illa exclamat, "Abi, abi iam, Aeschine.

是否因此去请接生婆。她大喊道:“走开,快走开吧,埃斯基努斯!”

语法注6 条
  1. 565patrissas

    源自希腊语 πατρίζω(效法父亲、像父亲)的喜剧和口语化动词。德美亚在听说克特西丰的粗暴行为后,认为这是继承了自己刚烈性格的表现,并在赞许他时使用了这一带有讽刺意味的词。

  2. 586faciendos dedit

    动词 do 与动形容词(gerundive)结合使用的使役表达,意为“委托他人制作、使……被制作”。在此指米基翁订购卧榻并让人制作。

  3. 588silicernium

    原意为“丧宴”,转意为针对老年人的喜剧性骂人词语,指“行将就木的老头、老不死”。这是西鲁斯在成功打发走德美亚后私下吐露的鄙夷之词。

  4. 604fueris functus

    虚拟式完成时(或作为虚拟式将来完成时的替代)。与前文的将来时 relevabis 相呼应,强调对于未来安抚人心的行为而言,“你届时已尽到了职责”的完成状态。此外,fungor 支配夺格(officio)。

  5. 611animi

    伴随表达精神或心理痛苦的词(此处为 discrucior)使用的方位格(locative)古风残留形式,表示在“在心灵上、在精神上”饱受折磨的内心痛苦。

  6. 612Hocine de improviso mali mihi obiici

    用于表示感叹的“对格+不定式”结构(感叹性对格不定式),表达了埃斯基努斯对如此巨大的灾祸(mali)突然降临(obiici)在自己身上所感到的强烈震惊与哀叹。接在 hoc 后面的 -ne 是带有责备或惊异语气的疑问/感叹语气助词。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
urn:cts:latinLit:phi0134.phi006.humanitext-lat2:565-622