- 底本
- Terence. Publii Terentii Comoediae Sex. Parry, Edward St. John, editor. London: Whittaker and Co.; George Bell, 1857.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0134.phi006.humanitext-lat2:565-622
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
西鲁斯用虚假的指路打发走了德美亚,并计划自己去享用美食;与此同时,米基翁和赫吉欧前往那姑娘的母亲家以澄清误会,而埃斯基努斯则因被怀疑买下琴女而陷入苦恼和困境中。
Laudo, Ctesipho; patrissas:1 abi, virum te iudico.
德美亚:好样的,克特西丰;像你父亲。好,我认你是个男子汉。
Laudas? Nae ille continebit posthac si sapiet manus.
西鲁斯:您夸他?要是他聪明的话,以后确实该把手收敛点了。
Fortiter.
德美亚:干得勇敢。
Perquam! quia miseram mulierem, et me servulum
西鲁斯:确实极其勇敢!因为他打赢了一个可怜的女人,还有我这个不敢还手的卑微奴隶。
Qui referire non audebam, vicit: hui, perfortiter!
呀,简直太勇敢了!
Non potuit melius: idem quod ego sensit te esse huic rei caput.
德美亚:再好不过了:他和我一样,看出了你才是这整件事的罪魁祸首。
Sed estne frater intus?
但是,我兄弟在里面吗?
Non est.
西鲁斯:不在。
Ubi illum quaeram cogito.
德美亚:我在想该去哪里找他。
Scio ubi sit; verum hodie nunquam monstrabo.
西鲁斯:我知道他在哪里,但我今天绝不会告诉您。
Hem, quid ais?
德美亚:哈,你说什么?
Ita.
西鲁斯:就是这样。
Diminuetur tibi quidem iam cerebrum.
德美亚:我现在就把你的脑壳敲碎。
At nomen nescio
西鲁斯:可是我不知道
Illius hominis; sed locum novi ubi sit.
那个人的名字;但我知道他在什么地方。
Dic ergo locum.
德美亚:那就告诉我地方。
Nostin porticum apud macellum hanc deorsum?
西鲁斯:您知道下面菜市场旁边的这处柱廊吗?
Quidni noverim?
德美亚:怎么会不知道?
Praeterito hac recta platea sursum: ubi eo veneris,
西鲁斯:顺着这条街一直往上走,经过那里:到了那里之后,
Clivus deorsum versus est: hac te praecipitato: postea
有一条下坡路:您赶紧顺着这里下去。然后,
Est ad hanc manum sacellum; ibi angiportum propter est.
这边有一座小神庙;旁边就是一条胡同。
Quonam?
德美亚:哪条?
Illic ubi etiam caprificus magna est: nostin?
西鲁斯:就是有棵大野无花果树的那里。您知道吗?
Novi.
德美亚:我知道。
Hac pergito.
西鲁斯:顺着这里走。
Id quidem angiportum non est pervium.
德美亚:可那条胡同是不通的啊。
Verum hercle. Vah,
西鲁斯:凭着赫拉克勒斯起誓,真的。哎呀,
Censen hominem me esse? erravi. In porticum rursum redi:
您觉得我是个正常人吗?我记错了。请回到柱廊那边:
Sane hac multo propius ibis, et minor est erratio.
其实从这里走要近得多,也更不容易走错。
Scin Cratini huius ditis aedes?
您知道这个富豪克拉蒂努斯的房子吗?
Scio.
德美亚:知道。
Ubi eas praeterieris
西鲁斯:您经过那里之后,
Ad sinistram hac recta platea: ubi ad Dianae veneris
顺着这条街往左直走。到了狄安娜神庙那里,
Ito ad dextram: priusquam ad portam venias apud ipsum lacum
往右走:在到达城门之前,就在那个蓄水池旁边,
Est pistrilla et exadversum fabrica: ibi est.
有一家小磨坊,对面是个工场:他就在那里。
Quid ibi facit?
德美亚:他在那里干什么?
Lectulos in sole ilignis pedibus faciendos dedit.2
西鲁斯:他订购了一些橡木腿的卧榻,让人在阳光底下制作呢。
Ubi potetis vos? Bene sane. Sed cesso ad eum pergere?
德美亚:是给你们喝酒用的吧?真是好极了!那我还在耽搁什么,怎么不快去找他?
I sane. Ego te exercebo hodie ut dignus es, silicernium.3
西鲁斯:您尽管去吧。今天我要让您好好活动活动,这是您应得的,您这具老骷髅。
Aeschinus odiose cessat: prandium corrumpitur.
埃斯基努斯真让人讨厌,这么慢还不来:午餐都要放坏了。
Ctesipho autem in amore est totus. Ego iam prospiciam mihi:
而克特西丰则完全沉溺在恋爱里。我现在也要为自己作打算了:
Nam iam adibo, atque unumquicquid quod quidem erit bellissimum
因为我现在就要进去,把每一样最精致美味的东西都尝个遍;
Carpam; et cyathos sorbilans paulatim hunc producam diem.
慢慢啜饮着美酒,消磨掉这整整一天。
Ego in hac re nihil reperio quamobrem lauder tantopere, Hegio:
米基翁:赫吉欧,在这件事上,我找不到任何值得被如此赞赏的理由:
Meum officium facio; quod peccatum a nobis ortum est corrigo:
我只是在尽我的本分;纠正由我们引发的过错而已。
Nisi si me in illo credidisti esse hominum numero qui ita putant,
除非你以为我也是那种人:他们自己犯了错,
Sibi fieri iniuriam ultro si quam fecere ipsi expostules,
如果别人向他们讨要说法,他们反倒觉得是自己受了委屈,
Et ultro accusant: id quia non est a me factum agis gratias?
甚至反咬一口。因为我没有那样做,你才向我致谢吗?
Ah, minime: nunquam te aliter atque es in animum induxi meum.
赫吉欧:啊,哪里的话;在我的心里,我从未把您想象成另一个人。
Sed quaeso ut una mecum ad matrem virginis eas, Micio,
但是,米基翁,我恳求您和我一起去那姑娘的母亲那里,
Atque istaec eadem quae mihi dixti tute dicas mulieri;
由您亲自向那女人说明您刚才对我说过的那些话:
Suspicionem hanc propter fratrem eius esse et illam psaltriam.
即这一误会完全是因为他的兄弟和那个琴女。
Si ita aequum censes, aut si ita opus est facto, camus.
米基翁:如果您觉得合适,或者必须这么做,那我们就走吧。
Bene facis;
赫吉欧:您真是太好了。
Nam et illi animum iam relevabis, quae dolore ac miseria
因为您不仅能让那因悲痛和苦难折磨而日渐消瘦的妇人宽心,
Tabescit; et tuo officio fueris functus:4 sed si aliter putas,
而且也尽到了您的职责。但如果您有别的想法,
Egomet narrabo quae mihi dixti.
那我就自己把您对我说过的话转告她。
Immo ego ibo.
米基翁:不,还是我去吧。
Bene facis.
赫吉欧:您真是太好了。
Omnes quibus res sunt minus secundae magis sunt nescio quomodo
所有境遇不顺的人,不知怎么的,都更容易
Suspiciosi; ad contumeliam omnia accipiunt magis;
疑神疑鬼;他们更容易把一切都当作是对自己的侮辱。
Propter suam impotentiam se semper credunt negligi;
因为他们自己无能为力,总觉得被人瞧不起。
Quapropter te ipsum purgare ipsis coram placabilius est.
因此,您亲自当面跟他们讲清楚,更能让他们释怀。
Et recte et verum dicis.
米基翁:你说的既对又合情理。
Sequere me ergo hac intro.
赫吉欧:那么请随我从这里进去吧。
Maxime.
米基翁:好的。
Discrucior animi:5
埃斯基努斯:我的心痛苦万分:
Hocine de improviso mali mihi obiici6
竟然有如此巨大的祸事突然降临在我身上,
Tantum, ut neque quid de me faciam neque quid agam certum siet!
以至于我既不知道该如何自处,也不知道该怎么办才好!
Membra metu debilia sunt; animus timore
手脚因恐惧而发软;心灵因害怕而
Obstipuit: pectore consistere nil consili
麻木:胸中无法凝聚任何良策。
Quit. Vah! quomodo me ex hac expediam turba? Tanta nunc
哎呀!我该如何从这场混乱中抽身?现在,对我
Suspicio de me incidit;
产生了如此巨大的怀疑。
Neque ea immerito: Sostrata credit mihi me psaltriam hanc emisse.
这也难怪:索斯特拉塔相信是我买下了这个琴女。
Id anus mihi indicium fecit.
那个老太婆已经把这情况向我透露了。
Nam ut hinc forte ea ad obstetricem erat missa, ubi eam vidi ilico
因为她刚好被从这里派去请接生婆,我一看见她,立刻
Accedo, rogito Pamphila quid agat, iam partus adsiet;
走上前去,询问潘菲拉怎么样了,是否快要临盆,
Eone obstetricem arcessat. Illa exclamat, "Abi, abi iam, Aeschine.
是否因此去请接生婆。她大喊道:“走开,快走开吧,埃斯基努斯!”
- 565patrissas
源自希腊语 πατρίζω(效法父亲、像父亲)的喜剧和口语化动词。德美亚在听说克特西丰的粗暴行为后,认为这是继承了自己刚烈性格的表现,并在赞许他时使用了这一带有讽刺意味的词。
- 586faciendos dedit
动词 do 与动形容词(gerundive)结合使用的使役表达,意为“委托他人制作、使……被制作”。在此指米基翁订购卧榻并让人制作。
- 588silicernium
原意为“丧宴”,转意为针对老年人的喜剧性骂人词语,指“行将就木的老头、老不死”。这是西鲁斯在成功打发走德美亚后私下吐露的鄙夷之词。
- 604fueris functus
虚拟式完成时(或作为虚拟式将来完成时的替代)。与前文的将来时 relevabis 相呼应,强调对于未来安抚人心的行为而言,“你届时已尽到了职责”的完成状态。此外,fungor 支配夺格(officio)。
- 611animi
伴随表达精神或心理痛苦的词(此处为 discrucior)使用的方位格(locative)古风残留形式,表示在“在心灵上、在精神上”饱受折磨的内心痛苦。
- 612Hocine de improviso mali mihi obiici
用于表示感叹的“对格+不定式”结构(感叹性对格不定式),表达了埃斯基努斯对如此巨大的灾祸(mali)突然降临(obiici)在自己身上所感到的强烈震惊与哀叹。接在 hoc 后面的 -ne 是带有责备或惊异语气的疑问/感叹语气助词。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
