- 底本
- Terence. Publii Terentii Comoediae Sex. Parry, Edward St. John, editor. London: Whittaker and Co.; George Bell, 1857.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0134.phi006.humanitext-lat2:511-564
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
德美亚与赫吉欧分别前去寻找米基翁。以为父亲去了乡下的克特西丰在德美亚突然折返时藏匿起来,而西鲁斯则编造谎言称自己被克特西丰殴打以此来蒙骗德美亚。
Ibo ac requiram fratrem, ut in eum haec evomam.
德美亚:我要去寻找我兄弟,好把这一切向他宣泄出来。
Bono animo fac sis,1 Sostrata; et istam, quod potes,
赫吉欧:打起精神来,索斯特拉塔;并且尽你所能,
Fac consolere. Ego Micionem, si apud forum est,
去安慰她。我如果看到米基翁在广场上,就去见他;
Conveniam; atque ut res gesta est narrabo ordine.
并且将事情的经过按顺序告诉他。
Si est facturus ut sit officium suum,
如果他打算尽到自己的职责,
Faciat: sin aliter de hac re est eius sententia,
那就让他去做;但如果他对这件事的想法并非如此,
Respondeat mihi; ut quid agam quamprimum sciam.
就让他回答我,好让我尽早知道该怎么做。
Ain patrem hinc abisse rus?
克特西丰:你是说父亲从这里去乡下了吗?
Iamdudum.
西鲁斯:早就去了。
Dic sodes.
克特西丰:请告诉我实话。
Apud villam est.
西鲁斯:他在庄稼地里。
Nunc cum maxime operis aliquid facere credo.
我相信他现在正忙着干活呢。
Utinam quidem,
克特西丰:但愿如此,
Quod cum salute eius fiat,2 ita se defatigarit velim,
只要不伤及他的健康,我希望他能把自己累得,
Ut triduo hoc perpetuo prorsum e lecto nequeat surgere.
以至于在这整整三天里他都完全无法下床。
Ita fiat, et istoc si quid potis est rectius.
西鲁斯:愿能如此,如果有比这更好的事,也一并实现。
Ita: nam hunc diem
克特西丰:是的:因为这一天
Misere nimis cupio, ut coepi, perpetuum in laetitia degere:
我极度渴望能像开始时那样,整天在快乐中度过。
Et illud rus nulla alia causa tam male odi, nisi quia prope est:
而且我极度讨厌那个乡下,没有别的原因,只因为它太近了。
Quod si abesset longius,
但如果它更远一些,
Prius nox oppressisset illic quam huc reverti posset iterum.
在他能再次回到这里之前,黑夜早就已经在那边降临了。
Nunc ubi me illic non videbit iam huc recurret, sat scio.
现在他一旦在那儿见不到我,就会立刻跑回这里,我很清楚。
Rogitabit me ubi fuerim; quem ego hodie toto non vidi die.
他会不停地问我去了哪里;而我今天整天都没见到他。
Quid dicam?
我该说什么好?
Nihilne in mentem?
西鲁斯:脑子里什么都没有吗?
Nunquam quicquam.
克特西丰:什么也想不到。
Tanto nequior.
西鲁斯:那可太糟了。
Cliens, amicus, hospes, nemo est vobis?
门客、朋友、客人,你们一个都没有吗?
Sunt: quid postea?
克特西丰:有啊;那又怎样?
Hisce opera ut data sit.3
西鲁斯:就说是在帮他们的忙。
Quae non data sit? non potest fieri.
克特西丰:明明没有去帮?这怎么成。
Potest.
西鲁斯:能成的。
Interdiu: sed si hic pernocto, causae quid dicam, Syre?
克特西丰:白天还行;但如果我在这里过夜,西鲁斯,我该找什么理由?
Vah, quam vellem etiam noctu amicis operam mos esset dari.
西鲁斯:哎呀,我真希望连晚上也有为朋友效劳的习惯。
Quin tu otiosus es: ego illius sensum pulchre calleo.
你放宽心吧;我把他的脾气摸得透透的。
Quum fervit maxime tam placidum quam ovem reddo.
当他最怒火中烧的时候,我能让他像绵羊一样温顺。
Quo modo?
克特西丰:怎么做?
Laudarier te audit libenter: facio te apud illum Deum:
西鲁斯:他喜欢听人称赞你。我在他面前把你奉若神明:
Virtutes narro.
讲述你的美德。
Meas?
克特西丰:我的?
Tuas: homini ilico lacrimae cadunt
西鲁斯:你的。那老头立刻就会流下眼泪,
Quasi puero gaudio. Hem tibi autem.
像个孩子一样喜极而泣。哎呀,瞧瞧谁来了。
Quidnam est?
克特西丰:怎么了?
Lupus in fabula.
西鲁斯:说曹操,曹操到。
Pater est?
克特西丰:是父亲?
Ipsus est.
西鲁斯:正是他本人。
Syre, quid agimus?
克特西丰:西鲁斯,我们怎么办?
Fuge modo intro: ego videro.
西鲁斯:快往里屋跑,我来应付。
Si quid rogabit, nusquam tu me: audistin?
克特西丰:如果他问起,就说没见过我,听见了吗?
Potin ut desinas?
西鲁斯:你就不能少唠叨两句吗?
Nae ego homo sum infelix: primum fratrem nusquam invenio gentium:
德美亚:我真是一个不幸的人:首先,在世上到处都找不到我兄弟;
Praeterea autem dum illum quaero a villa mercenarium
此外,在寻找他的时候,我看见了一个从庄稼地来的雇工;
Vidi: is filium negat esse ruri: nec quid agam scio.
我看见了他,他说我儿子不在乡下。我也不知道该怎么办了。
Syre.
西鲁斯。
Quid est?
西鲁斯:什么事?
Men quaerit?
克特西丰:是在找我吗?
Verum.
西鲁斯:是的。
Perii!
克特西丰:我完了!
Quin tu animo bono es.
西鲁斯:你快安下心来吧。
Quid hoc, malum, infelicitatis? nequeo satis decernere;
德美亚:该死,这是什么倒霉事?我简直无法理清;
Nisi me credo huic esse natum rei, ferendis miseriis.
除非我相信我就是为了这事——承受痛苦——而生的。
Primus sentio mala nostra; primus rescisco omnia;
我最先感觉到我们的不幸;最先发现一切;
Primus porro obnuntio: aegre solus si quid fit fero.
进而最先通报坏消息;一旦出了事,唯独我一个人痛苦承受。
Rideo hunc: primum ait se scire; is solus nescit omnia.
西鲁斯:我真笑话他:他自称最先知道;唯独他一个人对一切一无所知。
Nunc redeo: si forte frater redierit viso.
德美亚:现在我回来了;去看看兄弟是否碰巧回来了。
Syre,
克特西丰:西鲁斯,
Obsecro vide ne ille huc prorsus se irruat.
求求你,看着点别让他一头闯进这里来。
Etiam taces?
西鲁斯:你还不闭嘴?
Ego cavebo.
我会小心的。
Nunquam hercle hodie ego istuc committam tibi;
克特西丰:凭着赫拉克勒斯起誓,今天我绝不把这事托付给你;
Nam me iam in cellam aliquam cum illa concludam: id tutissimum est.
因为我现在就要和她一起把自己关进某个小屋里;那是防患未然。
Age, tamen ego hunc amovebo.
西鲁斯:去吧,不管怎样我会把这老头打发走的。
Sed eccum sceleratum Syrum.
德美亚:但看啊,那恶棍西鲁斯在那儿呢。
Non hercle hic quidem durare quisquam, si sic fit, potest.
西鲁斯:凭着赫拉克勒斯起誓,要是这样下去,这里谁也待不下去。
Scire equidem volo quot mihi sint domini: quae haec est miseria?
我真想知道我到底有几个主人:这是什么苦日子?
Quid ille gannit? quid vult? quid ais bone vir? est frater domi?
德美亚:他在嘟囔什么?他想干什么?你说什么,好人?我兄弟在家里吗?
Quid, malum, "Bone vir," mihi narras? Equidem perii.
西鲁斯:该死,您跟我说什么“好人”?我真的要完了。
Quid tibi est?
德美亚:你怎么了?
Rogitas? Ctesipho me pugnis miserum et istam psaltriam
西鲁斯:您还问?克特西丰把可怜的我,还有那个琴女,
Usque occidit.
用拳头直打个不停。
Hem, quid narras?
德美亚:哈,你说什么?
Hem! vide, ut discidit labrum.
西鲁斯:瞧啊!看他把我的嘴唇都打裂了。
Quamobrem?
德美亚:为什么?
Me impulsore4 hanc emtam esse ait.
西鲁斯:他说买下这姑娘是我唆使的。
Non tu eum rus hinc modo
德美亚:你刚才不是还说
Produxe aibas?
送去乡下了吗?
Factum: verum venit post insaniens:
西鲁斯:是送去了;但后来他像疯了一样赶回来:
Nihil pepercit. Non puduisse verberare hominem senem,
毫不留情。打一个上了年纪的人,难道不感到羞耻吗?
Quem ego modo puerum tantillum in manibus gestavi meis?
当初他还是这么一丁点大的孩子时,我还用双手抱着他呢?
- 512fac sis
命令词 fac(动词 facere 的命令单数)直接后接虚拟式 sis(动词 esse 的第二人称单数现在虚拟式),省去了连词 ut,用于表示恳切的请求或劝告。紧随其后的 Fac consolere 也是相同的结构,后接异动词 consolor 的现在虚拟式 consolere。
- 520Quod cum salute eius fiat
带虚拟式 fiat 的限制性关系从句,字面意思是“在不损害其健康的前提下”,对前面表达的愿望设定了限定或条件。
- 531ut data sit
在独立句中由 ut 引导的虚拟式现在完成时被动语态(data sit),用于提出一种假设或借口,表示“就当是把精力放在……上”。
- 561bMe impulsore
由名词 impulsore 和代词夺格 me 组成的夺格绝对结构(由于缺乏 esse 的现在分词,呈现“主语+补语”形式),意为“在我的唆使下”或“由我促成”。
