← 泰伦提乌斯

兄弟

§367-437

叙鲁斯的谎言与对德墨亚的谄媚

叙鲁斯吹嘘自己如何欺骗米基奥并拿到钱,随后遇到德墨亚,他假意奉承德墨亚严格的家教,并谎称克特西丰在广场上严厉痛斥了埃斯基努斯,这让德墨亚大为欣喜。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
367

​Hominis stultitiam!1

那个人的愚蠢啊!

​Collaudavit filium:

他把儿子大大赞扬了一番:

​Mihi qui id dedissem consilium egit gratias.

并且感谢了我,因为是我出的这个主意。

​Disrumpor.

我简直要笑破肚子。

​Argentum annumeravit ilico:

他当场就把银钱付清了:

370

​Dedit praeterea in sumtum dimidium minae:

此外,他还给了半个米纳作为开销:

​Id distributum sane est ex sententia.

那笔钱确实完全按照我的心意分发了。

​Hem!

哼!

​Huic mandes, si quid recte curatum velis.

如果你想让事情得到妥善处理,就把事情托付给这个人吧。

​Hem, Demea, haud aspexeram te. Quid agitur?

哎呀,德墨亚,我刚才没看见您。您好吗?

​Quid agatur? Vestram nequeo mirari satis

还问好吗?我真是对你们的

375

​Rationem.

行径感到不可思议。

​Est hercle inepta, ne dicam dolo,2

凭着赫拉克勒斯起誓,那确实是愚蠢,实话实说,

​Atque absurda. Pisces ceteros purga, Dromo:

而且荒谬。德罗莫,把其余的鱼清洗干净:

​Congrum istum maximum in aqua sinito ludere

让那条最大的康格鳗在水里游玩

​Paulisper: ubi ego venero, exossabitur;

一会儿:等我回来了,再把它去骨;

​Prius nolo.

我不想在这之前做。

​Haecine flagitia!

这些无耻的勾当!

​Mihi quidem non placent;

连我也不喜欢它们;

380

​Et clamo saepe. Salsamenta haec, Stephanio,

并且我经常大声抗议。斯蒂法尼奥,把这些咸鱼

​Fac macerentur pulchre.

好好浸泡一下。

​Di vestram fidem,

天哪,

​Utrum studione id sibi habet, an laudi putat

他是故意做这事呢,还是认为如果把儿子

​Fore si perdiderit gnatum? Vae misero mihi!

毁了就是一种光荣?可怜的我啊!

​Videre videor iam diem illum quum hinc egens

我似乎已经看到了那一天,他穷困潦倒,

385

​Profugiet aliquo militatum.

从这里逃到某个地方去当兵。

​O Demea,

噢,德墨亚,

​Istuc est sapere, non quod ante pedes modo est

那才是智慧:不仅能看见眼前的东西,

​Videre, sed etiam illa quae futura sunt

还能预见

​Prospicere.

那些未来的事情。

​Quid? istaec iam penes vos psaltria est?

什么?那个弹琴女已经在你们那里了?

​Ellam intus.

她在里面。

​Eho an domi est habiturus?

哎呀,他打算把她养在家里吗?

​Credo, ut est

我想是的,鉴于他的

390

​Dementia.

愚蠢。

​Haecine fieri!

竟然会发生这种事!

​Inepta lenitas

父亲的愚蠢宽容

​Patris et facilitas prava.

和堕落的纵容。

​Fratris me quidem

我确实为我兄弟

​Pudet pigetque.3

感到羞耻和厌恶。

​Nimium inter vos, Demea, ac

德墨亚,你们之间的差距太大了,

​Non quia ades praesens dico hoc, pernimium interest.

我说这话可不是因为您就在眼前,差距实在太大了。

​Tu quantus quantus es nihil nisi sapientia es:

无论怎么看,您整个人就是智慧的化身:

395

​Ille somnium. Sineres vero tu illum tuum

而他就是个空想。如果是您,您真的会允许您的儿子

​Facere haec?

做这些事吗?

​Sinerem illum?4 an non sex totis mensibus

我会允许他?难道我不会在整整六个月

​Prius olfecissem quam ille quicquam coeperit?

之前,在他开始任何事情之前,就嗅出苗头来吗?

​Vigilantiam tuam tu mihi narras?

您是在向我讲述您的警惕性吗?

​Sic siet

但愿

​Modo ut nunc est quaeso.

能像现在这样。

​Ut quisque suum vult esse, ita est.

每个人希望自己的儿子怎样,他就会怎样。

400

​Quid eum? vidistine hodie?

至于他呢?你今天见到他了吗?

​Tuumne filium?

您的儿子?

​Abigam hunc rus. Iamdudum aliquid ruri agere arbitror.

我要把他赶到乡下去。我想他已经在乡下干活有些时候了。

​Satin scis ibi esse?

你确信他在那里吗?

​Oh, qui egomet produxi.

噢,因为是我亲自送他去的。

​Optime est.

那太好了。

​Metui ne haereret hic.

我还担心他滞留在城里呢。

​Atque iratum admodum.

而且他非常生气。

​Quid autem?

怎么回事?

​Adortus iurgio fratrem apud forum

他在广场上和他的兄弟吵了起来,

405

​De psaltria istac.

就是为了那个弹琴女。

​Ain vero?

真的吗?

​Vah, nihil reticuit.

哎呀,他什么也没隐瞒。

​Nam ut numerabatur forte argentum intervenit

因为正好在数钱的时候,

​Homo de improviso: coepit clamare, "O Aeschine!

他突然闯了进来:他开始大喊:“噢,埃斯基努斯!

​Haecine flagitia facere te! haec te admittere

你竟然做出这种无耻的事!你竟然容许这些

​Indigna genere nostro!"

配不上我们门第的事!”

​Oh! lacrimo gaudio.

噢!我高兴得流泪了。

410

"Non tu hoc argentum perdis sed vitam tuam."

“你失去的不是这笔钱,而是你的生命。”

​Salvus sit, spero: est similis maiorum suum.5

愿他平安无事,我希望:他像他的祖先。

​Hui.

哼。

​Syre, praeceptorum plenus istorum ille.

叙鲁斯,那孩子满脑子都是那些教训。

​Phy.

噢。

​Domi habuit unde disceret.

他在家里有地方可以学习。

​Fit sedulo.

确实做得很勤勉。

​Nihil praetermitto: consuefacio: denique

我什么也不放过:让他习惯:总之,

415

​Inspicere tanquam in speculum in vitas omnium

我让他像照镜子一样注视着所有人的生活,

​Iubeo, atque ex aliis sumere exemplum sibi.

并从别人身上吸取教训。

"Hoc facito."

“做这个。”

​Recte sane.

确实很对。

"Hoc fugito."

“避开这个。”

​Callide.

聪明。

"Hoc laudi est."

“这是值得赞扬的。”

​Istaec res est.

就是这么回事。

"Hoc vitio datur."

“这被视为缺点。”

​Probissime.

非常好。

​Porro autem—

而且此外——

​Non hercle otium est

凭着赫拉克勒斯起誓,我可没有闲工夫

420

​Nunc mihi auscultandi. Pisces ex sententia

听下去了。这些鱼确实合我心意

​Nactus sum: hi mihi ne corrumpantur cautio est:

我买到了:我得小心别让它们坏了:

​Nam id nobis tam flagitium est quam illa, Demea,

因为对我们来说,不照料好这些,德墨亚,

​Non facere vobis quae modo dixti: et, quod queo,

就像对你们来说不去做您刚才所说的事情一样,是件丑事:而且,尽我所能,

​Conservis ad eundem istunc praecipio modum:

我也用完全相同的方式叮嘱我的奴隶同伴们:

425

"(Hoc salsum est; hoc adustum est; hoc lautum est parum,

“(这个太咸了;这个烧焦了;这个不够干净;

​Illud recte: iterum sic memento:" sedulo

那个很好:下次也要记住这样:)”我

​Moneo quae possum pro mea sapientia.

尽我所能,用我的智慧提出忠告。

​Postremo tanquam in speculum in patinas, Demea,

最后,德墨亚,我让他们像照镜子一样注视着盘子,

​Inspicere iubeo, et moneo quid facto usus siet.

并指点他们该怎么做。

430

​Inepta haec esse nos quae facimus sentio:

我知道我们做的这些事很无聊:

​Verum quid facias? ut homo est, ita morem geras.

但能怎么办呢?人是怎样的,你就得怎样迎合他。

​Numquid vis?

还要别的吗?

​Mentem vobis meliorem dari.

愿你们能得到更好的理智。

​Tu rus hinc abis?

您这就回乡下去吗?

​Recta.

径直回去。

​Nam quid tu hic agas,

因为您在这里能做什么呢?

​Ubi si quid bene praecipias nemo obtemperet?

在这里,即使您提出什么好教训,也没人听从。

435

​Ego vero hinc abeo, quando is quamobrem huc veneram

确实,我也要离开这里了,既然我为此而来的那个人

​Rus abiit: illum curo unum: ille ad me attinet.

已经回乡下了:我只关心他一个人:他归我管。

​Quando ita vult frater, de istoc ipse viderit.

既然我兄弟愿意这样,那家伙的事就让他自己去管吧。

语法注5 条
  1. 367Hominis stultitiam!

    感叹宾格(Accusative of exclamation)。在没有动词的情况下单独使用宾格,用以表达强烈的感情或惊叹。

  2. 375bne dicam dolo

    由表示否定目的的虚拟式从句衍生而来的习惯用语。字面意思是“免得我用欺瞒(dolo)来说”,意为“坦白地说”或“老实说”。

  3. 391bFratris me quidem pudet pigetque.

    非人称动词 pudet 和 piget 的句法结构。感到羞耻或厌恶的主体用宾格(me)表示,而引起该感觉的原因则用属格(fratris)表示。

  4. 396bSinerem illum?

    用于未实现的过去行为(或过去潜能)的虚拟式。表达一种反事实的疑问:“我会允许他吗?(不,我绝不会这么做)”。

  5. 411similis maiorum suum

    形容词 similis 接属格(maiorum)表示“与……相似”。“suum”是物主代词属格复数 suorum 的古体紧缩形式,修饰 maiorum。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)
  • 中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
urn:cts:latinLit:phi0134.phi006.humanitext-lat2:367-437