- 底本
- Terence. Publii Terentii Comoediae Sex. Parry, Edward St. John, editor. London: Whittaker and Co.; George Bell, 1857.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0134.phi006.humanitext-lat2:259-311
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
克特西丰深情赞美哥哥埃斯基努斯的无私奉献,埃斯基努斯也热情地鼓励他。与此同时,在索斯特拉塔家,女儿的阵痛开始了,仆人盖塔因误会了埃斯基努斯的行为而满怀绝望与愤怒地赶回家中。
Fratrem homini nemini esse primarum artium1 magis principem.
在一流的素养上,没有任何人拥有比他更优秀的哥哥。
O Ctesipho.
哦,克特西丰。
O Syre, Aeschinus ubi est?
哦,叙鲁斯,埃斯基努斯在哪里?
Ellum, te exspectat domi.
瞧,他就在那里,在家里等你呢。
Hem.
啊。
Quid est?
怎么了?
Quid sit? illius opera, Syre, nunc vivo: festivum caput,
怎么了,你问?叙鲁斯,全靠他的帮助,我现在才活着:真是个讨人喜欢的家伙,
Qui omnia sibi post putavit esse prae meo commodo;
他认为,与我的利益相比,他自己的所有事情都是次要的;
Maledicta, famam, meum amorem, et peccatum in se transtulit:
他把恶名、指责、我的恋情以及我的过错全都揽到了自己身上:
Nihil pote supra. Quidnam foris crepuit?
没有比这更伟大的了。门外是什么声音?
Mane, mane: ipse exit foras.
等等,等等:他自己出来了。
Ubi ille est sacrilegus?
那个十恶不赦的家伙在哪里?
Men quaerit? numquidnam effert? Occidi:
他是在找我吗?他有没有带什么出来?我完了:
Nihil video.
我什么也没看见。
Ehem, opportune; te ipsum quaero. Quid fit, Ctesipho?
哎呀,你来得正好;我正找你呢。情况怎么样,克特西丰?
In tuto est omnis res: omitte vero tristitiam tuam.
一切都很安全:真的,收起你的忧郁吧。
Ego illam hercle vero omitto qui quidem te habeam fratrem. O mi Aeschine,
凭着赫拉克勒斯起誓,我确实不再忧郁了,因为有你这样的哥哥。哦,我的埃斯基努斯,
O mi germane; ah, vereor coram in os te laudare amplius,
哦,我的亲兄弟;啊,我真不敢当面更多地赞美你,
Ne id assentandi magis quam quo habeam gratum2 facere existimes.
免得你以为我这么做更多是为了奉承,而不是因为我心怀感激。
Age inepte; quasi nunc non norimus nos inter nos, Ctesipho.
得了吧,傻瓜;克特西丰,就好像我们现在还不了解彼此似的。
Hoc mihi dolet, nos paene sero scisse, et paene in eum locum
这让我感到痛苦,我们知道得太晚了,几乎陷入了这样一种境地:
Redisse ut si omnes cuperent nihil tibi possent auxiliarier.
即使所有人都想帮你,也无法给你任何帮助。
Pudebat.
我当时感到羞愧。
Ah, stultitia est istaec, non pudor. Tam ob parvulam
唉,那是愚蠢,不是羞愧。为了这么一点
Rem paene ex patria!3—Turpe dictu. Deos quaeso ut istaec prohibeant.
微不足道的事,几乎要逃离祖国!——说起来都丢脸。我祈求神明阻止这些事情。
Peccavi.
我错了。
Quid ait tandem nobis Sannio?
那么,萨尼奥对我们说了什么?
Iam mitis est.
他现在已经温和了。
Ego ad forum ibo ut hunc absolvam: tu intro ad illam, Ctesipho.
我去广场解决这个人的事:克特西丰,你进屋去找她吧。
Syre, insta.
叙鲁斯,加把劲。
Eamus; namque hic properat in Cyprum.
我们走吧;因为这位急着去塞浦路斯呢。
Ne tam quidem;
也没那么急;
Quamvis etiam maneo otiosus hic.
尽管我在这儿闲着也是闲着。
Reddetur; ne time.
会还给你的;别担心。
At ut omne reddat.
但一定要全额归还。
Omne reddet: tace modo, ac sequere hac.
会全额归还的:你只要闭嘴,跟我走这边。
Sequor.
我跟着。
Heus, heus, Syre.
喂,喂,叙鲁斯。
Hem, quid est?
哎,怎么了?
Obsecro hercle, hominem istum impurissimum
凭着赫拉克勒斯起誓,求求你们,把那个最卑鄙的家伙
Quamprimum absolvitote; ne, si magis irritatus siet,
尽快打发走;免得他万一更加愤怒,
Aliqua ad patrem hoc permanet, atque ego tum perpetuo perierim.
这件事情以某种方式传到父亲耳朵里,那我可就永远完蛋了。
Non fiet; bono animo es: tu cum illa te intus oblecta interim;
不会发生的;放心吧:你先在屋里和她开心开心;
Et lectulos iube sterni nobis, et parari caetera.
叫人给我们铺好卧榻,准备好其他东西。
Ego iam transacta re convertam me domum cum obsonio.
我事情办妥了就带着买好的菜回家。
Ita quaeso: quando hoc bene successit, hilarem hunc sumamus diem.
这样最好:既然这件事进展顺利,我们就痛痛快快地过这一天。
Obsecro, mea nutrix, quid nunc fiet?
哎呀,我的乳母,现在该怎么办呢?
Quid fiat rogas?
您问怎么办?
Recte edepol spero.Modo dolores, mea tu, occipiunt primulum.
凭着波鲁克斯起誓,我希望一切顺利。
Iam nunc times, quasi nunquam affueris, nunquam tute pepereris.
只是,我的宝贝,阵痛才刚刚开始。 怎么现在就害怕起来了,好像你以前从未经历过,自己也从未生育过一样。
+额外标记:290 (译文中插入了原文没有的标记,已并入本节)
Miseram me, neminem habeo; solae sumus: Geta autem hic non adest;
可怜的我啊,我谁也没有;只有我们俩:而且盖塔也不在这儿;
Nec quem ad obstetricem mittam; nec qui arcessat Aeschinum.
既没有可派去请接生婆的人,也没有去叫埃斯基努斯的人。
Pol is quidem iam hic aderit; nam nunquam unum intermittit diem
凭着波鲁克斯起誓,他肯定马上就到;因为他一天也不会耽搁
Quin semper veniat.
而不来这里的。
Solus mearum miseriarum est remedium.
只有他是我痛苦的解药。
E re nata4 melius fieri haud potuit quam factum est hera;
事已至此,夫人,情况不能比现在更好了;
Quando vitium oblatum est; quod ad illum attinet potissimum
既然已经犯下了过错,这事偏偏关系到他,
Talem, tali genere atque animo, natum ex tanta familia.
这样的人,拥有这样的出身和品质,诞生于如此显赫的家族。
Ita pol est ut dicis: salvus nobis Deos quaeso ut siet.
凭着波鲁克斯起誓,正如您所说:我祈求神明保佑他平安。
Nunc illud est quod si omnes omnia sua consilia conferant,
现在的情况是,即便所有人集中所有的智慧,
Atque huic malo salutem quaerant, auxili nihil afferant,
为这场灾难寻求救助,也无法带来任何帮助,
Quod mihique heraeque filiaeque herili5 est. Vae misero mihi!
而这灾难正降临在我、女主人以及女主人的女儿身上。可怜的我啊!
Tot res repente circumvallant, unde emergi non potest,
如此多的事情突然包围了我们,让人无法从中脱身,
Vis, egestas, iniustitia, solitudo, infamia.
暴力、贫困、不义、孤独、恶名。
Hocine saeclum? O scelera, O genera sacrilega, O hominem impium!
这是什么世道?哦,罪恶!哦,亵渎神明的一族!哦,不虔敬的人!
Me miseram! quidnam est quod sic video timidum et properantem Getam?
可怜的我啊!为什么我看到盖塔如此惊慌失措地跑来?
Quem neque fides neque iusiurandum neque illum misericordia
无论是信义、誓言还是怜悯,
Repressit neque reflexit, neque quod partus instabat prope,
都未能阻止他、动摇他,甚至连分娩在即的事实
Cui miserae indigne per vim vitium obtulerat.
也未能让他回头,而他竟曾用暴力无耻地玷污了那个可怜的姑娘。
Non intelligo
我不太明白
Satis quae loquatur.
他在说什么。
Propius obsecro accedamus, Sostrata.
索斯特拉塔,我求您,我们走近点吧。
Ah,
啊,
Me miserum! vix sum compos animi; ita ardeo iracundia.
可怜的我啊!我几乎无法控制自己的情绪,我是如此愤怒。
Nihil est quod malim quam illam totam familiam mihi dari obviam,
没有任何事情能比让我遇到那一家人更合我心意的了,
- 259primarum artium
具有“一流的、最高水准的”形容词功能的“性质属格”(genitive of quality),在此处修饰“principem”或在语境上限制它。它强调了埃斯基努斯在人性与道德品质上的杰出。
- 270quo habeam gratum
伴有虚拟语气“habeam”的关系代词夺格“quo”,或者表示否认原因的连词性用法(类似于“non quo... sed...”等),含有“(并不是)因为我心怀感激”的暗示。
- 275Rem paene ex patria!
在语境上省略了动词(具有逃跑、被驱逐等含义的“fugere”或“exulare”的未完成过去时,或历史不定式)的感叹句式。
- 295E re nata
意思是“事已至此”或“在目前情况下”的拉丁语惯用介词短语。指在发生意料之外的困难或悲剧后,只能在有限的条件中尽力而为的情况。
- 301mihique heraeque filiaeque herili
作为关系代词“quod”(§299中的“情况”)的补充,表示受影响对象的“利害与格”(dative of interest)。此处三个名词/形容词短语由等立连词“-que”连接。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
