← 泰伦提乌斯

兄弟

§199-258

叙鲁斯与萨尼奥的谈判及克特西丰登场

萨尼奥因担心塞浦路斯之行受阻而考虑妥协,叙鲁斯则提议以十米纳和解来施加压力。萨尼奥恳求至少能收回成本,此时表达对哥哥深切感激的克特西丰登场。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
199

​Homini misero plus quingentos colaphos infregit mihi.

他朝我这可怜人脸上砸了五百多记耳光。

200

​Ob malefacta haec tantidem emtam postulat sibi tradier.1

作为这些恶行的报偿,他竟然要求按原价把买来的女奴交给他。

​Verum enim, quando bene promeruit, fiat: suum ius postulat.

不过,既然他如此“功勋卓著”,那就依他吧:他在主张他的权利呢。

​Age iam cupio, si modo argentum reddat. Sed ego hoc hariolor;

好了,只要他肯退钱,我现在也巴不得。但我预料到了这一点:

​Ubi me dixero dare tanti, testes faciet ilico

一旦我说同意按那个价格卖,他立刻就会找来证人,

​Vendidisse me: de argento somnium: mox; "Cras redi."

证明我已经把她卖了。至于钱,那是白日做梦,接着就是“明天再来吧”。

205

​Id quoque possum ferre si modo reddat; quanquam iniurium est.

如果他真能退钱,即使这不公道,我也能忍受。

​Verum cogito id quod res est: quando eum quaestum occeperis,

但我考虑的是实际情况:一旦你干了这一行,

​Accipienda et mussitanda iniuria adolescentium est.2

年轻人的侮辱你就必须接受并默默忍受。

​Sed nemo dabit: frustra has egomet mecum rationes puto.

但没人会给钱:我自己在这儿瞎算这些账也是白搭。

​Tace, egomet conveniam iam ipsum: cupide accipiat faxo; atque etiam

嘘!我亲自去见那家伙:我会让他心甘情愿地接受;甚至还会

210

​Bene dicat secum esse actum. Quid istuc, Sannio, est quod te audio

让他说自己得到了优待。萨尼奥,这是怎么回事?我听说你

​Nescio quid concertasse cum hero?

和我的主人起了什么争执?

​Nunquam vidi iniquius

我从未见过比这更不公平的

​Certationem comparatam quam haec hodie inter nos fuit:

争斗安排,就像我们今天这样:

​Ego vapulando, ille verberando, usque ambo defessi sumus.

我一直挨揍,他一直动手,直到我们两个都筋疲力尽。

​Tua culpa.

你的错。

​Quid agerem?

我该怎么办?

​Adolescenti morem gestum oportuit.

你本该顺从那个年轻人的。

215

​Qui potui melius qui hodie usque os praebui?

我还能怎么做?今天我一直把脸凑过去让他打。

​Age, scis quid loquar?

好了,你知道我在说什么吗?

​Pecuniam in loco negligere maximum interdum est lucrum.

在适当的时候不计较金钱,有时反而是最大的利益。

​Hui!

呸!

​Metuisti; si nunc de tuo iure concessisses paululum, atque

你是在害怕。如果你现在稍微放弃一点你的权利,并且

​Adolescenti esses morigeratus, hominum homo stultissime,

顺从了那个年轻人,你这个天下最愚蠢的人啊,

​Ne non tibi istuc foeneraret?3

难道这最后不会给你带来回报吗?

​Ego spem pretio non emo.

我绝不用真金白银买空洞的希望。

220

​Nunquam rem facies: abi: nescis inescare homines, Sannio.

你永远发不了财。走吧,萨尼奥,你不知道该怎么去引诱人。

​Credo istuc melius esse: verum ego nunquam adeo astutus fui

我相信那是更好的办法。但我从来没有那么狡猾,

​Quin quicquid possem mallem auferre potius in praesentia.4

以至于不愿在眼前能拿走什么就拿走什么。

​Age; novi tuum animum; quasi iam usquam tibi sint viginti minae,​Dum huic obsequare. Praeterea autem te aiunt proficisci Cyprum.

得了吧,我了解你的心思。只要你能顺从他,二十米纳对你来说又算得了什么。况且,人们还说你要动身去塞浦路斯。

​Hem!

啊!

225

​Coëmisse hinc quae illuc veheres multa; navem conductam; hoc, scio,

听说你在这儿买了很多东西带去那里,船也租好了。我知道,

​Animus tibi pendet. Ubi illinc, spero, redieris tamen hoc ages.

你的心正悬着。不过,当你从那里回来时,我希望你再来处理这件事。

​Nusquam pedem. Perii hercle; hac illi spe hoc inceperunt.

我一步也不迈。凭着赫拉克勒斯起誓,我全完了。他们正是指望我急于动身才开始干这事的。

​Timet:

他害怕了:

​Inieci scrupulum homini.

我在这家伙的心里种下了不安的种子。

​O scelera! illud vide

噢,这些恶棍!瞧瞧这个,

​Ut in ipso articulo oppressit. Emtae mulieres

他竟然在最关键的时刻卡住了我。我已经买下了

230

​Complures; et item hinc alia quae porto Cyprum.

好几个女奴,还有其他从这里带往塞浦路斯的货物。

​Nisi eo ad mercatum venio, damnum maximum est.

如果我不能赶去那里的集市,损失可就太惨重了。

​Nunc si hoc omitto actum agam; ubi illinc rediero

现在如果我放弃这事,那就是徒劳无功。等我从那里回来,

​Nihil est; refrixerit res. "Nunc demum venis?

一切都完了,事情早就凉了。“你现在才来?

​Cur passus? ubi eras?" Ut sit satius perdere

为什么放任不管?你之前在哪儿?”与其现在在这里耽搁这么久,或者以后再去追讨,

235

​Quam aut hic nunc manere tam diu, aut tum persequi.

倒不如现在蒙受损失。

​Iamne enumerasti id quod ad te rediturum putes?

你已经算好你认为能拿回的利润了吗?

​Hocine illo dignum est? hocine incipere Aeschinum?

这配得上他吗?这是埃斯基努斯该干的事吗?

​Per oppressionem ut hanc mihi eripere postulet?

难道他想通过强权强行从我手里夺走她?

​Labascit. Unum hoc habeo: vide si satis placet:

他动摇了。我有一个提议,你看看是否满意:

240

​Potius quam venias in periculum, Sannio,

萨尼奥,与其冒着失去全部的危险,

​Servesne an perdas totum, dividuum face:5

不如把它们平分:

​Minas decem conradet alicunde.

他会从什么地方凑出十个米纳来。

​Hei mihi,

哎呀,可怜的我,

​Etiam de sorte nunc venio in dubium miser?

难道现在连本金都要打折扣了吗?

​Pudet nihil: omnes dentes labefecit mihi:

他真是一点不害臊:打得我满嘴牙齿都松了,

245

​Praeterea colaphis tuber est totum caput.

而且我整张头都被耳光揍得都是包。

​Etiam insuper defrudat? nusquam abeo.

难道在此之上还要克扣我吗?我哪儿也不去。

​Ut lubet.

随你便。

​Numquid vis quin abeam?

在我走之前,你还有什么要求吗?

​Immo hercle hoc quaeso, Syre;

别啊,凭着赫拉克勒斯起誓,我求你了,叙鲁斯;

​Ut ut haec sunt acta, potius quam lites sequar,

无论这些事已经怎么发生了,与其去打官司,

​Meum mihi reddatur; saltem quanti emta est, Syre.

还是把我的东西还给我吧;叙鲁斯,起码按买来的原价还。

250

​Scio te non usum antehac amicitia mea:

我知道你以前没受过我的恩惠:

​Memorem me dices esse et gratum.

但这次之后,你会说我是个知恩图报的人。

​Sedulo

我会尽力

​Faciam: sed Ctesiphonem video: laetus est

去办的。但我看到克特西丰了。他正为

​De amica.

他的情人感到高兴呢。

​Quid quod te oro?

我求你的事怎么样了?

​Paulisper mane.

稍等片刻。

​Abs quivis homine, cum est opus, beneficium accipere gaudeas:

在有需要的时候,从任何人那里得到恩惠都是令人高兴的:

255

​Verum enimvero id demum iuvat, si, quem aequum est facere, is bene facit.

但只有当那个本该施予恩惠的人做出了善行时,才真正令人欣慰。

​O frater frater, quid ego nunc te laudem? Satis certo scio;

噢,哥哥,哥哥,我现在该怎么赞美你呢?我心里非常清楚;

​Nunquam ita magnifice quicquam dicam id virtus quin superet tua.6

无论我把话说得多么天花乱坠,你的美德也总会超越我的言语。

​Itaque unam hanc rem me habere praeter alios praecipuam arbitror,

因此,我认为我拥有一件比其他人更为优越的特权,

语法注6 条
  1. 200tantidem emtam postulat sibi tradier

    tantidem 是价格属格,意为“(按其买入的)同等价格”。emtam(emere 的完成分词单数阴性宾格)指代省略的 mulierem,并作为古体现在时被动不定式 tradier(= tradi)的逻辑主语。

  2. 207Accipienda et mussitanda iniuria adolescentium est

    iniuria 是主语,accipienda... est 是带有动形容词(-ndus 尾缀)的义务表达。adolescentium 是主格属格(subjective genitive),译为“年轻人所施加的侮辱”。

  3. 219Ne non tibi istuc foeneraret

    ne non 引导接在表示担忧的动词 metuisti(你害怕)后面的名词从句,意为“(担心)不……”。foeneraret 是 foenero(产生利息、带来回报)的虚拟式未完成过去时。

  4. 222Quin quicquid possem mallem auferre potius in praesentia

    quin 接在前面的否定表达 non adeo astutus fui(我没那么狡猾)之后,起到了类似结果从句的作用,意为“以至于不愿……”。mallem 是 malo(更愿、宁愿)的虚拟式未完成过去时。

  5. 241Servesne an perdas totum, dividuum face

    Servesne an perdas 是一个二选一的虚拟式从句(选择性条件从句),意为“无论你是保全还是失去全部”。face 是命令式 fac(来自 facere)的古体形式。

  6. 257id virtus quin superet tua

    quin 接在否定的主句(Nunquam ita magnifice quicquam dicam)之后,引导虚拟式 superet,表示无论说得多么夸张,对哥哥美德的赞美都不可能不被其超越。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0134.phi006.humanitext-lat2:199-258