- 底本
- Terence. Publii Terentii Comoediae Sex. Parry, Edward St. John, editor. London: Whittaker and Co.; George Bell, 1857.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0134.phi005.humanitext-lat2:68-139
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
西拉劝导菲洛提丝不要信任男人。刚回国的菲洛提丝遇到了巴尔梅诺,巴尔梅诺在对方答应保密后透露,潘菲路斯在父亲逼迫下违心结婚,且至今未碰新娘。
Quin ita paret sese abs te ut blanditiis suis
相反,他正对你严加防范,好用他的甜言蜜语,
Quam minimo pretio suam voluptatem expleat.
以最低的代价来满足他自己的欲望。
Iliscine tu, amabo, non contra insidiabere?
我说好妹妹,难道你就不反过来对付他们吗?
Tamen pol eandem iniurium est esse omnibus.
可是凭波鲁克斯起誓,对所有人一概而论是不公道的。
Iniurium autem est ulcisci adversarios,
难道报复敌人,
Aut qua via te captent eadem ipsos capi?
或者用他们诱捕你的手段去诱捕他们自己,也是不公道的吗?
Eheu me miseram, cur non aut istaec mihi
哎呀,可怜的我啊!为什么我没有你的
Aetas et forma est, aut tibi haec sententia?
青春和美貌,或者你没有我这样的见识呢?
Senex si quaeret me, modo isse dicito
要是老头子找我,你就说我刚去
Ad portum, percontatum adventum Pamphili.
港口打听潘菲路斯的消息了。
Audin quid dicam Scirte? si quaeret me, uti
你听见我说什么了吗,斯基尔图斯?要是他找我,你就那时候
Tum dicas: si non quaeret, nullus dixeris;
说;要是不找,就什么也别说;
Alias ut uti possim causa hac integra.
好让我下次还能原封不动地用这个借口。
Sed videone ego Philotium? unde haec advenit?
不过,我看见的是菲洛提乌姆吗?她是从哪儿来的?
Philotis salve multum.
你好啊,菲洛提丝。
O salve Parmeno.
噢,你好,巴尔梅诺。
Salve mecastor Parmeno.
凭卡斯托尔起誓,你好,巴尔梅诺。
Et tu edepol Syra.
凭波鲁克斯起誓,你也一样,西拉。
Dic mihi, Philotis, ubi te oblectasti tam diu?
告诉我,菲洛提丝,你这么长时间都在哪里快活呢?
Minime equidem me oblectavi, quae cum milite
我可一点也不快活。我跟一个极其粗野的
Corinthum hinc simul profecta inhumanissimo:
军人一起从这里去了科林斯:
Biennium ibi perpetuum misera illum tuli.
可怜的我,在那里整整两年忍受着他。
Edepol te desiderium Athenarum arbitror,
凭波鲁克斯起誓,菲洛提乌姆,我想你一定经常渴望回到雅典,
Philotium, cepisse saepe, et te tuum
并且后悔
Consilium contemsisse.
自己的决定。
Non dici potest
简直说不出来
Quam cupida eram huc redeundi, abeundi a milite,
我是多么渴望回到这里,离开那个军人,
Vosque hic videndi, antiqua ut consuetudine
并且在这里见到你们,以便像以前那样,
Agitarem libere inter vos convivium;
能自由自在地在你们中间开怀痛饮;
Nam illi haud licebat nisi praefinito loqui
因为在那儿,除了他事先限定好、
Quae illi placerent.
能讨他喜欢的话以外,根本不准说话。
Haud opinor commode
我看那个军人给说话立规矩,
Finem statuisse orationi militem.
可真是太不近人情了。
Sed quid hoc negoti est modo quae narravit mihi
不过,刚才
Hic intus Bacchis? quod ego nunquam credidi
巴克科斯在里边跟我说的,那到底是桩什么事?我以前怎么也不相信,
Fore ut hac ille viva posset animum inducere
在那个女人活着的时候,他竟能狠下心来
Uxorem habere.
娶个妻子。
Habere autem?
娶妻?
Eho tu, an non habet?
哎呀你,难道他没娶吗?
Habet: sed firmae hae vereor ut1 sint nuptiae.
娶了。但我担心这桩婚事成不了气候。
Ita Di Deaeque faxint, si in rem est Bacchidis.
愿诸神都这么办,要是这对巴克科斯有利的话。
Sed qui istuc credam ita esse? dic mihi, Parmeno.
可是我怎么能相信会是这样呢?告诉我吧,巴尔梅诺。
Non est opus prolato: hoc percontarier
没必要传扬出去。别再打听
Desiste.
这个了。
Nempe ea causa, ut ne id fiat palam.
这肯定是为了不让事情公开吧。
Ita me Di amabunt, haud propterea te rogo
愿神明保佑我,我问你绝不是为了
Ut hoc proferam, sed ut tacita mecum gaudeam.
说出去,而只是为了自己私下里高兴高兴。
Nunquam dices tam commode ut tergum meum
你哪怕说出花来,我也决不会把我的皮肉
Tuam in fidem committam.2
寄托在你的信誉上。
Ah noli, Parmeno;
哎呀,别这样,巴尔梅诺;
Quasi tu non multo malis narrare hoc mihi
倒好像比起我想知道我所打听的事来,
Quam ego quae percontor scire.
你不是更想把这事讲给我听似的。
Vera haec praedicat;
她说得倒是不假;
Et illud mihi vitium est maximum. Si mihi fidem
而这正是我最大的毛病。要是你向我保证
Das te tacituram, dicam.
你会保密,我就告诉你。
Ad ingenium redis.
你总算恢复本性了。
Fidem do: loquere.
我保证。说吧。
Ausculta.
仔细听着。
Istic sum.
我听着呢。
Hanc Bacchidem
潘菲路斯
Amabat ut quum maxime tum Pamphilus
深爱着这个巴克科斯,正爱得难解难分的时候,
Quum pater uxorem ut ducat orare occipit:
他父亲开始哀求他娶个妻子:
Et haec communia omnium quae sunt patrum,
他还说了所有做父亲的都会说的那些陈词滥调:
Sese senem esse, dicere, illum autem unicum;
说自己已经老了,而他就这么一个独子;
Praesidium velle se senectuti suae.
他希望给自己的晚年找个依靠。
Ille primo se negare: sed postquam acrius
他起初也是拒绝的;但后来父亲
Pater instat, fecit animi ut incertus foret
逼得紧了,便使他心里举棋不定,
Pudorine anne amori obsequeretur magis.
不知是更该顺从面子还是更该顺从爱情。
Tundendo atque odio denique effecit senex:
老头子又是唠叨又是招人嫌,最后终于得逞了:
Despondit ei gnatam huius vicini proximi.
他把最邻近的一家邻居的女儿许配给了他。
Usque illud visum est Pamphilo neutiquam grave,
在此之前,潘菲路斯还一点都不觉得难受,
Donec iam in ipsis nuptiis, postquam videt
直到举行婚礼的当口,他看到一切都
Paratas, nec moram ullam quin ducat dari,
准备就绪,再无拖延的余地、必须把人娶过来时,
Ibi demum ita aegre tulit ut ipsam Bacchidem,
他这才痛苦万分,我相信,要是巴克科斯本人
Si adesset, credo ibi eius commiseresceret.3
在场的话,也一定会同情他的。
Ubicumque datum erat spatium solitudinis,
只要有独处的时间,
Ut colloqui mecum una posset; "Parmeno,
能让我俩单独说话时,他就会说:“巴尔梅诺,
Perii: quid ego egi? in quod me conieci malum?
我完了!我做了些什么呀?我把我扔进了什么样的深渊里啊?
Non potero hoc ferre, Parmeno: perii miser."
我无法忍受这事,巴尔梅诺。可怜的我完了。”
At te Di Deaeque perduint cum isto odio Lache.
愿诸神把那个招人怨的拉克斯给毁了!
Ut ad pauca redeam, uxorem deducit domum.
长话短说,他把妻子娶回了家。
Nocte illa prima virginem non attigit;
新婚第一夜,他没有碰那个姑娘;
Quae consecuta est nox eam, nihilo magis.
接下来的第二夜,也是如此。
Quid ais? cum virgine una adolescens cubuerit
你说什么?一个年轻人和姑娘躺在一起,
Plus potus, illa se abstinere ut potuerit?
而且喝了不少酒,居然能克制住自己不碰她?
- 101vereor ut
vereor ut 表示担心某事“不会”发生(而 vereor ne 表示担心某事“会”发生)。此处意为“我担心这桩婚事不能长久”。
- 108tergum meum / Tuam in fidem committam
奴隶巴尔梅诺用“把我的后背(指挨鞭子的惩罚)托付给你的信用”这一比喻,来表达泄露秘密后可能面临的肉体惩罚风险。
- 129eius commiseresceret
无人称动词 commiserescit(同情)的句法结构。感到同情的主体用宾格表示(此处为前面的 ipsam Bacchidem),同情的对象用属格表示(eius,即指潘菲路斯)。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(5 处,最近 2026-09-22)
- 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
- 2026-09-21 AI校阅 — 原文 4 处
