- 底本
- Terence. Publii Terentii Comoediae Sex. Parry, Edward St. John, editor. London: Whittaker and Co.; George Bell, 1857.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0134.phi004.humanitext-lat2:933c-1001
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
波尔米奥以揭发克雷梅斯在雷姆诺斯岛的双重婚姻和私生女为要挟扭转了局势,并不顾老人们的拼命阻止,最终叫出了克雷梅斯的妻子娜乌西斯特拉塔。
Ut filius
“让你的儿子
Cum illa habitet apud te; hoc vestrum consilium fuit.
和她一起住在你家里;这就是你们的计划。”
Quaeso, quid narras?
德米波:“求求你,你在说什么呢?”
Quin tu mihi argentum cedo.
“你还是把钱交还给我吧。”
Immo vero uxorem tu cedo.
福尔米奥:“不,相反,你倒要把妻子交出来。”
In ius ambula.
德米波:“到法庭去。”
In ius? enimvero si porro esse odiosi pergitis—
福尔米奥:“去法庭?但如果你们真的继续这样纠缠不休——”
Quid facies?
德米波:“你想干什么?”
Egone? Vos me indotatis modo
福尔米奥:“我吗?你们或许以为我只
Patrocinari fortasse arbitramini:
庇护没有嫁妆的女人:
Etiam dotatis soleo.
有嫁妆的女人,我也常常保护。”
Quid id nostra?1
克雷梅斯:“那和我们有什么关系?”
Nihil.
福尔米奥:“没什么。”
Hic quandam noram cuius vir uxorem —
“我在这里认识一个女人,她的丈夫——”
Hem.
克雷梅斯:“呃!”
Quid est?
德米波:“怎么了?”
Lemni habuit aliam:—
福尔米奥:“在雷姆诺斯岛另有一个妻子:——”
Nullus sum.
克雷梅斯:“我完蛋了。”
ex qua filiam
福尔米奥:“并与她
Suscepit; et eam clam educat.
生了一个女儿;现在正暗中抚养着她。”
Sepultus sum.
克雷梅斯:“我已经被埋葬了。”
Haec adeo ego illi iam denarrabo.
福尔米奥:“我现在就把这一切一五一十地告诉那位夫人。”
Obsecro,
克雷梅斯:“求求你,
Ne facias.
千万别这么做。”
Oh, tune is eras? Ut ludos facit.
福尔米奥:“噢,原来那个人就是你?他可真是逗乐啊。”
Missum te facimus.
德米波:“我们放你走。”
Fabulae.
福尔米奥:“胡说八道。”
Quid vis tibi?
德米波:“你到底想要什么?”
Argentum quod habes condonamus te.2
“你手里的那笔钱,我们就送给你了。”
Audio.
福尔米奥:“听到了。”
Quid vos, malum, ergo me sic ludificamini,
“那么,究竟为什么你们要用你们那孩子气的想法,
Inepti, vestra puerili sententia?
像这样愚弄我呢,笨蛋们?”
"Nolo, volo: volo, nolo rursum: cedo, cape.
“‘我不要,我要;我要,我又不要了;拿来,拿走。’”
Quod dictum, indictum est: quod modo erat ratum, irritum est."
“‘说过的话等于没说;刚才决定的事情作废。’’”
Quo pacto aut unde haec hic rescivit?
克雷梅斯:“这家伙是怎么或者从哪里知道这些事的?”
Nescio;
德米波:“不知道;
Nisi me dixisse nemini id certo scio.
除了一点,我确信自己没有告诉过任何人。”
Monstri, ita me Di ament, simile.
克雷梅斯:“愿神明保佑我,这简直就像个怪物般不可思议。”
Inieci scrupulum.
福尔米奥:“我给他心里塞了个疙瘩。”
Hem.
克雷梅斯:“呃。”
Hicine ut3 a nobis hoc tantum argenti auferat,
德米波:“这家伙竟能从我们这里拿走这么多钱,
Tam aperte irridens? Emori hercle satius est.
还如此公然嘲笑我们?凭赫拉克勒斯起誓,死也比这强。”
Animo virili praesentique ut sis para:
“准备好拿出男子汉般沉着的心态来:”
Vides tuum peccatum esse clatum foras;
“你看到你的过错已经被张扬出去了;”
Neque iam id celare posse te uxorem tuam.
“而且你再也无法向你的妻子隐瞒了。”
Nunc quod ipsa ex aliis auditura sit, Chreme,
“克雷梅斯,既然她迟早要从别人那里听到这件事,
Id nosmet ipsos indicare placabilius est.
不如我们自己说出来更容易得到宽恕。”
Tum hunc impuratum poterimus nostro modo
“到那时候,我们就能用我们自己的方式
Ulcisci.
惩罚这个卑鄙小人了。”
Atat, nisi inihi prospicio, haereo.
福尔米奥:“哎呀,要是我不为自己留神,可就要陷入绝境了。”
Hi gladiatorio animo ad me affectant viam.
“这些家伙正带着剑客般拼命的劲头朝我逼近。”
At vereor ut placari possit.
克雷梅斯:“但我担心她无法被平息怒火。”
Bono animo es.
德米波:“放心吧。”
Ego redigam vos in gratiam, hoc fretus, Chreme,
“克雷梅斯,我一定会让你们重归于好,凭仗着这一点:
Quum e medio excessit unde haec suscepta est tibi.
那个与你生下这女儿的人已经不在人世了。”
Itane agitis mecum? Satis astute aggredimini.
福尔米奥:“你们就打算这么对付我吗?你们上阵得倒是挺狡猾的。”
Non hercle ex re istius me instigasti, Demipho.
“德米波,凭赫拉克勒斯起誓,你把我逼到这一步,绝对对那家伙没有好处。”
Ain tu? Ubi quae libitum fuerit peregre feceris,
“你是说真的?当你在国外寻欢作乐,
Neque huius sis veritus feminae primariae,
毫不尊重这位高贵的夫人,
Quin novo modo ei faceres contumeliam,
反而用前所未有的方式羞辱她之后,
Venias4 mihi precibus lautum peccatum tuum?
你居然还跑来找我,想用祈求来洗刷你的罪过?”
Hisce ego illlam dictis ita tibi incensam dabo5
“用这些话,我会让她对你怒火中烧,
Ut ne restinguas lacrimis si exstillaveris.
哪怕你哭出漫天泪水也无法平息。”
Malum quod isti Di Deaeque omnes duiut.
德米波:“愿所有的男神和女神都降灾祸给那个家伙。”
Tantane affectum quenquam esse hominem audacia?
“居然有人能无耻到这种地步!”
Non hoc publicitus scelus hinc deportarier
“难道不该用公权力把这个恶棍从这里
In solas terras?
放逐到荒无人烟的地方去吗?”
In id redactus sum loci
克雷梅斯:“我已经被逼到了这种地步,
Ut quid agam cum illo nesciam prorsum.
以至于完全不知道该拿他怎么办。”
Ego scio:
德米波:“我知道:”
In ius eamus.
“我们去法庭。”
In ius? huc, si quid libet.
福尔米奥:“去法庭?如果你乐意,到这儿来吧。”
Assequere ac retine, dum ego huc servos evoco.
德米波:“跟上他,拽住他,我去把这儿的奴隶叫出来。”
Enim solus nequeo: accurre huc.
克雷梅斯:“可我一个人办不到!快跑过来!”
Una iniuria est
福尔米奥:“你身上有一桩诉讼,
Tecum.
与你。”
Lege agito ergo.
德米波:“那你就依法起诉吧。”
Altera est tecum, Chreme.
福尔米奥:“还有一桩在你身上,克雷梅斯。”
Rape hunc.
德米波:“抓住他。”
Itane agitis? enimvero voce est opus.
福尔米奥:“你们就这么干?那我真得大声喊了。”
Nausistrata, exi.
“娜乌西斯特拉塔,出来!”
Os opprime.
德米波:“捂住他的嘴。”
Impurum vide,
“看看这个无赖
Quantum valet.
有多大劲。”
Nausistrata, inquam.
福尔米奥:“娜乌西斯特拉塔,我叫你呢!”
Non taces?
克雷梅斯:“你还不闭嘴?”
Taceam?
福尔米奥:“让我闭嘴?”
Nisi sequitur, pugnos in ventrem ingere.
德米波:“如果他不跟着走,就往他肚子上揍几拳。”
Vel oculum exclude: est ubi vos ulciscar probe.
福尔米奥:“就算把眼珠子抠出来也行;我有地方能好好报复你们。”
Quis nominat me?
娜乌西斯特拉塔:“谁在叫我?”
Hem.
克雷梅斯:“呃。”
Quid istuc turbae est, obsecro,
娜乌西斯特拉塔:“这是怎么回事,这一团乱,
Mi vir?
请问,我的丈夫?”
Ehem, quid nunc obstipuisti?
福尔米奥:“哈,怎么现在发愣了?”
Quis hic homo est?
娜乌西斯特拉塔:“这个人是谁?”
Non mihi respondes?
“你不回答我吗?”
Hicine ut tibi respondeat,
福尔米奥:“这家伙怎么可能回答你,
Qui hercle ubi sit nescit?
凭赫拉克勒斯起誓,他连自己在哪儿都不知道?”
Cave isti quicquam creduas.
克雷梅斯:“千万别信他的鬼话。”
Abi, tange: si non totus friget, me enica.
福尔米奥:“走过去摸摸他:如果他不是全身冰凉,你就把我宰了。”
Nihil est.
克雷梅斯:“没什么事。”
Quid ergo est? quid istic narrat?
娜乌西斯特拉塔:“那到底是什么事?那个人在说什么?”
Iam scies:
福尔米奥:“你马上就会知道的:
Ausculta.
听着。”
Pergin credere?
克雷梅斯:“你还要信他?”
Quid ego, obsecro,
娜乌西斯特拉塔:“请问,
Huic credam qui nihil dixit?
他什么都没说,我能信他什么?”
Delirat miser
克雷梅斯:“这个可怜虫是吓疯了
Timore.
在说胡话。”
Non pol temere est quod tu tam times.
娜乌西斯特拉塔:“凭波鲁克斯起誓,你怕成这样绝对事出有因。”
Ego timeo?
克雷梅斯:“我害怕?”
Recte sane: quando nihil times,
福尔米奥:“一点没错:既然你什么都不怕,
Et hoc nihil est quod ego dico, tu narra.
而我说的又是不值一提的事,那就由你来说吧。”
Scelus!
德米波:“恶棍!”
Tibi narret?
克雷梅斯:“向你说明?”
- 940bnostra
省略了动词 refert(或 interest)。nostra 是物主代词的第一人称复数阴性单数夺格,与 refert 连用表示“对我们”、“与我们有关”。quid id nostra [refert]? 意为“那和我们有什么关系?”。
- 947condonamus te
动词 condonare(赠予、免除)在古典拉丁语中通常要求人作与格、物作宾格(aliquid alicui condonare)。此处展现了古拉丁语的用法,使用了双宾格(双对格):人 te(对格)和物 quod habes(关系从句所指代的对象)。
- 955Hicine ut
疑问助词 -ne 与 ut 及虚拟式(auferat)连用,用于独立句中表示愤慨、难以置信或强烈的反问(“难道这家伙竟能夺走……?”)。
- 970Ubi ... venias
这个长反问句的骨架由主句动词 venias(现在虚拟式,用于表示谴责或难以置信的独立疑问句,“你竟然跑来……?”)以及修饰它的从句 Ubi ... feceris(完成虚拟式,表示时间或条件,“当你在国外做了……”)和 neque ... sis veritus(完成虚拟式,“且不敬畏……”)构成。后者还进一步接有 quin ... faceres(虚拟式,表示“甚至用前所未有的方式羞辱她”)。
- 974incensam dabo
动词 dare 与过去被动分词(阴性单数 incensam)连用的结构,比起单纯的将来时 incendam(我将激怒),更能强调动作的彻底完成或最终造成的结果状态。这是早期拉丁语及喜剧口语中特有的迂回表达法。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(3 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
