← 泰伦提乌斯

福尔米奥

§1001b-1055c

克雷梅斯重婚的暴露与大团圆

波尔米奥向娜乌西斯特拉塔揭露了克雷梅斯重婚的事实,后者严厉斥责丈夫,并决定将一切交由儿子派德里亚决定,最后邀请波尔米奥共进晚餐,全剧落幕。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1001b

​Eho tu, factum est abs te sedulo

福尔米奥:“嘿,你确实很卖力地

​Pro fratre.

为你的兄弟操持了。”

​Mi vir, non mihi narras?

娜乌西斯特拉塔:“我的丈夫,你不向我说明吗?”

​At—

克雷梅斯:“但是——”

​Quid, "at?"

娜乌西斯特拉塔:“‘但是’什么?”

​Non opus est dicto.

克雷梅斯:“没有必要说。”

​Tibi quidem: at scito huic opus est.

福尔米奥:“对你来说确实如此;但你要知道,对她来说很有必要。”

​In Lemno—

“在雷姆诺斯岛——”

​Hem, quid ais?

克雷梅斯:“呃,你在说什么?”

​Non taces?

德米波:“你不闭嘴吗?”

​clam te—

福尔米奥:“背着你——”

​Hei mihi.

克雷梅斯:“我真惨啊。”

1005

​Uxorem duxit.

福尔米奥:“他娶了一个妻子。”

​Mi homo, Di melius duint.

娜乌西斯特拉塔:“我的夫君,愿神明降下更好的安排(这不可能)。”

​Sic factum est.

福尔米奥:“事实就是如此。”

​Perii misera.

娜乌西斯特拉塔:“可怜的我完蛋了。”

​Et inde filiam

福尔米奥:“并且和她

​Suscepit iam unam, dum tu dormis.

生了一个女儿,就在你蒙在鼓里的时候。”

​Quid agimus?

克雷梅斯:“我们怎么办?”

​Pro Di immortales, facinus indignum, et malum.

娜乌西斯特拉塔:“天哪,不朽的神啊,真是卑劣而邪恶的行径!”

​Hoc actum est.

福尔米奥:“这事已经成了。”

​An quicquam hodie est factum indignius?

娜乌西斯特拉塔:“今天难道还有比这更卑劣的事吗?”

1010

​Qui mihi ubi ad uxores ventum est tum fiunt senes.

“这些男人,一回到妻子身边就变成了老头子。”

​Demipho, te appello; nam me cum hoc ipso distaedet loqui.

“德米波,我呼唤你;因为我讨厌和这家伙说话。”

​Haecine erant itiones crebrae, et mansiones diutinae

“这就是那些频繁的出行和长期的逗留吗,

​Lemni? haecine erat ea quae nostros fructus minuebat vilitas?

在雷姆诺斯岛?这就是那个减少了我们收益的所谓物价低廉吗?”

​Ego, Nausistrata, esse in hac re culpam meritam non nego;

德米波:“娜乌西斯特拉塔,我不否定在这件事上他确实有错;”

1015

​Sed ea quin sit ignoscenda.1

“但那并不是不可原谅的。”

​Verba fiunt mortuo.

福尔米奥:“这是对死人说话(白费口舌)。”

​Nam neque negligentia tua, neque odio id fecit tuo.

德米波:“因为他做这件事,既不是因为轻视你,也不是因为怨恨你。”

​Vinolentus fere abhinc annos quindecim mulierculam

“大约十五年前,他喝醉了酒,强占了一个年轻的

​Eam compressit, unde haec nata est: neque postilla unquam attigit.

贫苦女子,从而生下了这个女孩;此后他再也没有碰过她。”

​Ea mortem obiit, e medio abiit, qui fuit in re hac serupulus.2

“她已经去世了,离开了人世,这也是这件事中唯一的障碍。”

1020

​Quamobrem te oro, ut alia facta tua sunt, aequo animo hoc feras.

“因此我请求你,正如你的其他宽厚行为一样,能平心静气地对待这件事。”

​Quid ego aequo animo? Cupio misera in hac re iam defungier.

娜乌西斯特拉塔:“我怎么可能平心静气?可怜的我,现在只想从这件事情中解脱出来。”

​Sed quid sperem? aetate porro minus peccaturum putem?

“但我还能指望什么?难道我要认为他年纪再大一点就不会犯错了吗?”

​Iam tum erat senex, senectus si verecundos facit.

“如果年老能让人懂得害羞,他那时候就已经是个老头子了。”

​An mea forma atque aetas nunc magis expetenda est, Demipho?

“德米波,难道我现在的美貌和年龄更值得他追求吗?”

1025

​Quid mihi nunc affers quamobrem exspectem aut sperem porro non fore?

“你现在凭什么向我保证,或者让我指望以后不会再发生这种事?”

​Exsequias Chremeti quibus est commodum ire3 hem tempus est.

福尔米奥:“各位想去参加克雷梅斯葬礼的方便之士,哎呀,时间到了。”

​Sic dabo: age nunc, age, Phormionem qui volet lacessito.

“我会这样报复他们。来吧,现在来吧,谁想挑战波尔米奥就挑战吧。”

​Faxo tali eum mactatum4 atque hic est infortunio.

“我会让他遭到像这家伙一样的厄运。”

​Redeat sane in gratiam: iam supplici satis est mihi:

“让他重归于好吧;现在对我来说报复已经足够了;”

1030

​Habet haec ei quod dum vivat usque ad aurem ogganniat.

“这位夫人已经有了可以在他耳边唠叨一辈子的把柄了。”

​At meo merito, credo: quid ego nunc commemorem, Demipho,

娜乌西斯特拉塔:“但这难道是我应得的吗?德米波,我现在何必提起,

​Singulatim qualis ego in hunc fuerim?

一件件地,我是如何对待这个人的?”

​Novi aeque omnia

德米波:“我知道所有这一切,和你

​Tecum.

一样清楚。”

​Meritone hoc meo videtur factum?

娜乌西斯特拉塔:“难道这看起来是我应得的下场吗?”

​Minime gentium;

德米波:“绝非如此;”

​Verum, quando iam accusando fieri infectum non potest,

“但是,既然现在责备也无法挽回,”

1035

​Ignosce: orat; confitetur; purgat: quid vis amplius?

“就原谅他吧:他请求,他承认,他洗刷自己;你还要怎样?”

​Enimvero prius quam haec dat veniam, mihi prospiciam et Phaedriae.

福尔米奥:“不过在她说原谅之前,我得为自己和派德里亚留条后路。”

​Heus, Nausistrata, prius quam huic respondes temere, audi.

“嘿,娜乌西斯特拉塔,在你鲁莽地回答他之前,听我说。”

​Quid est?

娜乌西斯特拉塔:“什么事?”

​Ego minas triginta per fallaciam ab illo abstuli;

福尔米奥:“我用计谋从他那里骗走了三十米纳;”

​Eas dedi tuo gnato; is pro sua amica lenoni dedit.

“我把钱给了你的儿子;他为了他的女友把钱给了老鸨。”

1040

​Hem, quid ais?

克雷梅斯:“呃,你在说什么?”

​Adeone hoc indignum tibi videtur, filius

福尔米奥:“这难道对你来说显得如此卑劣吗,你的儿子

​Homo adolescens si habet unam amicam, tu uxores duas?

一个年轻人如果只有一个女友,而你却有两个妻子?”

​Nihil pudere! Quo ore illum obiurgabis? responde mihi.

“真是不要脸!你用什么嘴脸去责备他?回答我。”

​Faciet ut voles.

德米波:“他会按你的意愿去办的。”

​Immo, ut meam iam scias sententiam,

娜乌西斯特拉塔:“不,为了让你现在知道我的决定,

​Neque ego ignosco neque promitto quicquam; neque respondeo,

我既不原谅,也不承诺任何事,更不作回答,

1045

​Prius quam gnatum video: eius iudicio permitto omnia;

直到我见到我的儿子。我将一切交由他的判断;”

​Quod is iubebit, faciam.

“他命令什么,我就做什么。”

​Mulier sapiens es, Nausistrata.

福尔米奥:“你是个聪明的女人,娜乌西斯特拉塔。”

​Satin tibi est?

娜乌西斯特拉塔:“这对你足够了吗?”

​Immo vero pulchre discedo et probe,

福尔米奥:“不,相反,我走得很体面,很顺利,

​Et praeter spem.

而且超出了预期。”

​Tu tuum nomen dic quod est.

娜乌西斯特拉塔:“你,说出你的名字是什么。”

​Mihin? Phormio:

福尔米奥:“我吗?波尔米奥;

​Vestrae familiae hercle amicus, et tuo summus Phaedriae.

凭赫拉克勒斯起誓,我是你们家的朋友,也是你那派德里亚最好的朋友。”

1050

​Phormio, at ego ecastor posthac tibi quod potero et quae voles

娜乌西斯特拉塔:“波尔米奥,凭卡斯托尔起誓,今后只要我能做到的,只要你想要的,

​Faciamque et dicam.

我都会为你做,也为你说话。”

​Benigne dicis.

福尔米奥:“您真慷慨。”

​Pol meritum est tuum.

娜乌西斯特拉塔:“凭波鲁克斯起誓,这是你应得的。”

​Vin primum hodie facere quod ego gaudeam, Nausistrata,

福尔米奥:“娜乌西斯特拉塔,你今天愿不愿意先做一件让我高兴、

​Et quod tuo viro oculi doleant?

又让你丈夫眼睛刺痛(嫉妒)的事?”

​Cupio.

娜乌西斯特拉塔:“我很想做。”

​Me ad coenam voca.

福尔米奥:“请我吃晚饭吧。”

​Pol vero voco.

娜乌西斯特拉塔:“凭波鲁克斯起誓,我真请你。”

​Eamus intro hinc.

德米波:“让我们从这儿进屋去吧。”

​Fiat: sed ubi est Phaedria,

娜乌西斯特拉塔:“好办。但是派德里亚在哪儿呢,

1055

​Iudex noster?

我们的裁判官?”

​Iam hic faxo aderit.5

福尔米奥:“我会让他马上到这里来。”

​Vos valete et plaudite.

“祝大家安好,请鼓掌吧!”

语法注5 条
  1. 1015Sed ea quin sit ignoscenda

    承接前句的否定句(不否定他有错),通过带有虚拟式 sit 的 quin 从句表达双重否定,意为“那并不是不可原谅的”(即应当原谅)。

  2. 1019qui fuit in re hac serupulus

    关系代名词 qui 的先行词是前句中“该女子已经去世并离开人世”的这一事实。scrupulus(文本中拼写为 serupulus)意为“障碍”或“顾虑之源”,此处作为补充说明的关系从句,意为“这本是此事中的顾虑所在(但现已消除)”。

  3. 1026Exsequias Chremeti quibus est commodum ire

    这是动词 ire 连用表示方向的宾格 exsequias(意为“去参加葬礼”)的句式,并加上与格 Chremeti(“为了克雷梅斯”)。这是波尔米奥的讽刺性发言,暗指克雷梅斯在社会和家庭意义上已经“死亡”。

  4. 1028Faxo tali eum mactatum

    表示确信和保证的 faxo(古体将来时或虚拟式形式,表示“我必使之……”)支配了一个带宾格的动词不定式结构,在 mactatum 之后省略了 esse 或 iri。tali... atque 意为“与……相同的”,与后面的 atque hic est [infortunio](如这家伙现在所遭遇的不幸)相呼应。

  5. 1055bfaxo aderit

    作为插入语或主句的 faxo(意为“我保证/我会让……”)直接支配直陈式将来时的 aderit(“他将出现”),不带连接词。这种并列结构在早期拉丁语喜剧中十分常见。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0134.phi004.humanitext-lat2:1001b-1055c