- 底本
- Terence. Publii Terentii Comoediae Sex. Parry, Edward St. John, editor. London: Whittaker and Co.; George Bell, 1857.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0134.phi004.humanitext-lat2:1001b-1055c
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
波尔米奥向娜乌西斯特拉塔揭露了克雷梅斯重婚的事实,后者严厉斥责丈夫,并决定将一切交由儿子派德里亚决定,最后邀请波尔米奥共进晚餐,全剧落幕。
Eho tu, factum est abs te sedulo
福尔米奥:“嘿,你确实很卖力地
Pro fratre.
为你的兄弟操持了。”
Mi vir, non mihi narras?
娜乌西斯特拉塔:“我的丈夫,你不向我说明吗?”
At—
克雷梅斯:“但是——”
Quid, "at?"
娜乌西斯特拉塔:“‘但是’什么?”
Non opus est dicto.
克雷梅斯:“没有必要说。”
Tibi quidem: at scito huic opus est.
福尔米奥:“对你来说确实如此;但你要知道,对她来说很有必要。”
In Lemno—
“在雷姆诺斯岛——”
Hem, quid ais?
克雷梅斯:“呃,你在说什么?”
Non taces?
德米波:“你不闭嘴吗?”
clam te—
福尔米奥:“背着你——”
Hei mihi.
克雷梅斯:“我真惨啊。”
Uxorem duxit.
福尔米奥:“他娶了一个妻子。”
Mi homo, Di melius duint.
娜乌西斯特拉塔:“我的夫君,愿神明降下更好的安排(这不可能)。”
Sic factum est.
福尔米奥:“事实就是如此。”
Perii misera.
娜乌西斯特拉塔:“可怜的我完蛋了。”
Et inde filiam
福尔米奥:“并且和她
Suscepit iam unam, dum tu dormis.
生了一个女儿,就在你蒙在鼓里的时候。”
Quid agimus?
克雷梅斯:“我们怎么办?”
Pro Di immortales, facinus indignum, et malum.
娜乌西斯特拉塔:“天哪,不朽的神啊,真是卑劣而邪恶的行径!”
Hoc actum est.
福尔米奥:“这事已经成了。”
An quicquam hodie est factum indignius?
娜乌西斯特拉塔:“今天难道还有比这更卑劣的事吗?”
Qui mihi ubi ad uxores ventum est tum fiunt senes.
“这些男人,一回到妻子身边就变成了老头子。”
Demipho, te appello; nam me cum hoc ipso distaedet loqui.
“德米波,我呼唤你;因为我讨厌和这家伙说话。”
Haecine erant itiones crebrae, et mansiones diutinae
“这就是那些频繁的出行和长期的逗留吗,
Lemni? haecine erat ea quae nostros fructus minuebat vilitas?
在雷姆诺斯岛?这就是那个减少了我们收益的所谓物价低廉吗?”
Ego, Nausistrata, esse in hac re culpam meritam non nego;
德米波:“娜乌西斯特拉塔,我不否定在这件事上他确实有错;”
Sed ea quin sit ignoscenda.1
“但那并不是不可原谅的。”
Verba fiunt mortuo.
福尔米奥:“这是对死人说话(白费口舌)。”
Nam neque negligentia tua, neque odio id fecit tuo.
德米波:“因为他做这件事,既不是因为轻视你,也不是因为怨恨你。”
Vinolentus fere abhinc annos quindecim mulierculam
“大约十五年前,他喝醉了酒,强占了一个年轻的
Eam compressit, unde haec nata est: neque postilla unquam attigit.
贫苦女子,从而生下了这个女孩;此后他再也没有碰过她。”
Ea mortem obiit, e medio abiit, qui fuit in re hac serupulus.2
“她已经去世了,离开了人世,这也是这件事中唯一的障碍。”
Quamobrem te oro, ut alia facta tua sunt, aequo animo hoc feras.
“因此我请求你,正如你的其他宽厚行为一样,能平心静气地对待这件事。”
Quid ego aequo animo? Cupio misera in hac re iam defungier.
娜乌西斯特拉塔:“我怎么可能平心静气?可怜的我,现在只想从这件事情中解脱出来。”
Sed quid sperem? aetate porro minus peccaturum putem?
“但我还能指望什么?难道我要认为他年纪再大一点就不会犯错了吗?”
Iam tum erat senex, senectus si verecundos facit.
“如果年老能让人懂得害羞,他那时候就已经是个老头子了。”
An mea forma atque aetas nunc magis expetenda est, Demipho?
“德米波,难道我现在的美貌和年龄更值得他追求吗?”
Quid mihi nunc affers quamobrem exspectem aut sperem porro non fore?
“你现在凭什么向我保证,或者让我指望以后不会再发生这种事?”
Exsequias Chremeti quibus est commodum ire3 hem tempus est.
福尔米奥:“各位想去参加克雷梅斯葬礼的方便之士,哎呀,时间到了。”
Sic dabo: age nunc, age, Phormionem qui volet lacessito.
“我会这样报复他们。来吧,现在来吧,谁想挑战波尔米奥就挑战吧。”
Faxo tali eum mactatum4 atque hic est infortunio.
“我会让他遭到像这家伙一样的厄运。”
Redeat sane in gratiam: iam supplici satis est mihi:
“让他重归于好吧;现在对我来说报复已经足够了;”
Habet haec ei quod dum vivat usque ad aurem ogganniat.
“这位夫人已经有了可以在他耳边唠叨一辈子的把柄了。”
At meo merito, credo: quid ego nunc commemorem, Demipho,
娜乌西斯特拉塔:“但这难道是我应得的吗?德米波,我现在何必提起,
Singulatim qualis ego in hunc fuerim?
一件件地,我是如何对待这个人的?”
Novi aeque omnia
德米波:“我知道所有这一切,和你
Tecum.
一样清楚。”
Meritone hoc meo videtur factum?
娜乌西斯特拉塔:“难道这看起来是我应得的下场吗?”
Minime gentium;
德米波:“绝非如此;”
Verum, quando iam accusando fieri infectum non potest,
“但是,既然现在责备也无法挽回,”
Ignosce: orat; confitetur; purgat: quid vis amplius?
“就原谅他吧:他请求,他承认,他洗刷自己;你还要怎样?”
Enimvero prius quam haec dat veniam, mihi prospiciam et Phaedriae.
福尔米奥:“不过在她说原谅之前,我得为自己和派德里亚留条后路。”
Heus, Nausistrata, prius quam huic respondes temere, audi.
“嘿,娜乌西斯特拉塔,在你鲁莽地回答他之前,听我说。”
Quid est?
娜乌西斯特拉塔:“什么事?”
Ego minas triginta per fallaciam ab illo abstuli;
福尔米奥:“我用计谋从他那里骗走了三十米纳;”
Eas dedi tuo gnato; is pro sua amica lenoni dedit.
“我把钱给了你的儿子;他为了他的女友把钱给了老鸨。”
Hem, quid ais?
克雷梅斯:“呃,你在说什么?”
Adeone hoc indignum tibi videtur, filius
福尔米奥:“这难道对你来说显得如此卑劣吗,你的儿子
Homo adolescens si habet unam amicam, tu uxores duas?
一个年轻人如果只有一个女友,而你却有两个妻子?”
Nihil pudere! Quo ore illum obiurgabis? responde mihi.
“真是不要脸!你用什么嘴脸去责备他?回答我。”
Faciet ut voles.
德米波:“他会按你的意愿去办的。”
Immo, ut meam iam scias sententiam,
娜乌西斯特拉塔:“不,为了让你现在知道我的决定,
Neque ego ignosco neque promitto quicquam; neque respondeo,
我既不原谅,也不承诺任何事,更不作回答,
Prius quam gnatum video: eius iudicio permitto omnia;
直到我见到我的儿子。我将一切交由他的判断;”
Quod is iubebit, faciam.
“他命令什么,我就做什么。”
Mulier sapiens es, Nausistrata.
福尔米奥:“你是个聪明的女人,娜乌西斯特拉塔。”
Satin tibi est?
娜乌西斯特拉塔:“这对你足够了吗?”
Immo vero pulchre discedo et probe,
福尔米奥:“不,相反,我走得很体面,很顺利,
Et praeter spem.
而且超出了预期。”
Tu tuum nomen dic quod est.
娜乌西斯特拉塔:“你,说出你的名字是什么。”
Mihin? Phormio:
福尔米奥:“我吗?波尔米奥;
Vestrae familiae hercle amicus, et tuo summus Phaedriae.
凭赫拉克勒斯起誓,我是你们家的朋友,也是你那派德里亚最好的朋友。”
Phormio, at ego ecastor posthac tibi quod potero et quae voles
娜乌西斯特拉塔:“波尔米奥,凭卡斯托尔起誓,今后只要我能做到的,只要你想要的,
Faciamque et dicam.
我都会为你做,也为你说话。”
Benigne dicis.
福尔米奥:“您真慷慨。”
Pol meritum est tuum.
娜乌西斯特拉塔:“凭波鲁克斯起誓,这是你应得的。”
Vin primum hodie facere quod ego gaudeam, Nausistrata,
福尔米奥:“娜乌西斯特拉塔,你今天愿不愿意先做一件让我高兴、
Et quod tuo viro oculi doleant?
又让你丈夫眼睛刺痛(嫉妒)的事?”
Cupio.
娜乌西斯特拉塔:“我很想做。”
Me ad coenam voca.
福尔米奥:“请我吃晚饭吧。”
Pol vero voco.
娜乌西斯特拉塔:“凭波鲁克斯起誓,我真请你。”
Eamus intro hinc.
德米波:“让我们从这儿进屋去吧。”
Fiat: sed ubi est Phaedria,
娜乌西斯特拉塔:“好办。但是派德里亚在哪儿呢,
Iudex noster?
我们的裁判官?”
Iam hic faxo aderit.5
福尔米奥:“我会让他马上到这里来。”
Vos valete et plaudite.
“祝大家安好,请鼓掌吧!”
- 1015Sed ea quin sit ignoscenda
承接前句的否定句(不否定他有错),通过带有虚拟式 sit 的 quin 从句表达双重否定,意为“那并不是不可原谅的”(即应当原谅)。
- 1019qui fuit in re hac serupulus
关系代名词 qui 的先行词是前句中“该女子已经去世并离开人世”的这一事实。scrupulus(文本中拼写为 serupulus)意为“障碍”或“顾虑之源”,此处作为补充说明的关系从句,意为“这本是此事中的顾虑所在(但现已消除)”。
- 1026Exsequias Chremeti quibus est commodum ire
这是动词 ire 连用表示方向的宾格 exsequias(意为“去参加葬礼”)的句式,并加上与格 Chremeti(“为了克雷梅斯”)。这是波尔米奥的讽刺性发言,暗指克雷梅斯在社会和家庭意义上已经“死亡”。
- 1028Faxo tali eum mactatum
表示确信和保证的 faxo(古体将来时或虚拟式形式,表示“我必使之……”)支配了一个带宾格的动词不定式结构,在 mactatum 之后省略了 esse 或 iri。tali... atque 意为“与……相同的”,与后面的 atque hic est [infortunio](如这家伙现在所遭遇的不幸)相呼应。
- 1055bfaxo aderit
作为插入语或主句的 faxo(意为“我保证/我会让……”)直接支配直陈式将来时的 aderit(“他将出现”),不带连接词。这种并列结构在早期拉丁语喜剧中十分常见。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-22)
- 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
