← 泰伦提乌斯

福尔米奥

§568-636b

克雷梅斯的归来与格塔诱骗二老的计谋

从雷姆诺斯岛归来的克雷梅斯担心私生女的安危,同时也因害怕妻子发觉而与德米波商议对策。与此同时,格塔走上前去,开始实施与波尔米奥合谋的骗局,企图从这两位老人手中骗取资金以帮助斐德里亚。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
568

​Adduxtin tecum filiam?

德米波:你把女儿一起带回来了吗?

​Non.

克雷梅斯:没有。

​Quid ita non?

德米波:怎么会没有?

​Postquam videt me eius mater esse hic diutius,

克雷梅斯:她的母亲看到我在这里停留得太久,

570

​Simul autem non manebat aetas virginis

同时,姑娘的年龄也等不起了,

​Neam negligentiam, ipsam cum omni familia

他们说,她自己带着所有的家仆,怪罪我的怠慢,

​Ad me profectam esse aibant.1

已经动身来找我了。

​Quid illic tam diu,

德米波:既然你听到了这件事,

​Quaeso, igitur commorabare, ubi id audiveras?

请问你为什么还在那里逗留了那么久?

​Pol me detinuit morbus.

克雷梅斯:唉,是疾病缠住了我。

​Unde? aut qui?

德米波:从哪里来的?或者是什么病?

​Rogas?

克雷梅斯:这还用问吗?

575

​Senectus ipsa est morbus; sed venisse eas

衰老本身就是一种病。不过,我从运送她们的船员那里听说,

​Salvas audivi ex nauta qui illas vexerat.

她们已经平安抵达了。

​Quid gnato obtigerit me absente audistin, Chreme?

德米波:克雷梅斯,我不在的时候,我儿子身上发生的事你听说过吗?

​Quod quidem me factum consili incertum2 facit;

克雷梅斯:正是那件事让我的计划变得不确定了;

​Nam hanc conditionem si cui tulero extrario,

因为如果我把这门亲事提给任何一个外人,

580

​Quo pacto aut unde mihi sit dicendum ordine est.

我就必须按顺序说明她是如何、又从哪里成为我的女儿的。

​Te mihi fidelem ess aeque atque egomet sum mihi

我早就知道你对我的忠诚就像我自己对我自己一样;

​Scibam: ille, si me alienus affinem volet,

但如果一个外人想和我有姻亲关系,

​Tacebit dum intercedet familiaritas;

只要交情还在,他就会保持沉默;

​Sin spreverit me, plus quam opus est scito sciet:

但如果他轻视我,他就会知道比应该知道的更多的事情。

585

​Vereorque ne uxor aliqua hoc resciscat mea;

我担心我的妻子会以某种方式察觉到这件事;

​Quod si fit, ut me excutiam atque egrediar domo

如果是这样,除了净身出户、离开这个家,

​Id restat; nam ego meorum solus sum meus.3

就别无选择了;因为在我的家人中,只有我自己属于我自己。

​Scio ita esse; et istaec mihi res sollicitudini est:

德米波:我知道是这样;那件事也让我很担忧。

​Neque defetiscar usque adeo experirier,

但我绝对不会停止尝试,

590

​Donec tibi id quod pollicitus sum effecero.

直到我为你完成了我所承诺的事情。

​Ego hominem callidiorem vidi neminem

格塔:(独白)我从未见过比波尔米奥

​Quam Phormionem: venio ad hominem ut dicerem

更精明的人了。我去找他,告诉他

​Argentum opus esse, et id quo pacto fieret:

需要钱,以及该怎么做。

​Vixdum dimidium dixeram, intellexerat;

我还没说完一半,他就已经明白了;

595

​Gaudebat; me laudabat; quaerebat senem;

他很高兴;他赞扬我;他寻找着老头子;

​Dis gratias agebat, tempus sibi dari

他感谢神明,因为这给了他一个机会,

​Ubi Phaedriae esse ostenderet nihilo minus

让他向斐德里亚表明,他作为朋友的程度

​Amicum sese quam Antiphoni: hominem ad forum

绝不亚于对安提波。我让他在广场等候;

​Iussi operiri; eo me esse adducturum senem.

说我会把老头子带到那里去。

600

​Sed eccum ipsum: quis est ulterior? atat, Phaedriae

但瞧,他自己就在这儿。更远处的那个是谁?啊,斐德里亚的

​Pater venit: sed quid pertimui autem, bellua?

父亲来了。但我这个蠢货刚才到底在害怕什么?

​An quia quos fallam pro uno duo sunt mihi dati?

是因为要骗的人从一个变成了两个吗?

​Commodius esse opinor duplici spe utier.

我觉得利用双重希望更加便利。

​Petam hinc unde a primo institui: is si dat, sat est:

我先从最初计划的那里寻求资金;如果他给,那就足够了;

605

​Si ab eo nihil fiet, tum hunc adoriar hospitem.

如果从他那里得不到什么,那我就去对付这个新来的客人。

​Exspecto quam mox recipiat huc sese Geta:

安提波:(旁白)我正等着看格塔什么时候能回到这里;

​Sed patruum video cum patre adstantem. Hei mihi,

但我看到叔叔和父亲站在一起。天哪,

​Quam timeo adventus huius quo impellat patrem.

我是多么害怕这个人的到来会把父亲推向何方。

​Adibo hosce, O noster Chreme.

格塔:我要走上前去。噢,我们的克雷梅斯!

​Salve, Geta.

克雷梅斯:你好,格塔。

610

​Venire salvum volupe est.

格塔:很高兴您平安回来。

​Credo.

克雷梅斯:我相信。

​Quid agitur?

出什么事了?

​Multa advenienti, ut fit, nova hic compluria.

格塔:对刚回来的人来说,照例这里有很多新鲜事。

​Ita: de Antiphone audistin quae facta?

克雷梅斯:是的。关于安提波的事,你听说发生了什么吗?

​Omnia.

格塔:全都听说了。

​Tun dixeras huic? facinus indignum, Chreme,

(对德米波说)您告诉他了吗?克雷梅斯,像这样

​Sic circumiri.

被欺骗,真是太不像话了。

​Id cum hoc agebam commodum.

克雷梅斯:我刚才正好在和他谈这件事。

615

​Nam hercle ego quoque id quidem agitans mecum sedulo

格塔:凭赫拉克勒斯起誓,我独自一人也一直在认真琢磨这件事,

​Inveni, opinor, remedium huic rei.

我想我找到了解决这个问题的办法。

​Quid, Geta?

德米波:什么办法,格塔?

​Quod remedium?

克雷梅斯:什么解决办法?

​Ut abii abs te, fit forte obviam

格塔:当我离开您时,恰巧遇见了

​Mihi Phormio.

波尔米奥。

​Qui Phormio?

克雷梅斯:哪个波尔米奥?

​Is qui istam.

德米波:就是娶了那个姑娘的……

​Scio.

克雷梅斯:我知道。

​Visum est mihi ut eius tentarem sententiam.

格塔:我觉得应该去探探他的口风。

620

​Prendo hominem solum:"Cur non," inquam, "Phormio,

我把那人单独拉到一边说:“波尔米奥,你为什么不”

​Vides inter nos sic haec potius cum bona

“想办法让我们之间友好地解决这件事,”

​Ut componantur gratia quam cum mala?

“而不是闹得不欢而散呢?”

​Herus liberalis est, et fugitans litium:

“主人很慷慨,而且极力避免诉讼;”

​Nam caeteri quidem hercle amici omnes modo

“因为凭赫拉克勒斯起誓,他的其他所有朋友刚才”

625

​Uno ore auctores fuere ut praecipitem hanc daret."

“都异口同声地建议他把她立刻赶出去。”

​Quid hic coeptat? aut quo evadet hodie?

安提波:(旁白)他这是要干什么?他今天到底要搞出什么名堂?

"An legibus

格塔:“‘“难道你会说,如果他把她赶出去,他会受到法律的惩罚吗?”’

​Daturum poenas dices, si illam eiecerit?

‘“这已经调查过了。嘿,如果你要和那个人作对,”’

​Iam id exploratum est. Heia, sudabis satis,

‘“你可有的流汗了;他的口才太好了。”’

​Si cum illo inceptas homine: ea eloquentia est.

‘“但假设他被击败了;可是说到底,”’

630

​Verum pone esse victum eum: at tandem tamen

‘“这关乎的不是他的性命,而是钱财。”’

​Non capitis eius res agitur, sed pecuniae."

在我感到那人因这些话而态度软化之后:

​Postquam hominem his verbis sentio mollirier,

“‘“现在这里只有我们两个人,”我说,“喂,告诉我,你想在手里拿到多少钱,”’

"Soli sumus nunc hic," inquam; "eho dic, quid velis dari

‘“好让主人放弃这些诉讼,”’

​Tibi in manum, ut herus his desistat litibus;

‘“她好离开这里,而你也不要再来纠缠?”’

635

​Haec hinc facessat; tu molestus ne sies."​Satin illi Di sunt propitii?4

德米波:那个家伙当真神智清醒吗?

"Nam sat scio,

格塔:“‘“因为我非常清楚,”’

语法注4 条
  1. 572aibant

    aibant 是 aiebant(aio“说”的未完成过去时第三人称复数形式)的缩略。在此表示不确定的传闻,“人们说”或“他们说”。

  2. 578consili incertum

    consili 是由形容词 incertum(“不确定的、迷茫的”)支配的关系属格(genitive of relation)。意为“对计划犹豫不决”或“不知如何是好”。

  3. 587meorum solus sum meus

    字面意思是“在我的家属中,只有我自己属于我自己”。meorum 是部分属格。这是一个幽默的表达,暗示克雷梅斯的妻子控制了所有的家产,导致克雷梅斯自己拥有所有权的只有他自己的身体。

  4. 636Satin illi Di sunt propitii

    Satin 是 satisne 的缩写。直译是“神明对他足够眷顾吗?”,这是拉丁语中表示“他神智清醒吗?”或“他疯了吗?”的惯用表达。表现了德米波对波尔米奥不切实际的要求感到难以置信。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 原文 2 处
urn:cts:latinLit:phi0134.phi004.humanitext-lat2:568-636b