- 底本
- Terence. Publii Terentii Comoediae Sex. Parry, Edward St. John, editor. London: Whittaker and Co.; George Bell, 1857.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0134.phi004.humanitext-lat2:568-636b
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
从雷姆诺斯岛归来的克雷梅斯担心私生女的安危,同时也因害怕妻子发觉而与德米波商议对策。与此同时,格塔走上前去,开始实施与波尔米奥合谋的骗局,企图从这两位老人手中骗取资金以帮助斐德里亚。
Adduxtin tecum filiam?
德米波:你把女儿一起带回来了吗?
Non.
克雷梅斯:没有。
Quid ita non?
德米波:怎么会没有?
Postquam videt me eius mater esse hic diutius,
克雷梅斯:她的母亲看到我在这里停留得太久,
Simul autem non manebat aetas virginis
同时,姑娘的年龄也等不起了,
Neam negligentiam, ipsam cum omni familia
他们说,她自己带着所有的家仆,怪罪我的怠慢,
Ad me profectam esse aibant.1
已经动身来找我了。
Quid illic tam diu,
德米波:既然你听到了这件事,
Quaeso, igitur commorabare, ubi id audiveras?
请问你为什么还在那里逗留了那么久?
Pol me detinuit morbus.
克雷梅斯:唉,是疾病缠住了我。
Unde? aut qui?
德米波:从哪里来的?或者是什么病?
Rogas?
克雷梅斯:这还用问吗?
Senectus ipsa est morbus; sed venisse eas
衰老本身就是一种病。不过,我从运送她们的船员那里听说,
Salvas audivi ex nauta qui illas vexerat.
她们已经平安抵达了。
Quid gnato obtigerit me absente audistin, Chreme?
德米波:克雷梅斯,我不在的时候,我儿子身上发生的事你听说过吗?
Quod quidem me factum consili incertum2 facit;
克雷梅斯:正是那件事让我的计划变得不确定了;
Nam hanc conditionem si cui tulero extrario,
因为如果我把这门亲事提给任何一个外人,
Quo pacto aut unde mihi sit dicendum ordine est.
我就必须按顺序说明她是如何、又从哪里成为我的女儿的。
Te mihi fidelem ess aeque atque egomet sum mihi
我早就知道你对我的忠诚就像我自己对我自己一样;
Scibam: ille, si me alienus affinem volet,
但如果一个外人想和我有姻亲关系,
Tacebit dum intercedet familiaritas;
只要交情还在,他就会保持沉默;
Sin spreverit me, plus quam opus est scito sciet:
但如果他轻视我,他就会知道比应该知道的更多的事情。
Vereorque ne uxor aliqua hoc resciscat mea;
我担心我的妻子会以某种方式察觉到这件事;
Quod si fit, ut me excutiam atque egrediar domo
如果是这样,除了净身出户、离开这个家,
Id restat; nam ego meorum solus sum meus.3
就别无选择了;因为在我的家人中,只有我自己属于我自己。
Scio ita esse; et istaec mihi res sollicitudini est:
德米波:我知道是这样;那件事也让我很担忧。
Neque defetiscar usque adeo experirier,
但我绝对不会停止尝试,
Donec tibi id quod pollicitus sum effecero.
直到我为你完成了我所承诺的事情。
Ego hominem callidiorem vidi neminem
格塔:(独白)我从未见过比波尔米奥
Quam Phormionem: venio ad hominem ut dicerem
更精明的人了。我去找他,告诉他
Argentum opus esse, et id quo pacto fieret:
需要钱,以及该怎么做。
Vixdum dimidium dixeram, intellexerat;
我还没说完一半,他就已经明白了;
Gaudebat; me laudabat; quaerebat senem;
他很高兴;他赞扬我;他寻找着老头子;
Dis gratias agebat, tempus sibi dari
他感谢神明,因为这给了他一个机会,
Ubi Phaedriae esse ostenderet nihilo minus
让他向斐德里亚表明,他作为朋友的程度
Amicum sese quam Antiphoni: hominem ad forum
绝不亚于对安提波。我让他在广场等候;
Iussi operiri; eo me esse adducturum senem.
说我会把老头子带到那里去。
Sed eccum ipsum: quis est ulterior? atat, Phaedriae
但瞧,他自己就在这儿。更远处的那个是谁?啊,斐德里亚的
Pater venit: sed quid pertimui autem, bellua?
父亲来了。但我这个蠢货刚才到底在害怕什么?
An quia quos fallam pro uno duo sunt mihi dati?
是因为要骗的人从一个变成了两个吗?
Commodius esse opinor duplici spe utier.
我觉得利用双重希望更加便利。
Petam hinc unde a primo institui: is si dat, sat est:
我先从最初计划的那里寻求资金;如果他给,那就足够了;
Si ab eo nihil fiet, tum hunc adoriar hospitem.
如果从他那里得不到什么,那我就去对付这个新来的客人。
Exspecto quam mox recipiat huc sese Geta:
安提波:(旁白)我正等着看格塔什么时候能回到这里;
Sed patruum video cum patre adstantem. Hei mihi,
但我看到叔叔和父亲站在一起。天哪,
Quam timeo adventus huius quo impellat patrem.
我是多么害怕这个人的到来会把父亲推向何方。
Adibo hosce, O noster Chreme.
格塔:我要走上前去。噢,我们的克雷梅斯!
Salve, Geta.
克雷梅斯:你好,格塔。
Venire salvum volupe est.
格塔:很高兴您平安回来。
Credo.
克雷梅斯:我相信。
Quid agitur?
出什么事了?
Multa advenienti, ut fit, nova hic compluria.
格塔:对刚回来的人来说,照例这里有很多新鲜事。
Ita: de Antiphone audistin quae facta?
克雷梅斯:是的。关于安提波的事,你听说发生了什么吗?
Omnia.
格塔:全都听说了。
Tun dixeras huic? facinus indignum, Chreme,
(对德米波说)您告诉他了吗?克雷梅斯,像这样
Sic circumiri.
被欺骗,真是太不像话了。
Id cum hoc agebam commodum.
克雷梅斯:我刚才正好在和他谈这件事。
Nam hercle ego quoque id quidem agitans mecum sedulo
格塔:凭赫拉克勒斯起誓,我独自一人也一直在认真琢磨这件事,
Inveni, opinor, remedium huic rei.
我想我找到了解决这个问题的办法。
Quid, Geta?
德米波:什么办法,格塔?
Quod remedium?
克雷梅斯:什么解决办法?
Ut abii abs te, fit forte obviam
格塔:当我离开您时,恰巧遇见了
Mihi Phormio.
波尔米奥。
Qui Phormio?
克雷梅斯:哪个波尔米奥?
Is qui istam.
德米波:就是娶了那个姑娘的……
Scio.
克雷梅斯:我知道。
Visum est mihi ut eius tentarem sententiam.
格塔:我觉得应该去探探他的口风。
Prendo hominem solum:"Cur non," inquam, "Phormio,
我把那人单独拉到一边说:“波尔米奥,你为什么不”
Vides inter nos sic haec potius cum bona
“想办法让我们之间友好地解决这件事,”
Ut componantur gratia quam cum mala?
“而不是闹得不欢而散呢?”
Herus liberalis est, et fugitans litium:
“主人很慷慨,而且极力避免诉讼;”
Nam caeteri quidem hercle amici omnes modo
“因为凭赫拉克勒斯起誓,他的其他所有朋友刚才”
Uno ore auctores fuere ut praecipitem hanc daret."
“都异口同声地建议他把她立刻赶出去。”
Quid hic coeptat? aut quo evadet hodie?
安提波:(旁白)他这是要干什么?他今天到底要搞出什么名堂?
"An legibus
格塔:“‘“难道你会说,如果他把她赶出去,他会受到法律的惩罚吗?”’
Daturum poenas dices, si illam eiecerit?
‘“这已经调查过了。嘿,如果你要和那个人作对,”’
Iam id exploratum est. Heia, sudabis satis,
‘“你可有的流汗了;他的口才太好了。”’
Si cum illo inceptas homine: ea eloquentia est.
‘“但假设他被击败了;可是说到底,”’
Verum pone esse victum eum: at tandem tamen
‘“这关乎的不是他的性命,而是钱财。”’
Non capitis eius res agitur, sed pecuniae."
在我感到那人因这些话而态度软化之后:
Postquam hominem his verbis sentio mollirier,
“‘“现在这里只有我们两个人,”我说,“喂,告诉我,你想在手里拿到多少钱,”’
"Soli sumus nunc hic," inquam; "eho dic, quid velis dari
‘“好让主人放弃这些诉讼,”’
Tibi in manum, ut herus his desistat litibus;
‘“她好离开这里,而你也不要再来纠缠?”’
Haec hinc facessat; tu molestus ne sies."Satin illi Di sunt propitii?4
德米波:那个家伙当真神智清醒吗?
"Nam sat scio,
格塔:“‘“因为我非常清楚,”’
- 572aibant
aibant 是 aiebant(aio“说”的未完成过去时第三人称复数形式)的缩略。在此表示不确定的传闻,“人们说”或“他们说”。
- 578consili incertum
consili 是由形容词 incertum(“不确定的、迷茫的”)支配的关系属格(genitive of relation)。意为“对计划犹豫不决”或“不知如何是好”。
- 587meorum solus sum meus
字面意思是“在我的家属中,只有我自己属于我自己”。meorum 是部分属格。这是一个幽默的表达,暗示克雷梅斯的妻子控制了所有的家产,导致克雷梅斯自己拥有所有权的只有他自己的身体。
- 636Satin illi Di sunt propitii
Satin 是 satisne 的缩写。直译是“神明对他足够眷顾吗?”,这是拉丁语中表示“他神智清醒吗?”或“他疯了吗?”的惯用表达。表现了德米波对波尔米奥不切实际的要求感到难以置信。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 原文 2 处
