← 泰伦提乌斯

福尔米奥

§144-199

青年的苦恼与急报父亲归来的盖塔

达乌斯和盖塔离开后,安提福与斐德里亚正在倾诉各自在爱情中的苦恼,此时盖塔急匆匆地跑来,带回了父亲已经归来的惊人消息。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
144

​Quid paedagogus ille, qui citharistriam?

达乌斯:那个跟班,就是管着那弹琴女孩的,怎么样了?

145

​Quid rei gerit?

他情况如何?

​Sic tenuiter.

盖塔:也就马马虎虎。

​Non multum habet​Quod det fortasse.

也许他没多少东西可送。

​Immo nihil nisi spem meram.

达乌斯:不,除了一味的希望之外一无所有。

​Pater eius rediit an non.?

他父亲回来没有?

​Nondum.

盖塔:还没有。

​Quid? senem​Quoad exspectatis vestrum?

达乌斯:什么?你们那老头子,还要等多久才回来?

​Non certum scio;​Sed epistolam ab eo allatam esse audivi modo,​Et ad portitores esse delatam: hanc petam.

盖塔:我也不确定。但我刚听说他有一封信寄到了,送到了税务官手里,我正要去取。

​Numnquid, Geta, aliud me vis?

达乌斯:盖塔,你还要我帮你做什么吗?

​Ut bene sit tibi.​Puer, hens. Nemone huc prodit? Cape, da hoc Dorcio.

盖塔:祝你好运。喂,小子!没人出来吗?拿着,把这个给多尔基乌姆。

​Adeon rem redisse ut qui mihi consultum optime velit esse,​Phaedria, patrem ut extimescam, ubi in mentem eius adventi1 venit?

安提福:斐德里亚,事情难道已经到了这种地步,以至于每当我想起那个最盼着我好的人——我的父亲要回来时,我竟会如此害怕?

155

​Quod ni fuissem incogitans, ita eum exspectarem ut par fuit.2

要不是我当时糊涂,我本该像常人一样期盼他回来。

​Quid istuc est?

斐德里亚:你这是什么意思?

​Rogitas, qui tam audacis facinoris mihi conscius sis?

安提福:你居然还问,你可是我做下这等大胆之事的知情者啊!

​Quod utinam ne Phormioni id suadere in mentem incidisset,

但愿波尔米奥根本没想过出那个主意,

​Neu me cupidum eo impulisset, quod mihi principium est mali.

也别怂恿当时利令智昏的我,那真是我痛苦的根源。

​Non potitus essem: fuisset tum illos mihi aegre aliquot dies:

就算我没有得到她,当时也无非是难受几天罢了;

160

​At non quotidiana cura haec angeret animum.

但至少不会像现在这样,天天为焦虑所折磨。

​Audio.

斐德里亚:我听着呢。

​Dum exspecto quam mox veniat qui adimat hanc mihi consuetudinem.

安提福:我还要整天提心吊胆,等着那个随时会来拆散我和她的人。

​Aliis quia defit quod amant aegre est: tibi quia superest dolet.

斐德里亚:别人因为得不到所爱而痛苦,你却因为所爱过于满盈而发愁。

​Amore abundas, Antipho.

安提福,你这是身在福中不知福。

​Nam tua quidem hercle certo vita haec expetenda optandaque est.

凭赫拉克勒斯起誓,你现在的生活绝对是人人向往、梦寐以求的。

165

​Ita me Di bene ament ut mihi liceat tam diu quod amo frui;

愿神明保佑,让我能像你一样长久地与所爱之人相守;

​Iam depecisci morte cupio: tu coniicito caetera;

为了这个,我情愿立刻用死来交换。剩下的话你自己琢磨吧。

​Quid ego ex hac inopia nunc capiam, et quid tu ex hac copia;

我现在因这匮乏承受着什么,而你因这富余又享受着什么;

​Ut ne addam quod sine sumtu ingenuam liberalem nactus es;

更不用说,你没花一分钱,就得到了一个出身高贵、温文尔雅的姑娘;

​Quod habes, ita ut voluisti, uxorem sine mala fama palam;

你如愿以偿,娶她为妻,名正言顺,没有任何坏名声;

170

​Beatus ni unum hoc desit, animus qui modeste istaec ferat.

要不是少了这唯一的一样——一颗能安心承受这一切的心,你简直就是个大福星。

​Et si tibi res sit cum eo lenone quocum mihi est, tum sentias.

要是你也得去应付我面对的那个老鸨,你就能体会到了。

​Ita plerique ingenio sumus omnes: nostri nosmet poenitet.

我们大多数人天生都是这个脾气:总是对自己不满意,怨天尤人。

​At tu mihi contra nunc videre fortunatus, Phaedria,

安提福:但在我看来,斐德里亚,你现在反而很幸运。

​Cui de integro est potestas etiam consulendi quid velis;

你还有重头来过、自主决定要怎么做的权力:

175

​Retinere, amare, amittere. Ego in eumn incidi infelix locum​Ut neque mihi eius sit amittendi nec retinendi copia.

是留住她、继续爱她,还是放弃她。我这个倒霉蛋,却陷入了这样一个境地:既没有放弃她的自由,也没有留住她的能耐。

​Sed quid hoc est? videone ego Getam currentem huc advenire?

不过,那是怎么回事?我看见盖塔正朝这边跑过来吗?

​Is est ipsus: hei timeo miser quam hic nunc mihi nuntiet rem.

果然是他。唉,可怜的我,真害怕他待会儿会给我报信说出什么事来。

​Nullus es, Geta, nisi iam aliquod tibi consilium celere repperis:

盖塔:你完蛋了,盖塔,除非你现在立刻想出一个应急的妙计:

180

​Ita nunc imparatum subito tanta te impendent mala,

在毫无防备的情况下,这么大的灾祸突然压到了你头上,

​Quae neque uti devitem scio, neque quo modo me inde extraham:​Nam non potest celari nostra diutius iam audacia.

我既不知道怎么躲避,也不知道怎么从中脱身。因为我们那胆大包天的行为,再也瞒不下去了。

​Quidnam ille commotus venit?

安提福:他究竟为什么急成那个样子走过来?

​Tum temporis mihi punctum ad hanc rem est. Herus adest.

盖塔:留给我应付这事的时间连一分一秒都没有了。老爷回来了。

​Quid istuc mali est?

安提福:那是什么坏消息?

185

​Quod quum audierit, quod eius remedium inveniann iracundiae?

盖塔:等他听说了这事,我拿什么来平息他的怒火?

​Loquarne? incendam: taceam? instigem: purgem me? laterem lavem.3

我该说吗?那是在火上浇油。我该保持沉默吗?那是火上挑拨。我该为自己辩护吗?那是白费力气。

​Eheu me miserum: quum mihi paveo, tum Antipho me excruciat animi:

唉,我好命苦啊!我一方面为自己害怕,一方面又为安提福心急如焚:

​Eius me miseret: ei nunc timeo: is nunc me retinet; nam absque eo esset,4

我真可怜他,现在为他担惊受怕。也是因为他,我才留在这里;要不是为了他,

​Recte ego mihi vidissem, et senis essem ultus iracundiam:

我早就为自己打算好了,狠狠报复那老头子的怒气:

190

​Aliquid convasassem, atque hinc me protinam coniicerm in pedes.

把东西收拾收拾,然后立刻拔腿开溜。

​Quam hic fugam aut furtum parat?

斐德里亚:这家伙在密谋什么逃跑或者偷盗计划?

​Sed ubi Antiphonem reperiam? aut qua quaerere insistam via?

盖塔:可是我在哪里能找到安提福呢?或者该顺着哪条路去找他?

​Te nominat.

斐德里亚:他在叫你的名字。

​Nescio quod magnum hoc nuntio exspecto malum.

安提福:我预感到这个消息会带来什么天大的祸事。

​Ah, sanusne es?​Domum ire pergam: ibi plurimum est.

盖塔:我还是回家去吧,他多半在那儿。

195

​Revocemus hominem.

斐德里亚:我们把他叫回来。

​Sta ilico.

安提福:站住!

​Hem,​Satis pro imperio, quisquis es.

盖塔:哟,好大的口气,不管你是谁。

​Geta.

安提福:盖塔!

​Ipse est quem volui obviam.

盖塔:正是我想要见的那位主。

​Cedo quid portas, obsecro? atque id, si potes, verbo expedi.

安提福:求求你,快告诉我你带回了什么消息?如果可以的话,用一句话交代。

​Faciam.

盖塔:遵命。

​Eloquere.

安提福:快说。

​Modo apud portum—

盖塔:刚才在港口——

​Meumne?—

安提福:我父亲?——

​Intellexti.

盖塔:您猜到了。

​Occidi.

安提福:我死定了。

​Hem.

斐德里亚:天哪。

​Quid agam?

安提福:我该怎么办?

语法注4 条
  1. 154adventi

    第四变化名词 adventus(到来、归来)的属格形式,在此处采用了早期拉丁语中常见的第二变化属格词尾 -i,而非古典时期的 adventūs。

  2. 155Quod ni fuissem incogitans, ita eum exspectarem ut par fuit.

    这是一个混合条件句,将虚拟式过去完成时 fuissem(对过去事实相反的假设:“如果我当时没有糊涂”)与虚拟式未完成时 exspectarem(对现在事实相反的结果:“我本该在期盼着”)结合在一起。

  3. 186laterem lavem

    拉丁语传统谚语,字面意思是“洗(未烧制的泥)砖”,洗涤会导致泥砖溶化瓦解,比喻无论怎么努力也无济于事的“徒劳”。

  4. 188nam absque eo esset

    短语 absque eo esset 是早期拉丁语中的惯用表达,相当于 si sine eo esset(“要不是因为他”),作虚拟语气条件从句。主句使用虚拟式过去完成时 vidissem 和 essem ultus,表示对过去事实相反的结果。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0134.phi004.humanitext-lat2:144-199